Δευτέρα, 15 Φεβρουαρίου 2021 19:38

«Πώς συνδέεται η αθανασία της ψυχής κατά τον Φαίδρο του Πλάτωνα με τη θεωρία των ιδεών»

Written by
Rate this item
(1 Vote)

Βιλλιώτη Κατερίνα  Δασκάλα ΠΕ 70

Σύμφωνα με τον Φαίδρο η ψυχή είναι κάτι που έχει κίνηση και μάλιστα κίνηση που δημιουργείται από εσωτερικά αίτια. Έτσι λοιπόν η ψυχή έχει αυτόνομη κίνηση. Κι ό,τι κινείται μόνο του και για πάντα είναι αθάνατο. Ό,τι όμως κινεί κάποιο άλλο αντικείμενο και κινείται επίσης από άλλο έχει αρχή και τέλος  στη διάρκεια της κίνησής του και επομένως στη  ζωή του.  Η ψυχή έχει δύο χαρακτηριστικά : τη ζωή και την κίνηση. Η αρχή της ζωής είναι η ψυχή. Χωρίς την ψυχή δεν υπάρχει ζωή. Η  κίνηση της ψυχής περιέχει κίνηση ζωής κι είναι αυτοδύναμη και γεμάτη δημιουργία. Η κίνηση της ψυχής είναι αιώνια δεν υπάρχει τέλος. Η ψυχή δεν καταστρέφεται ούτε παύει να υπάρχει από κάθε κακό. Το   κακό δεν έχει τη δύναμη να κάνει την ψυχή να μην υπάρχει. Η ψυχή δεν καταστρέφεται λοιπόν και μένει η ίδια , γιατί έχει δύναμη να κινεί τον εαυτό της  χωρίς να σταματήσει την κίνησή της αλλά και να κινεί όλα τα υπόλοιπα. Η ζωή και η αυτοκίνηση αποτελούν τα δύο κύρια χαρακτηριστικά της ψυχής τα οποία στην ουσία είναι το ίδιο, γιατί η ζωή είναι αυτοκίνηση. Χωρίς ψυχή δεν υπάρχει ζωή. Βέβαια και ο ορισμός της κίνησης δεν μπορεί να αποδώσει την έννοια της ψυχής στη βάση της. Έτσι ο Πλάτων χρησιμοποιεί  ένα μύθο για να προσεγγίσει αλληγορικά την έννοια της ψυχής.

 Παριστάνει την ψυχή με άρμα που το σέρνουν δύο φτερωτά άλογα ( ο θυμός και το επιθυμητικόν)  που τα οδηγεί ένας ηνίοχος,  που είναι ο νους. Άρα έχουμε τρεις δυνάμεις της ψυχής που έχουν σχέση μεταξύ τους και η σχέση αυτή δεν είναι πάντοτε αρμονική εφόσον είναι διαφορετικά τα μέρη που την αποτελούν. Όταν τα άλογα δεν είναι καλά οι δυνάμεις της ψυχής φθείρονται . Η ψυχή προσκολλάται στο σώμα κι αποπροσανατολίζεται. Σύμφωνα με το μύθο του Φαίδρου έχουμε τρεις κατηγορίες ψυχών .

 Στην πρώτη κατηγορία ανήκουν οι ψυχές που έχουν πετύχει να μοιάσουν περισσότερο στο θεό. Η ψυχή αυτού του είδους διακατέχεται από την ιδέα της δικαιοσύνης , της γνώσης , της σωφροσύνης  και της αρετής.

Στη  δεύτερη κατηγορία τα άρματα των ψυχών άλλοτε ανεβαίνουν ψηλά προς τον ουρανό κι άλλοτε κατεβαίνουν . Ο ηνίοχός τους δεν μπορεί να δει πολλά πράγματα και να κερδίσει τη γνώση του ουρανού.

 Τέλος υπάρχουν και οι ψυχές που ούτε καν βιαστικά δε θα μπορέσουν να δουν τη γνώση που κρύβει ο ουρανός. Όμως οι ψυχές λαχταρούν τη γνώση. Βέβαια όλες οι ψυχές έχουν δει κάποτε τον κόσμο των ιδεών πριν ακόμα κατοικήσουν σ’ ένα σώμα. Έτσι μπορούμε να μιλήσουμε για ένα στάδιο προΰπαρξης. Από  το συγκεκριμένο  αυτό στάδιο διατηρεί η ψυχή του ανθρώπου ανάμνηση των ιδεών όλων αυτών που κάποτε αντίκρισε. Επομένως όσο πιο θεϊκές και καθαρές είναι οι ψυχές τόσο πιο αναλλοίωτη παραμένει και η ανάμνηση των όσων διατηρούν.  

