×

Προειδοποίηση

JUser: :_load: Αδυναμία φόρτωσης χρήστη με Α/Α (ID): 626

JUser: :_load: Αδυναμία φόρτωσης χρήστη με Α/Α (ID): 931

Displaying items by tag: Ψυχολογία

Πέμπτη, 16 Ιουνίου 2016 13:27

Η Παιδαγωγική της Ευτυχίας

Εάν ποτέ έχετε, ευνοημένοι από τη Μοίρα, τη συγκυρία, τη στρατηγική, αλλά οπωσδήποτε ευλογημένοι από το Θεό, ακούσει το γέλιο ενός δίχρονου παιδιού την ώρα που παίζει με το νερό, τον ενθουσιασμό του τη στιγμή που αντιλαμβάνεται την επιστροφή της μητέρας,

εάν η ειμαρμένη απλόχερα κόσμησε το βίο σας με τη μέθεξη στην αδηφάγο περιέργειά του, στην πεισματική δίψα για μάθηση, στην ατελεύτητη ανακάλυψη, στη μίμηση του ρυθμού, στο γαλήνεμα της μελωδίας και στη νηνεμία του ύπνου του, εάν αξιωθήκατε της γνώσης πως ο καρπός του θριάμβου σας αίρει αμετάκλητα και τελεσίδικα το θάνατο, αμφισβητεί τη θνητότητά σας και καταλείπει ανεξάληπτο και ιλαρό το ίχνος της παρουσίας σας στην οικουμένη, σα στίχοι που σκιαγραφούν το άφθορο, τότε θα νιώσετε, εφόσον ο πολιτισμός δεν έχει καπηλευθεί την αυθεντικότητα και λεηλατήσει την ψυχή σας, πολλαπλά ένοχοι, επειδή άκαιρα, άκριτα, αστόχαστα ή από επιπολαιότητα και ευπιστία παραδώσατε το ακριβό δημιούργημα στις ιοβόλες ριπές του εκπαιδευτικού μας συστήματος και στην τυραννία των αμείλικτων διαδικασιών κοινωνικοποίησης.

Εάν πάλι κάποτε, εκλεκτοί εσείς κοινωνοί της εύνοιας και αποδέκτες των ιαμάτων, μέσα στις τρικυμίες και τους κλύδωνες της ζωής, παρηγορήσατε στη θέρμη της αγκαλιάς και στην πυρά της καρδιάς σας ένα δακρυσμένο προσωπάκι, εάν συγκατανεύσατε στην παραμυθία ενός παιδιού που θλίβεται, εάν οδηγήσατε τα αβέβαια πρώτα βήματά του προς τη σωστή και ασφαλή πορεία, γενόμενοι για εκείνο φάροι παντοτινοί σε συχνότητες μυστικές και κώδικες δυσερμήνευτους, εάν στην πρώτη λέξη αισθανθήκατε, με χίλιες φωνές, να σας περικυκλώνει η ιστορία της ανθρωπότητας ολάκερης, τη στιγμή που από αγρίμι μετασχηματιζόταν σε ποτάμι και άγγελο, τότε στην Άτη και τη Νέμεση μόνοι, ερημικοί και απαξιωμένοι πρέπει να αναζητήσετε την εξιλέωση, επειδή παγιδευμένοι στην έπαρση, τη ματαιοδοξία και τη μικρότητα, αφήσατε απαίδευτους δημαγωγούς και δασκάλους περιχαρακωμένους στην ημιμάθεια, τους λίθους τους πολύτιμους της γενιάς σας να σπιλώσουν.

Κι όσοι από σας, αποκαμωμένοι και μαλθακοί σοφοί και ρήτορες της περίστασης, και της διακινδύνευσης ηττημένοι αυτόχειρες, θύματα και θηρευτές της εμπειρίας και της πιθανότητας, δέσμιοι και τιμητές των επιλογών σας, δεν έχετε ακόμη κατασκευάσει τα αντίβαρα στο αιώνιο σκοτάδι, στη θανατερή απειλή, και δεν έχετε υποκύψει στην παρακμή της κατάθλιψης και στην απρονοησία της μοναξιάς, τουλάχιστον αυτό κάντε, ως απόσβεση στο χρέος το κοινωνικό: σε κατήγορους αδέκαστους τους εαυτούς σας μετατρέψτε γι’ αυτούς, που ενώ ευτύχησαν της Χάρης, προέκριναν την ελαφρότητα, τη σοβαροφάνεια και την πλάνη του αποσπασματικού, του ημιτελούς και του πεπερασμένου.

Υποδεχτείτε όλοι σας την Παιδαγωγική της Ευτυχίας, εκείνης, που με τρόπο ασυμβίβαστο και αποφασιστικό οδηγεί σε αυτό ακριβώς που ευαγγελίζεται: Την ισορροπία και την αρμονία και το μέτρο και την ποίηση, ως σηματοδότες και ανύπνωτους φρουρούς της παιδικής ψυχοσύνθεσης.

Πέμπτη, 16 Ιουνίου 2016 12:11

Διγλωσσία και ευφυία

Η επίδραση της διγλωσσίας στην ευφυΐα του ατόμου απασχολεί τους ερευνητές από τις αρχές της δεκαετίας του ’20. Η πιθανότητα της αρνητικής επίδρασης της διγλωσσίας στις διανοητικές ικανότητες του ατόμου εκφράζεται με δύο τρόπους.

Αρχικά, υπάρχει η πεποίθηση ότι η μάθηση και η χρήση μιας δεύτερης γλώσσας από ένα άτομο και η επιδεξιότητα του στην πρώτη γλώσσα, είναι δύο μεταβλητές μεταξύ των οποίων υπάρχει «αρνητική συνάφεια». Συγκεκριμένα, η αύξηση στη μάθηση της δεύτερης γλώσσας, συνεπάγεται μείωση στην επιδεξιότητα της πρώτης γλώσσας.


