Displaying items by tag: Ψυχή

Πέμπτη, 13 Μαϊος 2021 16:31

Η ψυχή των νοημάτων

Ψυχές είναι οι έννοιες και τρυπώνουν στα σώματα των λογισμών, που τις ενσαρκώνουν.
Μίσος, αγάπη, πόθοι, ενοχές, όροι, παραμύθια, ερμηνείες, επιχειρήματα στροβιλίζονται ακατάπαυστα, για να καλλωπίσουν το Λόγο.
Όλα όμως τα νοήματα, με τις μορφές και τις εκφάνσεις τους τις άπειρες, ψυχή είναι και αυτά, που σπαράσσει, παραλλάσσεται, χρωματίζεται, μεταμορφώνεται, μασκαρεύεται, παραπλανεί, διαιωνίζεται, επεκτείνεται όσο τραβά το σθένος του ανθρώπου, που την αναγεννά, την καταχράται, την εξυψώνει ή την περιορίζει.
Υλικό μισοφυτέμενο στη γη, με ρίζες στον ουρανό, που ανθεί και γίνεται σκέψη και συναίσθημα και ενόραση και αποκάλυψη.
Τις κλαδεύουν οι άνθρωποι να τις φέρουν στα μέτρα τους αυτές τις ψυχές των εννοιών και πιστεύουν με αφέλεια πως τα κατάφεραν, πως επιτέλους προσδιορίζονται οι σημασίες από τους ίδιους, από τις κοινωνίες, τις εποχές, την ιστορία.
Επειδή μόνο το χωμάτινο κομμάτι τους μπορούν να αντιληφθούν και να διαπλάσουν, σαν τον πηλό στα χέρια άμαθου τεχνίτη.
Και κραδαίνουν το νεογέννητο βρέφος, την επιστήμη τους, τις δοξασίες και τη φιλοσοφία τους να αποδείξουν πως να τις κατακτήσαμε πια τις έννοιες. Κατεβήκαμε από το μωρουδιακό κρεββάτι και μάθαμε να εξηγούμε το σύμπαν με διαβήτες και με γνώμονες την οίηση, την αυταρέσκεια, την έπαρση και την ανοησία.
Και έξαφνα, χωρίς μεθοδολογίες και placebo και δείγματα, φανερώνεται για μια στιγμή σαν αστραπή και σαν έμπνευση το άλλο, το αναλλοίωτο και αιώνιο μερίδιο των εννοιών, από μια άλλη διάσταση, πέρα από χρόνο, πέρα από την ιστορία και πάνω από τις συμβάσεις.
Αέρινο, αδιαμφισβήτητο, καθαρό, ανεξίτηλο όπως ο Πλάτωνας το οραματίστηκε.
Και τότε η ψυχή του ανθρώπου ενώνεται με τη δική τους ουσία και ημερεύουν οι καιροί και απαλύνεται κάθε ειμαρμένη

Ευστράτιος Παπάνης

φωτό από https://weheartit.com/

Published in Λογοτεχνία

Βιλλιώτη Κατερίνα  Δασκάλα ΠΕ 70

Σύμφωνα με τον Φαίδρο η ψυχή είναι κάτι που έχει κίνηση και μάλιστα κίνηση που δημιουργείται από εσωτερικά αίτια. Έτσι λοιπόν η ψυχή έχει αυτόνομη κίνηση. Κι ό,τι κινείται μόνο του και για πάντα είναι αθάνατο. Ό,τι όμως κινεί κάποιο άλλο αντικείμενο και κινείται επίσης από άλλο έχει αρχή και τέλος  στη διάρκεια της κίνησής του και επομένως στη  ζωή του.  Η ψυχή έχει δύο χαρακτηριστικά : τη ζωή και την κίνηση. Η αρχή της ζωής είναι η ψυχή. Χωρίς την ψυχή δεν υπάρχει ζωή. Η  κίνηση της ψυχής περιέχει κίνηση ζωής κι είναι αυτοδύναμη και γεμάτη δημιουργία. Η κίνηση της ψυχής είναι αιώνια δεν υπάρχει τέλος. Η ψυχή δεν καταστρέφεται ούτε παύει να υπάρχει από κάθε κακό. Το   κακό δεν έχει τη δύναμη να κάνει την ψυχή να μην υπάρχει. Η ψυχή δεν καταστρέφεται λοιπόν και μένει η ίδια , γιατί έχει δύναμη να κινεί τον εαυτό της  χωρίς να σταματήσει την κίνησή της αλλά και να κινεί όλα τα υπόλοιπα. Η ζωή και η αυτοκίνηση αποτελούν τα δύο κύρια χαρακτηριστικά της ψυχής τα οποία στην ουσία είναι το ίδιο, γιατί η ζωή είναι αυτοκίνηση. Χωρίς ψυχή δεν υπάρχει ζωή. Βέβαια και ο ορισμός της κίνησης δεν μπορεί να αποδώσει την έννοια της ψυχής στη βάση της. Έτσι ο Πλάτων χρησιμοποιεί  ένα μύθο για να προσεγγίσει αλληγορικά την έννοια της ψυχής.