 Οι ιδέες στον Πλάτωνα έχουν υπαρκτή σημασία. Δεν υπόκεινται σε γένεση και φθορά όπως ο κόσμος των αισθήσεων. Είναι ατεμάχιστες και συγκροτούν ένα ενιαίο και νοητό κόσμο . ‘Έχουν αυτοτελή ύπαρξη.  Τον κόσμο των ιδεών τον βρίσκουμε στο καθαρό κι υπερουράνιο  τόπο. Στον τόπο αυτό πρέπει ν’ ανέβει η ψυχή που περιέχει το αθάνατο στοιχείο του ανθρώπου σε αντίθεση με το σώμα που είναι υλικό,  άρα φθείρεται. Κάθε ανθρώπινη ψυχή αξιώθηκε κάποτε να γνωρίσει έναν κόσμο αληθινό γιατί πάντα οι ψυχές σύμφωνα με τον Πλάτωνα αναζητούν τη γνώση. Οι ψυχές των ανθρώπων γίνονται αυτό που είναι γιατί κάποτε έχουν γνωρίσει αληθινά όντα. Αυτό το κομμάτι λοιπόν δείχνει τη σχέση που υπάρχει ανάμεσα στις ψυχές και στις ιδέες. Έχουν κοινά χαρακτηριστικά που είναι η ζωή, η κίνηση και η αθανασία. Μία ιδέα για την ψυχή δεν αποτελεί απλά ένα αντικείμενο αλλά μια εσωτερική γνώση. Η ψυχή και η ιδέα βρίσκονται σε στενή σχέση γιατί η ψυχή είναι πράγμα θεϊκό . Η ψυχή χωρίς την ιδέα δεν θα είχε νόημα . Σύμφωνα με το μύθο του Φαίδρου η ψυχή είναι σύνθετη , αποτελείται από τρία μέρη και μάλιστα όχι μόνο όσο είναι ενωμένη και συνυπάρχει με το σώμα αλλά και πριν και μετά απ’ αυτήν τη συνένωση και συνύπαρξη. Ο Πλάτωνας , αυτός ο μεγάλος φιλόσοφος  που κατάλαβε τόσο πολύ το Σωκράτη , στάθηκε πολύ κοντά στα ανθρώπινα προβλήματα και ταύτισε πολύ την ψυχή με τις ιδέες. Ασπάστηκε το δόγμα της μετεμψύχωσης . Απέδειξε ότι όταν η ψυχή αποδεσμεύεται από το σώμα απαλλάσσεται από ένα μεγάλο βάρος και μπορεί μ’ αυτόν τον τρόπο να αφιερωθεί στον κόσμο των ιδεών.  Η ψυχή ζει και μετά το θάνατο και φυσικά η τύχη της εξαρτάται από το κατά πόσο ηθικό βίο διήγαγε ο κάθε άνθρωπος. Η ψυχή δεν είναι τίποτε άλλο παρά μια λογική ενότητα , η αρχή της ζωής και της κίνησης. Βέβαια ο Πλάτωνας όσο κι αν προσπαθεί να μας διαφωτίσει για το θέμα της ψυχής πάντα θα παραμένει ένα μυστήριο ανεξερεύνητο που ο λογισμός μας δεν μπορεί να μας βοηθήσει να δούμε πώς είναι πραγματικά η ουσία της μακριά από το σώμα. Κι αυτό θ’ αποτελεί πάντα ένα μυστήριο κι έναν πόλο έλξης για φιλοσοφική σκέψη. Ωστόσο κατάφερε να αποδείξει τελικά την αθανασία της ψυχής.

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

Γούδης Χρίστος. Πλάτωνος Πολιτεία. Αθήνα : Κάκτος

Γρηγοριάδης Περικλής.(2020). Περί αθανασίας της ψυχής στον Πλάτωνα. ΥΠΑΤΙΑ ΛΥΔΙΑ

Εμμανουηλίδης Παναγιώτης.  Η Πολιτεία του Πλάτωνα. Αθήνα: Μεταίχμιο

Μπόρμαν Καρλ. Μετάφραση Καλογεράκος Ιωάννης.(2006).Πλάτων .Καρδαμίτσα

Read 475 times

Newsletter Subscribe

Όλα τα νέα και οι ενημερώσεις απευθείας στο email σας.

kyklos aspros 116x100

ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΨΥΧΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΟΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ

ΛΟΦΟΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ

ΜΥΤΙΛΗΝΗ 81100

ppy@aegean.gr

22510 36520 - 36580

Ακολουθήστε μας

ΦΟΡΜΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ

ΠΟΙΟΙ ΕΙΜΑΣΤΕ

Γενικά στοιχεία

Υπηρεσίες

Η ομάδα μας

Συνεργασίες

Γιατί να μας προτιμήσετε

Διαφημιστείτε σε εμάς

Νομικά ζητήματα

© 2021 psichologia.gr. All Rights Reserved. Designed by Kosnet.gr