Επιπλέον, συχνά εκφράζεται η αγωνία σχετικά για το αν η ικανότητα ενός ατόμου να μιλάει δύο γλώσσες έχει αρνητικό αντίκτυπο στην αποδοτικότητα της σκέψης του. Ο Baker (2001) τονίζει ότι η διαίσθηση υπαγορεύει συνήθως ότι η ύπαρξη δύο γλωσσών μέσα στην περιοχή της σκέψης θα σημαίνει λιγότερο χώρο για την αποθήκευση άλλων τομέων της γνώσης. Σε σύγκριση με τον δίγλωσσο, ο μονόγλωσσος φέρεται να έχει μία γλώσσα και επομένως μεγαλύτερο χώρο αποθήκευσης άλλων πληροφοριών.


Ο Sugai (1989) υποστηρίζει ότι οι δίγλωσσοι μαθητές εμφανίζουν δυσκολίες στην προφορική έκφραση μέσα στην τάξη, έχουν μειωμένη επίδοση και μειωμένη συμμετοχή κατά τη μαθησιακή διαδικασία.
Η Σκούρτου στο άρθρο της «Δίγλωσσοι μαθητές στο Ελληνικό Σχολείο» (2002) παρουσιάζει εκτενώς δύο αντικρουόμενες αντιλήψεις ως προς τη σχέση που υπάρχει μεταξύ της διγλωσσίας και της ευφυΐας. Η αντίληψη ότι οι γλώσσες που συγκροτούν το γλωσσικό ρεπερτόριο του δίγλωσσου μαθητή αντιπροσωπεύουν μια γνωστική/διγλωσσική σχέση αναπτύχθηκε στον αντίποδα της αντίληψης που αντιμετωπίζει τις γλώσσες του δίγλωσσου μαθητή ως άθροισμα. Πρόκειται για τη θεώρηση εκείνη που θέλει τις γλώσσες να αντιπροσωπεύουν ξεχωριστά αυτόνομα συστήματα και μεγέθη, χωρίς εννοιολογικές και γλωσσικές επικαλύψεις. Ό,τι μαθαίνεται μέσω της μιας γλώσσας δεν έχει σχέση με αυτό που μαθαίνεται μέσω της άλλης. Κατ’ επέκταση, η ανάπτυξη μιας γλώσσας περνά αποκλειστικά μέσα από κανάλια αυτής της ίδιας γλώσσας. Αυτός ο διαχωρισμός των γλωσσών που διατυπώθηκε σχηματοποιημένα με τη μεταφορά των χωριστών «μπαλονιών» που καταλαμβάνουν «χώρο» στον ανθρώπινο εγκέφαλο (Baker, 2001) στηρίζεται στην αντίληψη ότι κάθε νέα γλώσσα προστίθεται ως αυτόνομο σύνολο με συγκεκριμένο «όγκο» στο γλωσσικό ρεπερτόριο. Στην ακραία της συνέπεια, η υπόθεση της χωριστής γλωσσικής ικανότητας παραπέμπει στην νοητική επιβάρυνση όσων γίνονται δίγλωσσοι, χωρίς να έχουν το ατομικό χάρισμα ενός υψηλού δείκτη νοημοσύνης. Σύμφωνα με τη αντίληψη, μόνο ο συνδυασμός υψηλής ευφυΐας και διγλωσσίας προστατεύει το δίγλωσσο άτομο από τις επιβλαβείς συνέπειες της διγλωσσίας. Πραγματικά, αν οι γλώσσες αντιπροσωπεύουν αυτόνομα σύνολα, τότε είναι πιθανόν ο «όγκος» των γλωσσών να επιβαρύνει το δίγλωσσο άτομο και να πρέπει να τεθούν όρια στην επέκταση της διγλωσσίας τόσο σε ατομικό όσο και σε συλλογικό επίπεδο.


Αντίθετα με αυτήν την υπόθεση αναπτύχθηκε η άποψη ότι οι γλώσσες αναπτύσσονται σε αλληλεξάρτηση η μια από την άλλη, και όπως τα συγκοινωνούντα δοχεία, τα νοήματα μεταφέρονται από τη μια γλώσσα στην άλλη, διευρύνοντας κατά συνέπεια την αντιληπτική ικανότητα του δίγλωσσου και την ευφυΐα του.
Ο Baker (2001, αναφορά στη Δέδε, 2005) διατυπώνοντας κάποια βασικά ερωτήματα σχετικά με τις πιθανές επιπτώσεις της διγλωσσίας στην αποδοτικότητα του ατόμου διέκρινε τρεις περιόδους:
1) την περίοδο των επιβλαβών συνεπειών της διγλωσσίας στην ευφυΐα του ατόμου, 2) την περίοδο των ουδέτερων συνεπειών και τέλος 3) την περίοδο των θετικών συνεπειών.
1) Η περίοδος των επιβλαβών συνεπειών.
Από τις αρχές του δέκατου ένατου αιώνα ως τη δεκαετία του 1960 περίπου, στους κύκλους των ακαδημαϊκών επικρατεί η άποψη ότι η διγλωσσία βλάπτει τη σκέψη. Ο Laurie (1890) υποστήριξε ότι η διανοητική ανάπτυξη του δίγλωσσου δεν θα διπλασιαστεί, αν κάποιος είναι δίγλωσσος, αντίθετα, η νοητική και ψυχική του ανάπτυξη θα περιοριστούν κατά το ήμισυ. Η άποψη αυτή του Laurie συμβαδίζει με τις απόψεις των ερευνητών στη Μεγάλη Βρετανία και τις Ηνωμένες Πολιτείες την ίδια εποχή (Baker, 2001).