 Παριστάνει την ψυχή με άρμα που το σέρνουν δύο φτερωτά άλογα ( ο θυμός και το επιθυμητικόν)  που τα οδηγεί ένας ηνίοχος,  που είναι ο νους. Άρα έχουμε τρεις δυνάμεις της ψυχής που έχουν σχέση μεταξύ τους και η σχέση αυτή δεν είναι πάντοτε αρμονική εφόσον είναι διαφορετικά τα μέρη που την αποτελούν. Όταν τα άλογα δεν είναι καλά οι δυνάμεις της ψυχής φθείρονται . Η ψυχή προσκολλάται στο σώμα κι αποπροσανατολίζεται. Σύμφωνα με το μύθο του Φαίδρου έχουμε τρεις κατηγορίες ψυχών .

 Στην πρώτη κατηγορία ανήκουν οι ψυχές που έχουν πετύχει να μοιάσουν περισσότερο στο θεό. Η ψυχή αυτού του είδους διακατέχεται από την ιδέα της δικαιοσύνης , της γνώσης , της σωφροσύνης  και της αρετής.

Στη  δεύτερη κατηγορία τα άρματα των ψυχών άλλοτε ανεβαίνουν ψηλά προς τον ουρανό κι άλλοτε κατεβαίνουν . Ο ηνίοχός τους δεν μπορεί να δει πολλά πράγματα και να κερδίσει τη γνώση του ουρανού.

 Τέλος υπάρχουν και οι ψυχές που ούτε καν βιαστικά δε θα μπορέσουν να δουν τη γνώση που κρύβει ο ουρανός. Όμως οι ψυχές λαχταρούν τη γνώση. Βέβαια όλες οι ψυχές έχουν δει κάποτε τον κόσμο των ιδεών πριν ακόμα κατοικήσουν σ’ ένα σώμα. Έτσι μπορούμε να μιλήσουμε για ένα στάδιο προΰπαρξης. Από  το συγκεκριμένο  αυτό στάδιο διατηρεί η ψυχή του ανθρώπου ανάμνηση των ιδεών όλων αυτών που κάποτε αντίκρισε. Επομένως όσο πιο θεϊκές και καθαρές είναι οι ψυχές τόσο πιο αναλλοίωτη παραμένει και η ανάμνηση των όσων διατηρούν.  

