Displaying items by tag: Εκφοβισμός

Δευτέρα, 08 Φεβρουαρίου 2021 17:28

Διαδικτυακός εκφοβισμός ή Cyber Bullying;

Γράφει η Αντιγόνη Κολιού

Ιστορικός, Σύμβουλος

Ο διαδικτυακός εκφοβισμός ή αλλιώς cyber bullying όπως αποκαλείται σήμερα, έχει παρουσιάσει ραγδαία αύξηση αυτή την περίοδο που διακρίνεται για την υπερβολική διαδικτυακή χρήση και προσκόλληση στον ψηφιακό κόσμο. Ως έννοια, ο διαδικτυακός εκφοβισμός ορίζεται η οποιαδήποτε πράξη επιθετικότητας, παρενόχλησης, τρομοκρατικής ή αυταρχικής συμπεριφοράς  που πραγματοποιείται μέσω των ψηφιακών μέσων επικοινωνίας. Συγκεκριμένα, διενεργείται μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου, δωματίων συνομιλίας, σελίδων κοινωνικής δικτύωσης, ιστοσελίδων με ηλεκτρονικά παιχνίδια ή ιστοσελίδων με υπηρεσίες ανταλλαγής μηνυμάτων. Οι διαδικτυακοί εκβιασμοί είναι πλέον ένα κυρίαρχο κοινωνικό φαινόμενο και δυστυχώς καθημερινά αυξάνεται ο αριθμός των θυμάτων. Κρίνεται λοιπόν απαραίτητη η προσοχή και η επαρκής ενημέρωση γονέων, παιδιών και ολόκληρης της κοινωνίας για σωστή πρόληψη των ψηφιακών απειλών.

Αρχικά, το cyber bullying διακρίνεται σε πολλά είδη ανάλογα με το είδος εκφοβισμού όπως είναι η δυσφήμιση, η παρενόχληση, η εξαπάτηση, ο διασυρμός ή και το sexting. Αυτά είναι κάποια από τα συχνότερα είδη που καθημερινά καταγγέλλονται. Σήμερα γίνεται αλόγιστη χρήση του διαδικτύου κυρίως από νεαρές ηλικίες και παιδιά. Ο σοβαρότερος κίνδυνος  ελλοχεύει στα μέσα δικτύωσης όπως Facebook, Instagram , tik tok τα οποία έχουν «παγιδεύσει» πληθώρα θυμάτων. Ο θύτης χρησιμοποιεί τις συνομιλίες και τις προσωπικές φωτογραφίες των θυμάτων για να τους εκφοβίσει. Ο σκοπός του μπορεί να είναι ο διασυρμός μέχρι και παιδική πορνογραφία, όταν πρόκειται για ανήλικα παιδιά. Επιπλέον, είναι σημαντική η τάση για επικοινωνία και επαφή μέσω του διαδικτύου. Συχνά, οι άνθρωποι παρασύρονται και εξωτερικεύουν συναισθήματά τους σε αγνώστους, εμπιστεύονται προσωπικά τους στοιχεία μέσω συνομιλιών δίχως δισταγμούς. Με αυτό τον τρόπο, ο θύτης αντιλαμβάνεται ότι μπορεί να εκμεταλλευτεί το θύμα ζητώντας προσωπικό υλικό το οποίο φυσικά θα χρησιμοποιήσει ως όπλο για τον μετέπειτα εκβιασμό. Είναι λοιπόν βέβαιο πως έχει υποβαθμιστεί η επικινδυνότητα του διαδικτύου και απαιτείται ιδιαίτερη προσοχή και επιμόρφωση για τη συνετή χρήση των μέσων δικτύωσης.