Οι πρώτες έρευνες σχετικά με τη διγλωσσία και τη γνωστική λειτουργία (D.J. Saer 1923, Saer, Smith & Hughes 1924, Darcy 1953, Nanez, Padilla & Maez 1992, αναφορά στον Baker, 2001) επιβεβαιώνουν την άποψη ότι η διγλωσσία βλάπτει τη σκέψη. Σύμφωνα με τα ευρήματα των ερευνών αυτών, οι μονόγλωσσοι είχαν καλύτερη επίδοση στα διανοητικά τεστ απ’ ό,τι οι δίγλωσσοι. Όπως επισημαίνει ο Baker (2001) ενδεχομένως να υπάρχουν περιπτώσεις όπου το επίπεδο απόδοσης των δίγλωσσων είναι χαμηλότερο από εκείνο των μονόγλωσσων, ωστόσο οι πρώτες αυτές έρευνες που υποδείκνυαν επιβλαβείς συνέπειες της διγλωσσίας στη σκέψη, παρουσιάζουν ποικίλες μεθοδολογικές αδυναμίες όπως: το έντονο πρόβλημα ορισμού και μέτρησης της ευφυΐας, η γλώσσα των τεστ που χρησιμοποιήθηκαν ήταν στην πιο «αδύναμη» γλώσσα των δίγλωσσων, η έλλειψη στατιστικών ελέγχων, η γενίκευση των αποτελεσμάτων παρά την έλλειψη επαρκούς δειγματοληψίας, η έλλειψη ισοδύναμων ομάδων σε ότι αφορά μεταβλητές όπως η κοινωνικο-πολιτιστική τάξη, το φύλο, η ηλικία, το είδος του σχολείου στο οποίο φοιτούν και το αστικό ή αγροτικό, αθροιστικό ή αφαιρετικό γλωσσικό περιβάλλον των ατόμων που έλαβαν μέρος στην έρευνα.
Συμπερασματικά μπορούμε να πούμε ότι η έρευνα των επιβλαβών συνεπειών διήρκησε από τη δεκαετία του 1920 ως τη δεκαετία του 1960. Το επικρατέστερο αποτέλεσμα ήταν ότι οι δίγλωσσοι ήταν κατώτεροι από τους μονόγλωσσους σε ό,τι αφορά κυρίως τον προφορικό δείκτη νοημοσύνης (ΔΝ). Ωστόσο, οι πρώτες έρευνες για τη διγλωσσία και τον ΔΝ έχουν πολλά τρωτά σημεία και μεθοδολογικές ελλείψεις, γεγονός που δεν επιτρέπει την αποδοχή των συμπερασμάτων τους, σχετικά με επιβλαβείς συνέπειες.


2) Η περίοδος των ουδέτερων συνεπειών.


Ο αριθμός των ερευνών που δεν αναφέρουν καμία διαφορά μεταξύ του ΔΝ των δίγλωσσων και των μονόγλωσσων αρχικά τουλάχιστον ήταν ελάχιστος, ωστόσο η περίοδος αυτή είναι σημαντική καθώς βοήθησε στον εντοπισμό των μεθοδολογικών ελλείψεων των πρώτων ερευνών κατά την περίοδο των επιβλαβών συνεπειών και στην αμφισβήτηση των ευρημάτων τους (Baker, 2001). Η έρευνα των Pintner και Arsenian (1937, στην Εγγονίδου, 2004) στις Ηνωμένες Πολιτείες κατέληξε σε μια μηδενική αντιστοιχία ανάμεσα στο λεκτικό και μη λεκτικό ΔΝ μεταξύ δίγλωσσων και μονόγλωσσων σε Γερμανοεβραϊκά-Αγγλικά. Αξίζει να αναφερθεί ότι ο Jones (1959) κατέληξε στο συμπέρασμα ότι οι μονόγλωσσοι και οι δίγλωσσοι δε διαφέρουν σημαντικά ως προς το μη λεκτικό ΔΝ, αρκεί να λαμβάνεται υπόψη το επάγγελμα των γονέων και η κοινωνικο-οικονομική τάξη, και τόνισε ότι η διγλωσσία δεν είναι απαραίτητα αιτία διανοητικής μειονεξίας.


3) Η περίοδος των θετικών συνεπειών.
Πολύ σημαντική για τη μελέτη της διγλωσσίας και της γνωστικής λειτουργίας ήταν η έρευνα των Peal και Lambert (1962) στον Καναδά. Το αρχικό δείγμα των ερευνητών ήταν 364 γαλλόφωνα και αγγλόφωνα παιδιά ηλικίας 10 ετών. Στη συνέχεια το δείγμα περιορίστηκε σε 110 παιδιά αμφιδύναμα δίγλωσσα και εξισωμένα ως προς την κοινωνικο-οικονομική τάξη, τα οποία εξέτασαν σε γλωσσικά και μη γλωσσικά τεστ ευφυΐας, με σκοπό τη μελέτη της επίδρασης της διγλωσσίας στην διανοητική λειτουργία των παιδιών και τη σχέση μεταξύ διγλωσσίας, σχολικής επίδοσης και στάσης των παιδιών απέναντι στην κοινωνική ομάδα των ατόμων που μιλούν τη δεύτερη γλώσσα. Οι Peal και Lambert (1962) συμπέραναν ότι η διγλωσσία παρέχει μεγαλύτερη διανοητική ευελιξία, ικανότητα για περισσότερο αφαιρετική σκέψη, υπεροχή στη διαμόρφωση της αντίληψης, ανάπτυξη του ΔΝ και θετική αλληλεπίδραση μεταξύ των δύο γλωσσών του δίγλωσσου, η οποία διευκολύνει την ανάπτυξη του λεκτικού ΔΝ. Η προαναφερθείσα μελέτη αν και κατέχει κεντρική θέση στις έρευνες για τη διγλωσσία και τη γνωστική λειτουργία, παρουσιάζει ορισμένες μεθοδολογικές αδυναμίες όπως η αδυναμία γενίκευσης των αποτελεσμάτων βάσει του δείγματος που εξετάστηκε, η απουσία σαφή προσδιορισμού της αιτιακής σχέσης διγλωσσίας και νόησης, η ανεπάρκεια της εξίσωσης της κοινωνικο-οικονομικής τάξης των παιδιών που εξετάστηκαν (Baker, 2001). Η αξιοσημείωτη μελέτη των Peal και Lambert (1962), προσέγγισε τα αποτελέσματα των ερευνών του Σοβιετικού ψυχολόγου Vygotsky (1962), αναφορικά με το προβάδισμα των δίγλωσσων στη διαμόρφωση εννοιών, τη δημιουργικότητα, τη μεταγλωσσική συνείδηση και την επίλυση προβλημάτων (Εγγονίδου, 2004)