 Οι ιδέες στον Πλάτωνα έχουν υπαρκτή σημασία. Δεν υπόκεινται σε γένεση και φθορά όπως ο κόσμος των αισθήσεων. Είναι ατεμάχιστες και συγκροτούν ένα ενιαίο και νοητό κόσμο . ‘Έχουν αυτοτελή ύπαρξη.  Τον κόσμο των ιδεών τον βρίσκουμε στο καθαρό κι υπερουράνιο  τόπο. Στον τόπο αυτό πρέπει ν’ ανέβει η ψυχή που περιέχει το αθάνατο στοιχείο του ανθρώπου σε αντίθεση με το σώμα που είναι υλικό,  άρα φθείρεται. Κάθε ανθρώπινη ψυχή αξιώθηκε κάποτε να γνωρίσει έναν κόσμο αληθινό γιατί πάντα οι ψυχές σύμφωνα με τον Πλάτωνα αναζητούν τη γνώση. Οι ψυχές των ανθρώπων γίνονται αυτό που είναι γιατί κάποτε έχουν γνωρίσει αληθινά όντα. Αυτό το κομμάτι λοιπόν δείχνει τη σχέση που υπάρχει ανάμεσα στις ψυχές και στις ιδέες. Έχουν κοινά χαρακτηριστικά που είναι η ζωή, η κίνηση και η αθανασία. Μία ιδέα για την ψυχή δεν αποτελεί απλά ένα αντικείμενο αλλά μια εσωτερική γνώση. Η ψυχή και η ιδέα βρίσκονται σε στενή σχέση γιατί η ψυχή είναι πράγμα θεϊκό . Η ψυχή χωρίς την ιδέα δεν θα είχε νόημα . Σύμφωνα με το μύθο του Φαίδρου η ψυχή είναι σύνθετη , αποτελείται από τρία μέρη και μάλιστα όχι μόνο όσο είναι ενωμένη και συνυπάρχει με το σώμα αλλά και πριν και μετά απ’ αυτήν τη συνένωση και συνύπαρξη. Ο Πλάτωνας , αυτός ο μεγάλος φιλόσοφος  που κατάλαβε τόσο πολύ το Σωκράτη , στάθηκε πολύ κοντά στα ανθρώπινα προβλήματα και ταύτισε πολύ την ψυχή με τις ιδέες. Ασπάστηκε το δόγμα της μετεμψύχωσης . Απέδειξε ότι όταν η ψυχή αποδεσμεύεται από το σώμα απαλλάσσεται από ένα μεγάλο βάρος και μπορεί μ’ αυτόν τον τρόπο να αφιερωθεί στον κόσμο των ιδεών.  Η ψυχή ζει και μετά το θάνατο και φυσικά η τύχη της εξαρτάται από το κατά πόσο ηθικό βίο διήγαγε ο κάθε άνθρωπος. Η ψυχή δεν είναι τίποτε άλλο παρά μια λογική ενότητα , η αρχή της ζωής και της κίνησης. Βέβαια ο Πλάτωνας όσο κι αν προσπαθεί να μας διαφωτίσει για το θέμα της ψυχής πάντα θα παραμένει ένα μυστήριο ανεξερεύνητο που ο λογισμός μας δεν μπορεί να μας βοηθήσει να δούμε πώς είναι πραγματικά η ουσία της μακριά από το σώμα. Κι αυτό θ’ αποτελεί πάντα ένα μυστήριο κι έναν πόλο έλξης για φιλοσοφική σκέψη. Ωστόσο κατάφερε να αποδείξει τελικά την αθανασία της ψυχής.

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

Γούδης Χρίστος. Πλάτωνος Πολιτεία. Αθήνα : Κάκτος

Γρηγοριάδης Περικλής.(2020). Περί αθανασίας της ψυχής στον Πλάτωνα. ΥΠΑΤΙΑ ΛΥΔΙΑ

Εμμανουηλίδης Παναγιώτης.  Η Πολιτεία του Πλάτωνα. Αθήνα: Μεταίχμιο

Μπόρμαν Καρλ. Μετάφραση Καλογεράκος Ιωάννης.(2006).Πλάτων .Καρδαμίτσα

Published in Φιλοσοφία

φωτό από dream stime.com gr

Γράφει η Δήμητρα Μπαντζή

Ψυχή – σώμα. Δύο διαφορετικές λέξεις και διαφορετικές έννοιες. Ψυχική υγεία – σωματική υγεία, δύο διαφορετικές φράσεις, αλλά με την ίδια έννοια για την υγεία στη μεταξύ τους αλληλεπίδραση∙ κάποιες φορές άμεσα με την πρόκληση λιποθυμικού επεισοδίου σε ένα έντονο συναισθηματικό σοκ και άλλες φορές μακροχρόνια στην πρόκληση σωματικών ασθενειών. Ο νους και το σώμα έχουν αγαστή συνεργασία, παραμένει όμως το ερώτημα, τι είναι ψυχή. Το ίδιο ερώτημα αποτέλεσε στην αρχαιότητα την κύρια φιλοσοφική αναζήτηση: από το αν υπάρχει ψυχή έως την ευδαιμονία της.