Αναφορικά με τους τρόπους προφύλαξης και ασφάλειας του διαδικτύου, είναι βασικό να ενημερώσουμε τα παιδιά πως δεν πρέπει ποτέ να μοιράζονται τους προσωπικούς τους κωδικούς με κανέναν. Στη συνέχεια, πρέπει να αποδέχονται και να συνομιλούν με τους πραγματικούς τους φίλους και όχι με αγνώστους. Εάν κάποιο παιδί βρεθεί σε δύσκολη θέση  πρέπει να το αναφέρει άμεσα στους γονείς του ή σε κάποιον άνθρωπο εμπιστοσύνης. Συζητώντας το πρόβλημα θα βρεθεί σίγουρα κάποια λύση και θα προληφθεί πιθανός εκβιασμός του θύματος. Ο κοινώς αποδεκτός κανόνας που ισχύει για όλους είναι η άρνηση κοινοποίησης και αποστολής προσωπικών μας φωτογραφιών ή βίντεο σε αγνώστους. Αυτό το πολύτιμο προσωπικό υλικό μελλοντικά θα χρησιμοποιηθεί εναντίον μας. Επιπλέον, συνιστάται να αποθηκεύσουμε τυχόν συνομιλίες και μηνύματα του θύτη ώστε να χρησιμοποιηθούν ως αποδεικτικά στοιχεία για τον εγκλωβισμό του από τη δίωξη ηλεκτρονικού εγκλήματος η οποία με τη σειρά της θα λάβει καθοριστικά μέτρα.

Αναμφίβολα, η πρόληψη είναι το σημαντικότερο στάδιο ώστε να μην υποπέσει κάποιος θύμα του cyber bullying. Οι γονείς οφείλουν από τη πλευρά τους να είναι κοντά στα παιδιά τους. Η καθημερινή επικοινωνία και η σχέση εμπιστοσύνης είναι το κλειδί για την προστασία του παιδιού. Ας ζητήσουν να μάθουν τους διαδικτυακούς φίλους των παιδιών, τα μέσα δικτύωσης και τυχόν παιχνίδια στα οποία τα παιδιά τους αφιερώνουν χρόνο και έτσι να γίνουν κατά κάποιον τρόπο μέρος της διαδικτυακής ζωής των παιδιών τους χωρίς όμως να χρειαστεί να παρακολουθήσουν τα ίδια τους τα παιδιά. Ας τονίσουν τα πλεονεκτήματα του διαδικτύου διευκρινίζοντας όμως και τις  αρνητικές όψεις και απειλές που πιθανόν θα συναντήσουν. Αυτοί είναι επιφορτισμένοι με την ευθύνη να μεταδώσουν τη γνώση για τους διαδικτυακούς κινδύνους καθιστώντας τα πλήρως  ενημερωμένα για τον ψηφιακό κόσμο. Αυτό σημαίνει πως κρίνεται απαραίτητη και η εκπαίδευση των ενηλίκων στη σωστή και υπεύθυνη  χρήση του διαδικτύου. Είναι βέβαιο πως δεν υπάρχει συγκεκριμένη ηλικία για τα θύματα του cyber bullying και το πρόβλημα μας αφορά όλους.

Συνοπτικά, είναι  πραγματικό γεγονός η ψηφιοποίηση της καθημερινότητας και η συνεχής παρουσία του διαδικτύου σε όλους τους τομείς της ζωής μας. Είναι χρέος όλων να πορευόμαστε με τις τεχνολογικές εξελίξεις και να εντάξουμε το διαδίκτυο στη ζωή μας.  Ακόμη πιο απαραίτητη όμως είναι η διαδικτυακή επιμόρφωση και εκπαίδευση για την σωστή πρόληψη. Υπάρχουν εκπαιδευτικοί φορείς εξειδικευμένοι στο φαινόμενο του cyber bullying.  Η επικοινωνία και το υγιές κοινωνικό και οικογενειακό περιβάλλον είναι επίσης βασικοί παράγοντες που συμβάλλουν στη συνετή διαδικτυακή μας συμπεριφορά. Ένας ισορροπημένος ψυχικά χαρακτήρας με υγιείς κοινωνικές σχέσεις δεν θα υποκύψει εύκολα στις διαδικτυακές επιταγές και απειλές. Αδιαμφισβήτητα, η δημιουργία καλών και δυνατών οικογενειακών δεσμών αποτελούν το κλειδί για την προστασία γονέων και παιδιών. Επομένως, φροντίζουμε την ψυχολογική μας κατάσταση και ψυχική υγεία και δεν υποκύπτουμε σε οποιοδήποτε είδος εκφοβισμού. Εκπαιδευόμαστε στην άρνηση λέγοντας αυστηρό «όχι» σεβόμενοι τα προσωπικά μας δικαιώματα. Αυτός είναι ο μοναδικός τρόπος αυτοπροστασίας και άμυνας έναντι των διαδικτυακών εκβιαστών.