Συνοψίζοντας θα λέγαμε ότι το κύριο πρόβλημα ανάμεσα στην ευφυΐα και τη διγλωσσία έγκειται στη μέτρηση της αμελητέας καθημερινής «ευφυΐας», και στην έλλειψη «αντιπροσωπευτικού δείγματος». Τα τεστ νοημοσύνης μετρούν ένα αμελητέο δείγμα ευφυΐας. αυτό που εμπεριέχεται στη συγκεκριμένη κόλλα του τεστ. Ο Baker (2001) τονίζει την αδυναμία των ερευνών να εξετάσουν τη σχέση ανάμεσα στη διπλή γλωσσική ιδιοκτησία του ατόμου και σε όλα τα συστατικά που μπορεί να περιλαμβάνει ο ευρύς όρος «ευφυΐα». Παρά το ότι συχνά υπάρχει διάχυτη η αντίληψη ότι η σχέση μεταξύ διγλωσσίας και ευφυΐας είναι αρνητική, πρόσφατες έρευνες θεωρούν ότι κάτι τέτοιο αποτελεί παρανόηση και οι μελετητές υποστηρίζουν ότι μπορούμε να αναμένουμε μια πιο θετική σχέση διγλωσσίας και γνωστικής λειτουργίας, ειδικά στην περίπτωση των αμφιδύναμα δίγλωσσων (Baker, 2001). Η Romaine (1989), υποστηρίζει ότι το ερώτημα αναφορικά με το αν υπάρχουν γνωστικά οφέλη στα δίγλωσσα άτομα, παραμένει αναπάντητο, καθώς φαίνεται ότι η σχέση που διέπει διγλωσσία και ευφυΐα επηρεάζεται από κοινωνικούς παράγοντες.

Δρ Αλέξανδρος Παπάνης, ΕΕΔΙΠ Πολυτεχνείου Θράκης

Σάββατο, 21 Μαϊος 2016 20:55

Οι έντεκα πληγές

Οι πιο προβληματικοί άνθρωποι, που η Παιδεία ή η ψυχοθεραπεία λίγη μεταβολή μπορεί να τους προκαλέσει, είναι τελικά:

1. Όσοι δεν μπορούν να διαχειριστούν τη φθίση και την παρακμή, εκείνοι, δηλαδή, που ξεγελάστηκαν πως η νεότητα, το κάλλος, η φήμη, η εξουσία και η επιρροή θα κρατούσαν ες αεί..δίχως καβάντζα καμιά...Ετούτοι εδώ μεμψιμοιρούν, αναπολούν και μέμφονται..
2. Αυτοί που αναγάγουν τις γαμικές σχέσεις σε πεμπτουσία του δημόσιου και ιδιωτικού βίου τους, απειθάρχητα, εμμονικά και αδιάκριτα. Οι σχέσεις αυτές ερμηνεύουν ένα μεγάλο ποσοστό της διαφθοράς και της κατάχρησης..
3. Εκείνοι που προσδοκούν από τους άλλους τεκμηρίωση και επιβεβαίωση για την αξία τους, και την εξάρτησή αυτή την μετατρέπουν σε θυμό, επιθετικότητα, ανασφάλεια και κατάθλιψη
4. Οι δειλοί και οι χαμηλών τόνων, που είτε εξυφαίνουν τα δίχτυα της εγωκεντρικής κουλτούρας τους, παγιδεύοντας, όποιον τους πλησιάζει είτε μετατρέπονται σε χείμαρρο ορμητικό, που συμπαρασύρει τους ίδιους και τους γύρω τους στον όλεθρο
5. Όσοι επικαλούνται τη δεοντολογία, την ηθική, την ιδεολογία, τα παιδιά τους και τους κανόνες. Είναι εκείνοι που συστηματικά τους παραβιάζουν ή πίσω τους καλύπτουν την ανεπάρκειά και τη μιζέρια. Οι προσχηματικές ευκαιρίες αμέτρητες, όπως και οι αφελείς, που θα τους πιστέψουν
6. Οι αμετροεπείς σε κάθε εκδήλωσή, ακόμα κι αν αυτή αφορά τον πιο θεμιτό σκοπό
8. Αυτοί που κουβαλούν κενά και πίκρες από το παρελθόν, όπως την παλιά επίπλωση σε νέο σπίτι. Όσοι δε θυμούνται την παιδική τους ηλικία με νοσταλγία και δεν έχουν συγχωρήσει, αυτούς που τους πλήγωσαν, έχουν οι ίδιοι συναινέσει στην καταδίκη τους
9. Εκείνοι που υποσυνείδητα έχουν θεοποιήσει την ασφάλεια της καθημερινότητάς, ενώ παράλληλα τη λοιδωρούν, χωρίς ποτέ να αναλαμβάνουν καμία διακινδύνευση ή ρίσκο. Σωτήρες και σωζώμενοι σε αγαστή ή υποκριτική συμμαχία
10. Όσοι πολώνουν την επικοινωνία τεχνηέντως, από συνήθεια, πονηριά ή αφέλεια, επειδή ακριβώς οι έννοιες και οι αξίες τους μετατράπηκαν σε τείχη και στεγανά
11. Οι τσιγκούνηδες και όσοι δεν κατανόησαν πως ό, τι τους δόθηκε ήταν χάριν δωρεάς. Δωρεάς με την υποχρέωση, πριν πεθάνουν, να την επιστρέψουν πολλαπλασιασμένη
---

Ευστράτιος Παπάνης, Πανεπιστήμιο Αιγαίου

Σάββατο, 21 Μαϊος 2016 20:43

SILVER ALERT

Εξαφανίστηκε η ομόνοια και η αδελφοσύνη από την Ελλάδα. Την τελευταία φορά που εθεάθη ήταν στεφανωμένη με όνειρα για δημοκρατία, ισότητα, προκοπή.