Πρώτος ο Αριστοτέλης όρισε την ψυχή ως αδιαίρετη ύλη του ανθρώπινου σώματος και στην ανώτερη μορφή της ψυχής αναγνώρισε το νου, το συναίσθημα, τη βούληση και τη μνήμη. Ο Ιπποκράτης θεμελίωσε με την ιατρική τέχνη το «ΟΛΟΝ» της ανθρώπινης οντότητας ως ενιαίας και αλληλεξαρτώμενης. Η φιλοσοφία μάς έδωσε την κατεύθυνση όσον αφορά στην πραγματική ύπαρξη της ψυχής, όπως και ότι είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με το σώμα. Ο πατέρας της ψυχολογίας, S. Freud (1896), μελετώντας και θεραπεύοντας τις σωματικές αντιδράσεις των υστεριών και των νευρώσεων εμβάθυνε στην ανάλυση του ψυχισμού αποκαλύπτοντας το τρίπτυχο της δομής της ψυχής: τον  συνειδητό εαυτό, την κορυφή του παγόβουνου, όπως ο ίδιος  το αναφέρει, δηλαδή όλα όσα βρίσκονται στο λογικό κομμάτι του ανθρώπου και έχει επίγνωση για αυτά, το υποσυνείδητο και το ασυνείδητο με όλες τις άγνωστες πτυχές του εαυτού, τις κρυφές σκέψεις, τις παρορμήσεις και τις ανάρμοστες επιθυμίες.   Ο C.

  • Jung (1917) -εκτός από το συνειδητό, το υποσυνείδητο και το ασυνείδητο- σύνδεσε την ψυχή με τα ένστικτα και τα αρχέτυπα, τα στοιχεία και τη γνώση χιλιάδων χρόνων που φέρομε και μας κάνει αυτό το ξεχωριστό ανθρώπινο Ον. Ο

 

μεταγενέστερος Albert Ellis (1962), έθεσε το αντιληπτικό κομμάτι στην ερμηνεία της ψυχής υποστηρίζοντας ότι «οι άνθρωποι δεν διαταράσσονται τόσο από τα γεγονότα, αλλά από την αντίληψη που έχουν γι΄ αυτά». Ο A.T. Beck (1989) ανέδειξε τον άμεσο επηρεασμό από το γνωσιακό κομμάτι, που πηγάζει από τα σχήματα, τις βασικές πυρηνικές πεποιθήσεις, που έχουν διαμορφωθεί από την παιδική ηλικία, τα βιώματα, τις μνήμες, τις εμπειρίες, το κοινωνικό και οικογενειακό περιβάλλον.

Η αλυσίδα της σύνδεσης για την ομαλή λειτουργία της ψυχικής και σωματικής υγείας έχει κυρίως να κάνει με τον κάθε άνθρωπο ξεχωριστά, με όλες τις μοναδικές  ιδιότητες  και τα χαρακτηριστικά που τον συνθέτουν.  Ο πρώτος σταθερός κρίκος  που κρατά όλους τους υπόλοιπους είναι οι σκέψεις. Οι σκέψεις επηρεάζουν αμέσως τον επόμενο κρίκο, το συναίσθημα, ο οποίος με την σειρά του επηρεάζει τον αμέσως επόμενο κρίκο, την εμφάνιση της σωματικής αντίδρασης. Όπως υποστηρίζει ο Beck στη Γνωσιακή Συμπεριφορική Ψυχοθεραπεία είναι τα γνωσιακά λάθη, που χαρακτηρίζουν το άτομο, το οποίο δυσκολεύεται να διαχειριστεί τους έκλυτους εξωγενείς παράγοντες, τη συναισθηματική φόρτιση και τον έλεγχο των αρνητικών σκέψεων. Κάποια από αυτά είναι: η διπολική σκέψη, η καταστροφολογία, η υπεργενίκευση, τα αυθαίρετα συμπεράσματα, η παραγνώριση θετικών, τα «πρέπει» και η επιλεκτική αφαίρεση. Η ΓΣΨ σε αυτό που αποσκοπεί είναι στην αναδόμηση των δυσλειτουργικών σκέψεων.

Σύμφωνα με την ψυχαναλυτική προσέγγιση, το άτομο, όταν δεν μπορεί να διαχειριστεί τους στρεσογόνους, ψυχολογικούς παράγοντες -κοινωνικούς, περιβαλλοντικούς, ή εσωτερικές επιθυμίες και ενορμήσεις- τους  μεταφέρει συνειδητά στο ασυνείδητο κομμάτι του εαυτού του. Χρησιμοποιώντας τους μηχανισμούς άμυνας προστατεύεται από το άγχος ή και προσαρμόζεται στις καταστάσεις. Όταν γίνεται υπερβολική χρήση των αμυντικών μηχανισμών, όπως π.χ της απώθησης, δεν ικανοποιούνται οι επιθυμίες και το συναίσθημα, αλλά εντείνεται η ψυχική πίεση, με αποτέλεσμα την αντίδραση είτε συμπεριφορική, είτε σωματική ή ακόμα και την εμφάνιση αγχώδους διαταραχής.

