Displaying items by tag: Ιχνογράφημα

Το ιχνογράφημα δεν είναι απλώς μια ζωγραφιά.  Αναφέρεται στην αναπαράσταση αντικειμένων, προσώπων, τοπίων το οποίο αποτελεί μια πολύτιμη πηγή πληροφοριών για τον γνωστικό – συναισθηματικό κόσμο του ατόμου.  Συγκεκριμένα, το παιδικό ιχνογράφημα «προδίδει» σημαντικά στοιχεία για την ανάπτυξη και τον εσωτερικό κόσμο ενός παιδιού. Για ένα παιδί, προσχολικής περιόδου, το ιχνογράφημα είναι ίσως ο μοναδικός τρόπος επικοινωνίας και έκφρασης  συναισθημάτων. Η ζωγραφιά  αποτελεί έναν δείκτη νευρολογικής ανάπτυξης, εγκεφαλικής  λειτουργίας του παιδιού και του γενικότερου νοητικού υπόβαθρου. Ο τρόπος  ζωγραφικής , οι  γραμμές, η ένταση και τα μεγέθη των σχεδίων μεταφράζονται ως στοιχεία αξιολόγησης του χαρακτήρα του παιδιού.

Αναλυτικότερα, στο ιχνογράφημα διακρίνονται ενδείξεις για την ύπαρξη σοβαρών δυσκολιών και διαταραχών της ψυχολογίας ενός παιδιού. Οι διακεκομμένες  γραμμές, τα υπερβολικά μαυρίσματα και τα συνεχή σβησίματα είναι δείγματα άγχους.  Η έλλειψη μελών του σώματος και  κακοσχεδιασμένες φιγούρες , δείχνουν αισθήματα ανασφάλειας και κάποιες φορές  αποκαλύπτει την  εκδικητική διάθεση του παιδιού.  Επίσης, πολύ μικρές φιγούρες, αχνά ζωγραφισμένα σημεία σώματος και γραφή χωρίς ένταση με σβησίματα, προδίδουν έλλειψη αυτοεκτίμησης. Αντιθέτως, έντονα ζωγραφισμένα σημεία προσώπου, εμφανή δόντια, χέρια σε γροθιές , έντονες φωτοσκιάσεις υποδηλώνουν επιθετικότητα.

Ο συνηθέστερος τρόπος αξιολόγησης οικογενειακών σχέσεων ανιχνεύεται μέσω της παιδικής  ζωγραφιάς.  Η σειρά τοποθέτησης και ο τρόπος σχεδίασης μελών της οικογένειας, αποκαλύπτει  τις σχέσεις και τα συναισθήματα που  επικρατούν στο  οικογενειακό περιβάλλον. Το πρόσωπο που βρίσκεται  πρώτο στο σχέδιο είναι αυτό που αποτελεί αντικείμενο θαυμασμού για το παιδί. Εάν στη πρώτη θέση τοποθετεί τον εαυτό του, ενώ βρίσκεται στην ηλικία περίπου  4 έως 6, είναι φυσιολογικό καθώς πρόκειται για την ηλικιακή περίοδο που χαρακτηρίζεται από  έντονο εγωκεντρισμό.  Από την άλλη, ο σχεδιασμός του εαυτού του σε τελευταία θέση αποδεικνύει χαμηλή αυτοεκτίμηση  την οποία ίσως  λαμβάνει από την οικογένεια.  Ακόμη, η παράλειψη κάποιου προσώπου, υποδηλώνει την αρνητική σχέση με το άτομο αυτό, ενώ η προσθήκη  κάποιου  άλλου προσώπου που δεν ανήκει στην οικογένεια, σημαίνει  ότι υπάρχει ανάγκη συχνότερης επαφής με αυτό το πρόσωπο. Επίσης, η εγγύτητα ή η μεγαλύτερη απόσταση των ατόμων μαζί του, φανερώνει την σημασία και τον ρόλο που παίζουν για την προσωπικότητα του παιδιού.  Στην περίπτωση άρνησης σχεδίασης της οικογένειας, σημαίνει πως δεν νιώθει μέλος αυτής και πως κατακλύζεται από αρνητικά και δυσάρεστα συναισθήματα για αυτήν.