Η εσθήτα της είχε σημάδια από σκληρή δουλειά, αξιοπρέπεια, πείσμα, αξίες, ταπεινοφροσύνη και κηλίδες από αίμα αμέτρητων αγώνων.

Εκφράζονται φόβοι πως εκτελέστηκε από τη σημερινή γενιά Ελλήνων, αφού πρώτα βιάστηκε κατά συρροή από πολιτικούς.

Μαρτυρίες αναφέρουν πως η εγκληματική ενέργεια ήταν προσχεδιασμένη, ενώ βρέθηκαν ίχνη από αναξιοκρατία, ανομία, ραγιαδισμό, νεοπλουτισμό.

Παρακαλούνται όσοι γνωρίζουν πού βρίσκεται να αρχίσουν να φέρονται ως άνθρωποι θέτοντας τον εαυτό τους στην υπηρεσία της κοινωνίας και διδάσκοντας το μέτρο στους εξαγριωμένους βανδάλους ΟΛΩΝ των κομματικών αποχρώσεων

Ευστράτιος Παπάνης, Επίκουρος Καθηγητής Κοινωνιολογίας Πανεπιστημίου Αιγαίου

Αν κάτι διακρίνει τους χειραφετημένους ενήλικες από εκείνους, που ως φυλαχτό διατηρούν την παιδική τους προσωπικότητα είναι, μεταξύ άλλων, και η ικανότητα για αναστολή της άμεσης ικανοποίησης των επιθυμιών και η αναμονή αργοπορημένης, αλλά μεγαλύτερης αμοιβής.

Πραγματικά, τα ανώριμα άτομα τις περισσότερες φορές δεν μπορούν να κατευνάσουν τις επιθυμίες τους και χειραγωγούνται από αυτές. Σαν τα παιδιά απαιτούν το δώρο τους εδώ και τώρα, φωνάζουν αν δεν τους χαριστεί άμεσα και το πετούν, αν φτάσει καθυστερημένα.

Κατά συνέπεια οι επιλογές που κάνουν αποσκοπούν στην άμεση ενίσχυση και οι στόχοι τους σπάνια είναι μακροπρόθεσμοι. Κάποιος θα υποστήριζε ότι κάλλιο πέντε και στο χέρι, όμως κάποιοι ειδικοί, όπως ο Walter Mischel, ανακάλυψαν πως όσοι διαθέτουν ανάλογη προσωπικότητα, πολύ ευκολότερα ρέπουν προς τον ηδονισμό, την εξάρτηση, τη χαμηλή αυτοεκτίμηση και την κατάχρηση.

Αντίθετα εκείνοι που μπορούν να κυριαρχήσουν στις ενορμήσεις τους, οι εγκρατείς και οι εχέφρονες, σχεδιάζουν αποτελεσματικότερα, έχουν καλύτερη επαγγελματική και ακαδημαϊκή επίδοση, αυτοέλεγχο, ρεαλιστικότερες εκτιμήσεις και αξιολογήσεις και πιο συνειδητή κοινωνική συμπεριφορά.

Σκεφτείτε κι εσείς αν θα αναβάλλετε μια αγορά, για να την πραγματοποιήσετε φθηνότερα αργότερα, αν θα προσποιηθείτε πως δεν βλέπετε τη σοκολάτα, που σας καλεί, προς χάρη της δίαιτας, που αρχίσατε, αν δεν θα αποδεχθείτε την άσχετη με τα ενδιαφέροντά σας εφήμερη δουλειά, που προέκυψε, για να σχεδιάσετε την πορεία σας προς την επαγγελματική επιτυχία, που πάντα ονειρευόσαστε.

Οι έρευνες έχουν δείξει ότι όσοι αντιστέκονται στη βραχυπρόθεσμη απόλαυση γίνονται επιτυχημένοι επιχειρηματίες, επειδή διακινδυνεύουν τα κεφάλαιά τους, που θα μπορούσαν να είχαν ξοδέψει άμεσα, επενδύουν σε χρόνο και κόπο, για να έχουν μεγαλύτερες απολαβές στο μέλλον. Πόσοι από σας ως φοιτητές αποστραφήκατε ‘κάθε απόλαυσιν ερώτων της ρουτίνας’, επιμένοντας σε ποιοτικές σχέσεις ή αρνηθήκατε ηδονές, για να εισέλθετε στα άδυτα της επιστήμης. Πόσες φορές δεν συγκρουστήκατε με το σύντροφό σας, επειδή πάραυτα δεν έσπευσε να διαχειριστεί τα θέλω σας.

Ας αγνοήσουμε όμως τους Αμερικανούς ψυχολόγους και τα πορίσματά τους για μια ευδαιμονιστική κοινωνία, όπου η επίτευξη παίζει βαρύνοντα ρόλο και ας επικεντρωθούμε σε μια μεταβλητή, που άπτεται του συστήματος αξιών.
Είναι προφανές ότι σε χώρες που οι νόμοι δε διασφαλίζουν τον πολίτη και που οι αλληλεπιδράσεις του με τους άλλους διέπονται περισσότερο από το φιλότιμο, την ευαισθησία, το μεράκι και άλλα υποκειμενικά κριτήρια παρά από κανονισμούς και αρχές, η καχυποψία και η έλλειψη κοινωνικής εμπιστοσύνης είναι παράμετροι, που αναγκάζουν τους ανθρώπους να επιζητούν την άμεση ικανοποίηση παρά την προσδοκία μεγαλύτερου κέρδους αργότερα. Είναι λογικότερο, σε μια πολιτεία, που καταληστεύει τον πληθυσμό, τα αντανακλαστικά των πολιτών να είναι αμεσότερα, ανταγωνιστικότερα, οι αποφάσεις πιο εγωκεντρικές και η επιβίωση να αφορά την καθημερινότητα και όχι ένα γενικό και αόριστο πλαίσιο.