Οι πιο συνήθεις εκφάνσεις της σωματοποίησης του άγχους είναι δερματικά προβλήματα –π.χ. εξανθήματα, κνησμός-, πονοκέφαλοι, ημικρανίες, φαρυγγικές ενοχλήσεις, το σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου, αλεξιθυμία, μυϊκοί πόνοι, οσφυαλγία. Για την ανακούφιση από το άγχος παρατηρείται συχνά η χρήση αλκοόλ, ναρκωτικών ουσιών, επεισόδια υπερφαγίας, βουλιμία. Από τις διατροφικές διαταραχές στην νευρική ανορεξία συμβάλλουν πολλοί παράγοντες με κύρια επιβαρυντικούς τους

 

ψυχολογικούς. Η ασθένεια συχνά αποτελεί διέξοδο συναισθηματικών ή κοινωνικών αναγκών, καθώς πολλές φορές απαλλάσσει το άτομο από πιεστικές ευθύνες ή το άτομο έχει δευτερογενή οφέλη, όπως π.χ. την απόλαυση φροντίδας ή την πρόκληση προσοχής. Κάποια άτομα μετατρέπουν τη συναισθηματική δυσφορία σε σωματική, εστιάζοντας σε υπερβολική και επίμονη ανησυχία σχετικά με το σώμα και την όποια ενόχληση σε πεποίθηση και φόβο για νόσο φτάνοντας στην υποχονδρίαση. Κατά το Διαγνωστικό και Στατιστικό Εγχειρίδιο Ψυχικών Διαταραχών (DSM-V) σε όλες τις αγχώδεις διαταραχές, στον πανικό με ή χωρίς αγοραφοβία, στη γενικευμένη αγχώδη διαταραχή, στις ειδικές φοβίες, στο μετατραυματικό στρες, στην κοινωνική αγχώδη διαταραχή, στην ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή διαπιστώνονται σωματικές διαταραχές. Κοινές όλων είναι: η ταχυκαρδία, η εφίδρωση, το αίσθημα πνιγμού, η δυσκολία αναπνοής, η ναυτία, το αίσθημα ζάλης, το τρέμουλο, οι μυϊκοί ένταση, οι γαστρεντερικές διαταραχές, η αϋπνία. Στην κατάθλιψη αναφέρονται διαταραχές στον ύπνο με εκδήλωση υπνηλίας ή αϋπνίας. Από τις πιο σημαντικές σωματικές διαταραχές εξαιτίας του στρες είναι οι διαταραχές του ύπνου, όπως: δυσκολία στην επέλευση ή διατήρηση του ύπνου, πρώιμη πρωινή αφύπνιση και μη ικανοποιητικός ύπνος. Σύμφωνα με τις μεταβολικές θεωρίες, ο ύπνος είναι απαραίτητος, γιατί κατά τη διάρκειά του πραγματοποιούνται βιολογικές διεργασίες αναπλήρωσης χρήσιμων ουσιών, όπως των νευροδιαβιβαστών -π.χ. σεροτονίνης-, επιταχύνεται η μιτωτική κυτταρική διαίρεση, η επούλωση των ιστών και αποκαθίστανται οι ενεργειακές απώλειες. Αντίθετα, σε μελέτες αποστέρησης του ύπνου καταγράφεται σημαντική κόπωση, έλλειψη συγκέντρωσης, ευερέθιστη συμπεριφορά, απώλεια μνήμης, χαμηλή απόδοση, αυξημένος κίνδυνος ατυχήματος.