 

Ευστράτιος Παπάνης, Μόνιμος Επίκουρος Καθηγητής Πανεπιστημίου Αιγαίου

Δεν θα επιχειρήσουμε ανασκόπηση της πλούσιας βιβλιογραφίας, επειδή οι πηγές της συμπεριφοράς αυτής είναι σύμφυτες με την ανθρώπινη φύση.

Η εξουσία, δηλαδή η άσκηση επιρροής, είναι προϋπόθεση για την ύπαρξη κάθε ομάδας και η κατάχρηση της, πέρα από τις βαθυστόχαστες ψυχαναλυτικές ερμηνείες, μπορεί να αποδοθεί, σε γενικές γραμμές, στα εξής:

  1. Διεκδίκηση κοινών (και συνήθως ανεπαρκών) υλικών, οικονομικών, κοινωνικών, πολιτιστικών, ανθρώπινων πόρων.
  2. Εγκαθίδρυση ζωτικού χώρου και διατήρηση κεκτημένων, παγιωμένη συγκρουσιακή κουλτούρα
  3. Ερωτικοί ανταγωνισμοί
  4. Έλλειψη δικαιοσύνης και διαμοιρασμός προνομίων
  5. Έλεγχος των θετικών και αρνητικών ενισχύσεων
  6. Ανασφάλεια ή έκθεση σε άγνωστο περιβάλλον
  7. Φόβος για κάθε τι νέο ή καινοτόμο
  8. Διατήρηση συμμαχιών
  9. Άλλοι συναισθηματικοί παράγοντες, μικροσυμφέροντα και κοινωνική αναγνώριση
  10. Έπαρση, εγωισμός, φιλαυτία
  11. Έλλειψη επικοινωνίας, μηχανισμοί άμυνας και κακώς προσδιορισμένα κίνητρα
  12. Αρχές και αξίες τοπικής κοινότητας, που δεν προάγουν το κλίμα αξιοκρατίας και συλλογικότητας.

Κάποιος μπορεί να συγκεντρώνει μερικά ή όλα από τα προαναφερθέντα, αλλά το μόνο σίγουρο είναι πως η κακή διαχείριση τους στον εργασιακό χώρο μπορεί να τον μετατρέψει το πεδίο σε κόλαση.

Ο εκφοβισμός φυσικά μπορεί να εκπορεύεται και από κάτω προς τα πάνω, αλλά αυτό αποτελεί αντικείμενο άλλης μελέτης.

Αν αναλογιστούμε ότι η ικανοποίηση από το επάγγελμα αντιστοιχεί στο μισό σχεδόν της ποιότητας ζωής, σε συνάρτηση πάντα με την ικανοποίηση από τις συντροφικές σχέσεις, καταλαβαίνει κανείς πόσο καίριο είναι να εντοπιστούν αυτές οι συμπεριφορές, ώστε να υπάρξει έγκαιρη προφύλαξη και αντιμετώπιση.

Τι είναι εκφοβισμός στον εργασιακό χώρο

Α. Η πλημμελής, η ανύπαρκτη ή η εσκεμμένα λανθασμένη εκπαίδευση του νέου εργαζομένου και η ανάθεση της προσαρμογής του σε αδιάφορο ή υστερόβουλο μέντορα.

Β. Η εκμάθηση κακών πρακτικών από παλαιότερους συναδέλφους και η επιτηδευμένη καλλιέργεια χαλαρού κλίματος, ώστε να υποπέσει σε σφάλμα

Γ. Η ηθελημένη απόκρυψη ή διαστρέβλωση πληροφοριών με σκοπό την έκθεση του νέου εργαζομένου στα μάτια των πελατών, των συναδέλφων ή των προϊσταμένων

Δ. Ο γενικός και αόριστος προσδιορισμός των αρμοδιοτήτων, που έχει ως συνέπεια είτε την υπεραπασχόληση του νέου ή την παράβλεψη και αμέλεια σημαντικών καθηκόντων του