Δυστυχώς, η κρίση γεννά ανομία και οδηγεί σε επιλογές, που πρόσκαιρα μόνο διασφαλίζουν την ποιότητα ζωής. Η δυσπραγία στα πρώτα στάδιά της αλλοιώνει το χαρακτήρα ενός λαού και μιαίνει τα ήθη του. Και οι Έλληνες δεν είναι καμωμένοι για τέτοιους συμβιβασμούς.

Ευστράτιος Παπάνης, Επίκουρος Καθηγητής Πανεπιστημίου Αιγαίου

Η θεραπεία μέσω της τέχνης κρίνεται ιδιαίτερα κατάλληλη για άτομα, που δεν αρέσκονται να εκφράζονται με λόγια, αλλά μπορούν μέσω της μουσικής, του πηλού, της ποίησης, της ζωγραφικής, της αφήγησης, του θεάτρου, του χορού, της φωτογραφίας, της μίμησης να εξωτερικεύουν τον ψυχικό τους κόσμο.

Δεν απαιτούνται καλλιτεχνικές δεξιότητες, επειδή το αποτέλεσμα, που κρίνεται, δεν είναι τόσο το αισθητικό, αλλά οι συμβολισμοί, που περιέχονται στα έργα, στις κινήσεις στους εκφραστικούς τρόπους και οι συσχετισμοί τους με την προσωπικότητα, την ερμηνευτική και τη βιογραφία του θεραπευομένου. Η τέχνη πάντα ήταν η αλληγορία της ανθρωπότητας, το πρώτο στίγμα και η μαρτυρία της ύπαρξης σε ένα αδηφάγο περιβάλλον, που ήταν αδιάφορο για την προσωπική ταυτότητα. 

Μέσω της τέχνης το πρόσωπο συνθέτει, όπως στα ψηφιδωτά, κομμάτι- κομμάτι, το πέρασμά του από τον κόσμο, σκηνοθετεί φανταστικές στιγμές και ονειροπολήσεις, που όμως για το ίδιο έχουν νόημα και συμπληρώνουν την πραγματικότητα, επαναπροσδιορίζει όσα έχουν συντελεστεί και προγραμματίζει τα μελλούμενα. Στη δραματοθεραπεία υλικό προς αναζήτηση μπορεί να αποτελέσει κάθε εμπειρία ή υποσυνείδητο βίωμα. Ατελέσφοροι έρωτες ξαναζωντανεύουν, δυσεπίλυτες οικογενειακές συγκρούσεις αναπαριστώνται, επαγγελματικές σχέσεις αποτυπώνονται σε νέα βάση. Ο πελάτης μπορεί με τη βοήθεια του θεραπευτή να αυτοσχεδιάσει, να ερμηνεύσει αποσπάσματα από θεατρικά έργα, να ταυτιστεί με ήρωες, που τον αφορούν, να εκδραματίσει και να αναζητήσει την κάθαρση.

Το είδος αυτό της θεραπείας δίνει στους συμμετέχοντες το άλλοθι της απόστασης, που επιτυγχάνεται με τα κοστούμια, τα προσωπεία, τους ρόλους, τη μεταφορά. Ο θεραπευτής δρα, ακριβώς όπως οι θεατές σε μια παράσταση: Αντανακλά τα συναισθήματα του πελάτη, αντιδρά στα επεισόδια, είναι ο καθρέφτης των όσων διαδραματίζονται επί σκηνής. Ταυτόχρονα ενεργεί ως διαμεσολαβητής, οριοθετώντας όταν χρειάζεται και διασφαλίζοντας την αυτονομία του ΄ηθοποιού’, μέσα σε ένα ασφαλές περιβάλλον.
Μπορείτε να κατανοήσετε τη λύτρωση που επέρχεται, όταν λόγια παγιδευμένα βρίσκουν την ατραπό της έκφρασης, όταν τραυματικές αναμνήσεις προβάρονται διαρκώς μέχρι να εξιχνιαστεί το άλγος, που προκαλούν, αγχογόνες περιστάσεις απαλύνονται, καθώς αναλύονται επιμελώς και δοκιμάζονται σε θεατρικά πλαίσια.

Στη δραματοθεραπεία πολύ συχνή είναι η χρήση του παραμυθιού, που απαλλαγμένο σχεδόν από κάθε πολιτισμική επιρροή και κοινωνική σύμβαση και με το προνόμιο της οικουμενικότητας στεφανωμένο, μπορεί να συνδυάσει το φανταστικό με το διδακτικό, να εξεγείρει αναμνήσεις από την παιδική ηλικία, να σταθεί ως παρηγοριά σε πόθους, φόβους, τρόμους, αναστολές. Αιώνια μάχη του καλού με το κακό τα παραμύθια παρέχουν πρόσφορο έδαφος για ταυτίσεις με αλώβητους, αδικημένους, χαρισματικούς, αλλά ευαίσθητους ήρωες, που ενώ επιλέγουν να πάσχουν, δικαιώνονται και βιώνουν στο έπακρο τα συναισθήματά τους, καθώς εμπλέκονται σε μύριες περιπέτειες μέχρι να άρουν όλα τα εμπόδια. Το εξωπραγματικό είναι ο από μηχανής θεός, που πάντα επεμβαίνει, όταν διασαλεύεται η ισορροπία.

Στα παραμύθια το καλό τέλος είναι σχεδόν δεδομένο και κάθε μέσο είναι στη διάθεση του ενσαρκωτή του, αρκεί για λίγο να αδιαφορήσει για τους τύπους και να αφεθεί στο μαγικό. Η μετάβαση στη σφαίρα του μυθικού, όπου επικρατεί ο ανιμισμός, η προσωποποίηση, οι μη αιτιοκρατικές αντιλήψεις, χαρίζουν στο θεραπευόμενο την επιθυμητή αποστασιοποίηση, που θα τον βοηθήσει να επανεξετάσει τα κίνητρα, τη συμπεριφορά και την κοσμοθεωρία του.

Σημειώσεις του Ευστράτιου Παπάνη, Επίκουρου Καθηγητή Πανεπιστημίου Αιγαίου

 

Σάββατο, 21 Μαϊος 2016 20:30

Τον γνωρίζετε

Δημιουργεί, όπως ο Μέττερνιχ, μία κουλτούρα συνωμοσίας για κάθε περίσταση.