Στην αντίληψη απειλής ενεργοποιείται ένα σύνολο αντιδράσεων στον οργανισμό, το οποίο έχουμε κληρονομήσει από το εξελικτικό μας περιβάλλον, προετοιμάζοντας το σώμα για «πάλη ή φυγή», ώστε να αντιμετωπίσει έγκαιρα το άτομο κάποια απειλή, εξωτερικό κίνδυνο –πραγματικό ή μη-, αλλά και εσωτερικό, που προέρχεται από ανησυχία, φόβο ή μαθημένη αντίδραση. Ως εκ τούτου, ενεργοποιείται το υπεύθυνο για την εγρήγορση και το φόβο σύστημα (νοραδρενεργικό), με αποτέλεσμα την απελευθέρωση νορεπινεφρίνης και την πρόκληση του άγχους. Όταν το άτομο βιώνει στρες για μεγάλο χρονικό διάστημα, εκκρίνονται υψηλά επίπεδα (κορτιζόλης), η ορμόνη που βοηθά το σώμα να ρυθμίζει την αντίδρασή του στο άγχος. Η νευροεπιστήμη έχει αποδείξει την αλληλεπίδραση του εγκεφάλου με το σώμα μέσω του αυτόνομου, κεντρικού και περιφερειακού νευρικού συστήματος. Στην

 

καταθλιπτική εμβροντησία, παρατηρείται αλαλία, όπως και ότι ο ασθενής δεν ελέγχει απολύτως καμία σωματική λειτουργία.

Ο εγκέφαλος με την πλαστικότητα, την ομοιόσταση και το ανοσοποιητικό σύστημα έχει την ικανότητα της αυτοΐασης ολόκληρου του οργανισμού. Στο χρόνιο στρες με την υψηλή έκκριση των ορμονών του αποδυναμώνεται το ανοσοποιητικό σύστημα κάνοντας το άτομο περισσότερο ευάλωτο σε φλεγμονές και άλλες ασθένειες. Κατανοώντας τη λειτουργία του εγκεφάλου συνειδητοποιούμε την αλήθεια της λαϊκής ρήσης «αρρώστησε από την στεναχώρια του» ή «έχει χάσει τον ύπνο του…», σοφία που προέκυψε κρίνοντας το αποτέλεσμα από την παρατήρηση της αιτίας. Ανάλογα με τον χαρακτήρα του κάθε ανθρώπου, μετά από μελέτες οι καρδιολόγοι Friedman και Roseman κατέληξαν στο συμπέρασμα, πως οι άνθρωποι με προσωπικότητα τύπου Α (αυτό-απαιτητικοί, ανταγωνιστικοί, φιλόδοξοι, με αναζήτηση γρήγορης επιτυχίας και αναγνώρισης και με το ανικανοποίητο αίσθημα) ήταν επιρρεπείς στην εμφάνιση καρδιαγγειακών επεισοδίων και την ανάπτυξη στεφανιαίας νόσου σε αντίθεση με άτομα με προσωπικότητα τύπου Β (ήρεμοι

,ευπροσάρμοστοι). Οι άνθρωποι τύπου Γ (εσωστρεφείς, ευαίσθητοι, επιφυλακτικοί, ενοχικοί, μη διεκδικητικοί) ήταν πιο επιρρεπείς σε ασθένειες όπως ο καρκίνος και το άσθμα. Τα νοσήματα που συνοδεύονται από άγχος είναι πολλά. Ενδεικτικά αναφέρονται νευρολογικές καταστάσεις, ενδοκρινικές -π.χ υπερθυρεοειδισμός, υποθυρεοειδισμός-, αναπνευστικές και μεταβολικές -π.χ. υπογλυκαιμία, συστηματικός ερυθηματώδης λύκος-, κάποια από τα αυτοάνοσα νοσήματα και καρκίνος. Σε μελέτες στην επίδραση του άγχους και της κατάθλιψης στην εξέλιξη  των χρόνιων νοσημάτων αναφέρεται συννοσηρότητα της κατάθλιψης με τον καρκίνο σε ποσοστό 20-40%, με τη νόσο Parkinson (40%), με τη σκλήρυνση κατά πλάκας (15-50%), με το χρόνιο πόνο (30-60%). Στη νόσο Αλτσχάιμερ έχει αποδειχτεί ότι η μακροχρόνια έκθεση σε στρεσογόνους παράγοντες συμβάλλει σημαντικά στην εμφάνιση όσο και στην εξέλιξη της νόσου προκαλώντας βλάβη στα εγκεφαλικά κύτταρα και στη λειτουργία της μνήμης, αποδεικνύοντας τη σύνδεση της κατάθλιψης με τη νόσο αυτή.