Επιπρόσθετα στοιχεία αξιολόγησης του  ιχνογραφήματος είναι το μέγεθος και ο τρόπος σχεδίασης των προσώπων.  Ένα πρόσωπο με διαστάσεις μικρότερες από το φυσιολογικό, δείχνει πως το παιδί είναι  αρνητικά διακείμενο  προς το εικονιζόμενο πρόσωπο και νιώθει φόβο ή φθόνο.  Από την άλλη, οι υπερβολικά μεγάλες διαστάσεις, δείχνουν πόσο σημαντικό είναι το άτομο για το παιδί καθώς και τον κυρίαρχο ρόλο του στην οικογένεια.  Επίσης, η έμφαση σε γενετικά σημεία του σώματος δηλώνει πως το εικονιζόμενο  άτομο είναι απειλητικό προς το παιδί και του προκαλεί αισθήματα φόβου.  Η θέση της ζωγραφιάς στο χαρτί παίζει βασικό ρόλο για την «μελέτη» του χαρακτήρα του παιδιού.  Η τοποθέτηση ζωγραφιάς στο κέντρο, αποτυπώνει μια σταθερότητα και κάποιες φορές  είναι σημάδι εγωκεντρισμού.  Πολύ χαμηλά στο χαρτί, ζωγραφίζουν τα παιδιά που διακατέχονται από ανασφάλεια, ενώ στα υψηλά σημεία ζωγραφίζουν τα παιδιά με ηγετικές τάσεις και αυτοπεποίθηση.

Είναι αδιαμφισβήτητο γεγονός πως το ιχνογράφημα παίζει αξιοσημείωτο ρόλο στην αξιολόγηση της ψυχολογικής και συναισθηματικής  κατάστασης των παιδιών. Είναι ένα απαραίτητο και σημαντικό εργαλείο των ειδικών ψυχικής υγείας ώστε να αποκτήσουν μια ολοκληρωμένη εικόνα της ανάπτυξης ενός παιδιού, τις μαθησιακές δυσκολίες καθώς και τα προβλήματα στις οικογενειακές και διαπροσωπικές σχέσεις. Είναι αξιοσημείωτη η συνεισφορά του ιχνογραφήματος στις σοβαρές περιπτώσεις κάποιων φαινομένων κακοποίησης και βίας καθώς η ευάλωτη θέση του παιδιού δεν του «επιτρέπει» να επικοινωνήσει τις εμπειρίες του με κανέναν άλλον τρόπο. Μια ζωγραφιά θα  μπορούσε  να υποδείξει όσα ο έναρθρος λόγος  δεν θα μπορούσε να αποκαλύψει.

Αντιγόνη Κολιού

Published in Ψυχολογία
Tagged under

Newsletter Subscribe

Όλα τα νέα και οι ενημερώσεις απευθείας στο email σας.

Νέα & Ανακοινώσεις

PrevNext

kyklos aspros 116x100

ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΨΥΧΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΟΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ

ΛΟΦΟΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ

ΜΥΤΙΛΗΝΗ 81100

ppy@aegean.gr

22510 36520 - 36580

Ακολουθήστε μας

ΦΟΡΜΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ

ΠΟΙΟΙ ΕΙΜΑΣΤΕ

Γενικά στοιχεία

Υπηρεσίες

Η ομάδα μας

Συνεργασίες

Γιατί να μας προτιμήσετε

Διαφημιστείτε σε εμάς

Νομικά ζητήματα

© 2021 psichologia.gr. All Rights Reserved. Designed by Kosnet.gr