Αφήνει να διαρρεύσουν μόνο όσες πληροφορίες τον εξυπηρετούν, διαστρεβλώνοντας, αναπλάθοντας, προσθαφαιρώντας, ανάλογα με τις σκοπιμότητες.

Σκηνοθετεί προσωπικές ιστορίες έντασης, παθών, συμφορών, άγχους, δολοπλοκιών, στις οποίες το σύμπαν, οι συνάδελφοι, οι συγγενείς μετέρχονται πλήθους μηχανών και σχεδίων, για να τον εξοντώσουν, να επιβουλευθούν την πολύτιμη και δυσκόλως αποκτηθείσα θέση του, να διασπάσουν τη συνοχή της οικογένειάς του, να λοιδορήσουν τα επιτεύγματά του.

Όλοι δυνητικά μπορούν να λογιστούν ως αντίπαλοι και κατηγορούμενοι στα αόρατα εδώλια, που, ως φανατικός ιεροεξεταστής, παντού στήνει. Κρύβεται επιμελώς πίσω από ανωτέρους του, τους οποίους τεχνηέντως ωθεί στη σύγκρουση ή τη συνδιαλλαγή, παρουσιάζοντας την τελική απόφαση ως αποκλειστική τους ευθύνη. Καθίσταται έτσι ιδανικός αντι-πρόεδρος, αναπληρωτής, δεύτερος στην ιεραρχία, καλυπτόμενος και δρώντας στη σκιά των πρώτων.

Ευθυνόφοβος, μέτριος και ανεπαρκής σε όλα, η φύση τον προίκισε με πολλή κοινωνική ευφυΐα, για να τα καμουφλάρει. Σε εξορκίζει να μην αποκαλύψεις τα πολύτιμα μυστικά που σου εμπιστεύθηκε, ενώ ο ίδιος ήδη έχει εκδώσει δελτίο τύπου γι’ αυτά. Νίπτει, ως άλλος Πιλάτος, τας χείρας του, για πράξεις, έπεα και συμπεριφορές, για τις οποίες ο ίδιος είναι ηθικός αυτουργός. Μελοδραματικός, σαν ταινία του ελληνικού κινηματογράφου, διηγείται μοιρολογώντας τις κακουχίες του και περιβάλλεται το κλέος της υπέρβασής τους. Εφευρίσκει εξωφρενικά ψέματα για να αποφύγει καταστάσεις, θεωρώντας πως, όσο πιο απίθανη είναι η απόκλιση από την αλήθεια, τόσο πιο εύπεπτη γίνεται.

Χειριστικός, κόλακας, δουλοπρεπής στους ανωτέρους και τιμωρός, επικριτής αμείλικτος στους υφισταμένους. Αν κάποιος ξεσκεπάσει την καθημερινή φαρσοκωμωδία του, προσφεύγει στη μόνιμη επωδό μιας κοινωνίας που τον αδίκησε.
Συμπλεγματικός και με παράφορα αρνητικά συναισθήματα, που τα διοχετεύει σε ένα προσωπείο μεμψιμοιρίας, γκρίνιας και απαξίωσης.

Οι γονείς του ποτέ δεν του προσέφεραν τον αναγκαίο σεβασμό, προσοχή, αναγνώριση και αυτοεκτίμηση, καταδικάζοντάς τον εφ’ όρου ζωής να κυνηγά την καταξίωση και τον έπαινο από τον οποιοδήποτε. Δυστυχής και ανικανοποίητος, μεταβιβάζει τη μειονεξία σε όσους τον ανέχονται.
Προσέξτε τον. Ζει παρασιτικά και τρέφεται από τις αδυναμίες των άλλων, μη δείχνοντας έλεος στην πιθανή πτώση όσων τον ανέδειξαν.

Σάββατο, 21 Μαϊος 2016 20:27

Διαχείριση Ψηφιακής Ταυτότητας

Μια νέα εκπαιδευτική δράση πρέπει άμεσα να εισαχθεί στα αναλυτικά προγράμματα των σχολείων, αλλά και στις δομές κατάρτισης ενηλίκων: Η διαχείριση της διαδικτυακής ταυτότητας του μαθητή και του πολίτη

Είναι γεγονός ότι η διείσδυση του Ίντερνετ ως μέσου αλληλεπίδρασης και παραγωγής περιεχομένου έχει μεταβάλλει την καθημερινότητα και τις κοινωνικές δυναμικές. Όσοι αρνούνται την ιδιότητα του Διαδικτύου ως πάνδημης μεθόδου εξάπλωσης νοήματος, πολιτισμού και πολιτικών επιλογών, απλά εθελοτυφλούν.

Όμως, πόσοι έχετε συνειδητοποιήσει ότι η ενασχόληση με αυτό σχεδόν προϋποθέτει την οικειοθελή αναστολή βασικών δικαιωμάτων, που βασίζονται στις αρχές της ιδιωτικότητας.
Αναρτήστε φωτογραφίες σας από τις διακοπές και αυτόματα πληροφορήσετε τους συνδεδεμένους απατεώνες ότι απουσιάζετε από το σπίτι.
Πατήστε like σε προϊόντα, υπηρεσίες, τραγούδια, βιβλία, δημοσιεύσεις και σε λίγο το εμπορικό σας προφίλ έχει σχηματιστεί.

Ο γραπτός λόγος σπάνια έχει τη βιωματικότητα του προφορικού, όσο γλαφυρός κι αν είναι. Δημοσιεύστε κάτι αμφιλεγόμενο και πολλοί θα παρεξηγήσουν τις προθέσεις σας.
Υποκύψτε στο προφίλ της φιλήδονης γνωστής και δικηγόροι τεκμηριώνουν στοιχεία για το εις βάρος σας διαζύγιο.
Διαφημίστε την επιχείρηση και το ΣΔΟΕ θα αντλήσει πληροφορίες για το εύρος εργασιών σας.