Αντίστροφα, με την εμφάνιση των όποιων σωματικών ασθενειών επηρεάζεται η ψυχική υγεία. Μέσω του αυτόνομου νευρικού συστήματος ο πόνος συνδέεται με το συναίσθημα. Έτσι, ξεκινά ένας φαύλος κύκλος επιδεινώνοντας περισσότερο τη σωματική υγεία ή και προκαλώντας ψυχικά νοσήματα, όπως κατάθλιψη. Πολλοί ασθενείς που τους χορηγήθηκε το ψευδοφάρμακο (Placebo) ανάρρωσαν, με την ιδέα ότι μετά τη λήψη θα γίνουν καλά ή γιατί μείωσαν την ανησυχία για την ασθένεια από

 

την οποία πάσχουν. Κάτι αντίστοιχο έχει παρατηρηθεί και με τον «πόνο μέλους φάντασμα», όπου ασθενείς μετά από ακρωτηριασμό εξακολουθούσαν να αισθάνονται τον ίδιο πόνο στο ανύπαρκτο ακρωτηριασμένο μέλος, όπως πριν τον ακρωτηριασμό. Ας κάνουμε έναν παραλληλισμό: Φανταστείτε πάνω στο ανθρώπινο σώμα ένα δέντρο. Τώρα φανταστείτε το δέντρο αντεστραμμένο, δηλαδή τις ρίζες του πάνω στο κεφάλι (στον εγκέφαλο) και τα κλαδιά και τα φύλλα σε όλο το σώμα. Όσο πιο γερές είναι οι ρίζες του δέντρου, τόσο πιο υγιές και ζωντανό είναι το δέντρο, χάρη στο άπλετο οξυγόνο που του παρέχεται μέσω της αναπνοής, το ίδιο απαραίτητο οξυγόνο που χρειάζεται και ο ανθρώπινος οργανισμός. Στο συγκεκριμένο παράδειγμα, όταν  το έδαφος του εγκεφάλου είναι φιλικό, γεμάτο θετικές σκέψεις και συναισθήματα, όπως αγάπη, αισιοδοξία, αυτοεκτίμηση, ρεαλισμό, ικανοποίηση για κάθε μικρή ή μεγάλη επιτυχία, τόσο πιο υγιές είναι και το σώμα. Αντίθετα, αν το έδαφος του εγκεφάλου είναι εχθρικό, γεμάτο αρνητικές σκέψεις και συναισθήματα, όπως μίσος, απαισιοδοξία, αντιπαλότητα μεταξύ λογικής και συναισθήματος -τον λεγόμενο θυμό-, φόβο και απελπισία, η ψυχική και σωματική υγεία αποδυναμώνονται.

Εκτός από την ψυχοθεραπεία, ακόμα και χωρίς να υπάρχει ψυχικό νόσημα, υπάρχουν ευχάριστες και δημιουργικές μέθοδοι, όπως η Art Therapy μέσω εικαστικών τεχνών, η δραματοθεραπεία, η χοροθεραπεία ή η μουσικοθεραπεία, που βοηθούν στην αυτοβελτίωση, χαλάρωση, εκτόνωση, αποκατάσταση ή και ανακάλυψη του ασυνείδητου εαυτού. Η τεχνική του  διαλογισμού,  επίσης,  ενδείκνυται  για  τα θετικά της αποτελέσματα (Zeidan et. Al, 2013). Από απεικονιστικές μελέτες του εγκεφάλου ανθρώπων που έκαναν χρόνια διαλογισμό, προκύπτει ότι επέρχονται μόνιμες αλλαγές στα τμήματα του εγκεφάλου που ελέγχουν τα συναισθήματα και τον πόνο. Η συγκέντρωση και εστίαση στην αναπνοή και την επιλεκτική προσοχή επιτυγχάνει τον έλεγχο της σκέψης και επιπλέον αυξάνει την επίγνωση του εαυτού. Ακόμα, υποστηρίζεται ότι βοηθά στην εξισορρόπηση της λειτουργίας του ανοσοποιητικού και αυτόνομου νευρικού συστήματος. Η πιο γνωστή του μορφή είναι το Mindfullness.