Ε. Οι ασαφείς κανονισμοί και διαδικασίες

Στ. Η διαρκής επίκληση δεοντολογικών κανόνων που αποτρέπουν την πράξη ή εφαρμόζονται επιλεκτικά

Ζ. Η αυθαίρετη κατανομή των ενισχύσεων και η υποκειμενική εφαρμογή στερήσεων ή ποινών

Η. Οι κακώς προσδιορισμένοι στόχοι, οι κρυφές ιεροτελεστίες, η κουλτούρα συνωμοσίας, οι αφανείς διαδικασίες και η συγκρουσιακή επικοινωνία, που μπορεί να περιλαμβάνει ύβρεις, κολακεία, υποτίμηση, κήρυγμα, επίδειξη, ψεύδος, μισή αλήθεια, προσωπικούς χαρακτηρισμούς.

Θ. Η υποκρισία και οι παραπλανητικές προθέσεις

Ι. Η υπερσυγκέντρωση εξουσιών

Κ. Η παράβλεψη του κανονιστικού πλαισίου και η προτροπή για παρανομία.

Λ. Η στέρηση ευκαιριών κατάρτισης, προαγωγής και προσωπικής ανάπτυξης

Μ. Η υπερβολική μη αμειβόμενη εργασία και τα ελαστικά ωράρια, που καθορίζονται χωρίς νομοθετικό πλαίσιο ή καθυστέρηση δεδουλευμένων

Ν. Η ανυπαρξία συμπεριφοριστικής και ολόπλευρης αξιολόγησης με κριτήρια γνωστά στον εργαζόμενο.

Ξ. Η οικειοποίηση της δουλειάς και του μόχθου του άλλου

Ο. Παρακολούθηση υπαλλήλων χωρίς να λαμβάνουν γνώση

Π. Μεταφορά δυναμικών και συσχετισμών από άλλα έξω-εργασιακά πλαίσια στη δουλειά

Ρ. Δημιουργία υποσυστημάτων και υπό-ομάδων, που σφετερίζονται τη νομή της εξουσίας και των πόρων

Οι παραπάνω συμπεριφορές είναι ενδεικτικές και εντάσσονται στο πλαίσιο μιας νοσηρής κουλτούρας

Ο εργαζόμενος πρέπει να προστατεύεται από τους θεσμούς, τους νόμους και τους ξεκάθαρους κανονισμούς και όχι από το φιλότιμο ή το μεράκι των εργαζομένων ή των ανώτερων. Η ανέλιξη του δέον να περιγράφεται εναργώς από διαδικασίες, κανόνες, μετρήσιμα κριτήρια ποιότητας και να μην στηρίζεται σε λαϊκίστικες υποσχέσεις εργατοπατέρων και άλλων ζιζανίων, που λυμαίνονται τους επαγγελματικούς χώρους.

Η ψυχολογία, η συμβουλευτική και το coaching έχουν πολλά να συνεισφέρουν στην εξισορρόπηση των αντιθέσεων και τη διαχείριση των συγκρούσεων. Η εποπτεία, η διδασκαλία ηγετικών και επικοινωνιακών δεξιοτήτων και οι τεχνικές διαπραγματεύσεων σε συνδυασμό με την εκμάθηση επίλυσης προβλημάτων είναι προαπαιτούμενα ενός σύγχρονου εργασιακού περιβάλλοντος.

Published in Ψυχολογία

Newsletter Subscribe

Όλα τα νέα και οι ενημερώσεις απευθείας στο email σας.

kyklos aspros 116x100

ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΨΥΧΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΟΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ

ΛΟΦΟΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ

ΜΥΤΙΛΗΝΗ 81100

ppy@aegean.gr

22510 36520 - 36580

Ακολουθήστε μας

ΦΟΡΜΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ

ΠΟΙΟΙ ΕΙΜΑΣΤΕ

Γενικά στοιχεία

Υπηρεσίες

Η ομάδα μας

Συνεργασίες

Γιατί να μας προτιμήσετε

Διαφημιστείτε σε εμάς

Νομικά ζητήματα

© 2021 psichologia.gr. All Rights Reserved. Designed by Kosnet.gr