Όλοι οι άνθρωποι αναγνωρίζουν ότι το πολυτιμότερο αγαθό είναι η υγεία η σωματική βάζοντας την ψυχική υγεία και την ευδαιμονία, σε υποδεέστερη θέση. Απορροφημένοι από τους γρήγορους ρυθμούς της ζωής, στη σύγχρονη κοινωνία που ζούμε, αγνοούμε τα προειδοποιητικά σήματα που στέλνει το σώμα, για την ψυχική πίεση που έχει υποστεί . Δυστυχώς, δεν αρκούν οι ευχές, για να είμαστε υγιείς. Χρειάζεται να γνωρίσουμε πώς έχει χτιστεί η πυραμίδα του εαυτού μας. Σε όλα όσα μας πιέζουν, στα χιλιάδες «γιατί» που απευθύνουμε προς τους άλλους, θα πάρουμε

 

απλά απαντήσεις, αλλά όχι λύσεις. Αντίθετα, αν τεθούν προς τον εαυτό μας, θα πάρουμε τις λύσεις αν δώσουμε ειλικρινείς απαντήσεις. Αρκεί να στοχαστεί ο καθένας το πόσο διατεθειμένος είναι να  αναγνωρίσει  από  πού  πηγάζουν  οι  σκέψεις του, αν είναι πραγματικές ή αντικατοπτρίζουν κάποιο κρυμμένο φόβο, κάποια ανησυχία, θυμό ή κάποιο παιχνίδι στις σκιές∙ το πόσο διατεθειμένος είναι ο καθένας να γνωρίσει όλα τα μύχια συναισθήματα, βρίσκοντας τη δύναμη της θέλησης, αυτή την τεράστια πηγή ενέργειας ικανή να αλλάξει το ΟΛΟΝ∙ το πόσο διατεθειμένος είναι να γνωρίσει και να φέρει το περιεχόμενο του ασυνείδητου στον συνειδητό εαυτό, να δουλέψει και να φτάσει, εν τέλει, στην αυτοπραγμάτωση του, πρώτα και πάνω από όλα δίνοντας την προσοχή που χρειάζεται να ακούσει όσα καθημερινά του ψιθυρίζει η ψυχή του, πριν γίνουν ΚΡΑΥΓΗ.

Μπαντζή Δήμητρα Σύμβουλος Ψυχικής Υγείας Εξειδίκευση στην Γνωσιακή Συμπεριφορική Ψυχοθεραπεία

Πηγές:

 

  • Freud Sigmud. Εισαγωγή στην ψυχανάλυση, μετάφραση Πάγκαλος Α. 2010
  • Jung Carl Gustav. Η ψυχολογία του ασυνείδητου, εκδ. Ιάμβλιχος 2010
  • Θωμάς Καπάκογλου, 2013
  • pdf
  • Σολδάτος, Κ.Ρ. (επιμ) (1993) Διαταραχές του Ύπνου. Αντιμετώπιση στη Γενική Ιατρική. Ιατρικές Εκδόσεις, Αθήνα.
  • DIMITRIS TSOUKALAS, MD METABOLIMIC MEDICINE
  • Robertson M.M, Cantona CL (eds). Depression Physicall IIIness. J. Wiley and Sons. 1997.
  • Ομιλία Ι. Σωτηρόπουλου στο Ίδρυμα Ευγενίδου 8/4/2012.
  • Friedman M., Roseman R.H., Association of specific overt behavior withblood and cardiovascular, JAMA 169 (1959), 1286-1296
  • Omato JP, Hand MM, et al: Warning signs of a heart attack. Circulation 104:1212,2001.
  • Zeidan, F., Grant J.A., McHaffie, J.G., & Coghilla, R.C. (2013)
Κυριακή, 02 Απριλίου 2017 07:42

Κίνητρα

Αν θέλετε να γίνετε μάγοι της ψυχής, μάθετε την πανάρχαια των κινήτρων τέχνη.

Published in Λογοτεχνία

Newsletter Subscribe

Όλα τα νέα και οι ενημερώσεις απευθείας στο email σας.

kyklos aspros 116x100

ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΨΥΧΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΟΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ

ΛΟΦΟΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ

ΜΥΤΙΛΗΝΗ 81100

ppy@aegean.gr

22510 36520 - 36580

Ακολουθήστε μας

ΦΟΡΜΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ

ΠΟΙΟΙ ΕΙΜΑΣΤΕ

Γενικά στοιχεία

Υπηρεσίες

Η ομάδα μας

Συνεργασίες

Γιατί να μας προτιμήσετε

Διαφημιστείτε σε εμάς

Νομικά ζητήματα

© 2021 psichologia.gr. All Rights Reserved. Designed by Kosnet.gr