Υποστηρίξτε μια ριζοσπαστική οργάνωση και η ΕΥΠ θα φακελώσει τη δράση σας.
Οι ψυχικά ευάλωτοι σύντομα θα εξαρτηθείτε από τις απαντήσεις και την απήχηση των δημοσιεύσεων.
Το Facebook σοφά αποφεύγει, προς το παρόν, να εισαγάγει την επιλογή ´ δεν μου αρέσει ´, για να αποφύγει συγκρούσεις ομάδων και προσώπων.
Ανεβάστε τη φωτογραφία των παιδιών σας και παιδόφιλοι στήνουν πανηγύρι.

Αναπτύξτε ασθενείς δεσμούς με αγνώστους και ξαφνικά θα διαπιστώσετε ότι οι πραγματικοί ισχυροί σας δεσμοί θα χαλαρώσουν.
Η ποιότητα ζωής δε βελτιώνεται από την έξαρση των ψηφιακών μας σχέσεων.
Η γοητεία του Διαδικτύου είναι η άμεση ανατροφοδότηση, η αστραπιαία παγκόσμια κοινωνική αντίδραση και ο καταιγισμός της πληροφορίας. Αν εμείς, η γενιά που ανακάλυψε το Ίντερνετ, δε μάθουμε να το τιθασεύουμε, η άγνοια θα υποσκάψει τις επόμενες.

Ευστράτιος Παπάνης

Σάββατο, 21 Μαϊος 2016 19:54

Η ψυχολογική ερμηνεία των διακοπών

Ποτέ δεν υπήρξαμε έθνος με κουλτούρα διακοπών, αν και τουριστική χώρα. Οι προπάτορές μας δεν είχαν ούτε την πολυτέλεια ούτε τη διάθεση. Αστική η ανάγκη αυτή, εξάλλου. Οι καιροί κύκλους κάνουν και έτσι μένουμε φέτος με τη θέληση να εκδράμουμε, χωρίς επαρκείς πόρους, όμως, και με την απειλή της αβεβαιότητας να επικρέμαται σε κάθε νοικοκυριό.

Υπάρχουν οικονομικές λύσεις: Έγκαιρος προγραμματισμός, πακέτα ευκαιρίας, επίσκεψη στον τόπο καταγωγής, προορισμοί στην ενδοχώραμε μικρό κόστος, εναλλακτικές διαδρομές, ολιγοήμερες αποδράσεις, φιλικά σπίτια. Η σχέση του Ελληνα με την επαρχία δεν διακόπηκε ποτέ, απλά μεταφέρθηκε με τραγελαφικές ενίοτε εκδοχές στα μεγάλα αστικά κέντρα.

Το ερώτημα πάντως παραμένει: Διακοπές από τι.. Η κρίση μας ακολουθεί μαζί με τις ευρεσιτεχνίες των πολιτικών για αφαίμαξη. Η προπαγάνδα σύνορα δεν έχει και οι πομφόλυγες των τηλε-αστέρων και των μεγαλοπρεπών σχολιάζονται με την ίδια θέρμη παντού.Όπως και η επιρροή του Διαδικτύου, νοηματοδοτεί πλέον την κοινωνικότητα και την επικοινωνία. Αγανακτισμένοι έφηβοι ερμηνεύουν την οικογενειακή περιπέτεια ως άχθος, μεγάλα και μικρά παιδιά με κινητά, tablets και υπολογιστές ψάχνουν απεγνωσμένα για σήμα. Είμαστε διαρκώς πια δικτυωμένοι, ζούμε παράλληλες πραγματικότητες, μεταφέρουμε τη συμβολική μας ουτοπία παντού.

Οι ανάγκες που δημιούργησαν την επιθυμία για διακοπές διατηρούνται, αλλά ο τρόπος έκφρασης τους εκφυλίζεται ή επαναπροσδιορίζεται. Η σταθερότητα των αναφορών μας είναι μία βασική προϋπόθεση: Επαγγελματική, οικογενειακή, κοινωνική και οικονομική ζωή πρέπει να μην βρίσκονται υπό αίρεση, ώστε η απομάκρυνση από αυτές για ένα μικρό διάστημα να είναι επιβεβλημένη. Όταν τα πάντα κλυδωνίζονται, οι διακοπές και η σημασία τους υποβαθμίζονται.

Σύμφωνα με τις έρευνες η προσμονή, η εμπειρία και οι αναμνήσεις είναι τρεις ψυχολογικές μεταβλητές που επηρεάζουν τη στάση μας απέναντι στις διακοπές. Συνηθέστερα το στάδιο της προσμονής, όσο και αν αυτό ακούγεται περίεργο, είναι το καθοριστικότερο, αλλά και το πιο ευχάριστο από τα υπόλοιπα δύο. Το πρόβλημα ξεκινά όταν οι ελπίδες υπερβαίνουν τις δυνατότητες και όταν η πραγματικότητα υπολείπεται της φαντασίας: Κουνούπια, ανεπαρκή ξενοδοχεία, εγκαύματα από τον ήλιο, μέλη της οικογένειας με διαφορετική αντίληψη για τις ιδανικές στιγμές χαλάρωσης, καυγάδες, συνωστισμός, πενιχρά οικονομικά, καθώς και μια επίπλαστη κουλτούρα περιπέτειας είναι δυνατόν να διαταράξουν και να διασκεδάσουν τις επιθυμίες, οδηγώντας στη ματαίωση και την εξάντληση. Μερικές φορές οι πιθανές αναποδιές αποτελούν τις καλύτερες αναμνήσεις και πηγή για ατέλειωτες αφηγήσεις κατά την επιστροφή, αλλά το πρόβλημα είναι ότι αυτό δεν γίνεται αντιληπτό τη στιγμή που οι αντιξοότητες ταλανίζουν τους παραθεριστές: Κατά το στάδιο της ανάμνησης οι περισσότεροι άνθρωποι τείνουν να εξιδανικεύουν τα θετικά στοιχεία των διακοπών τους και να υποβαθμίζουν τα αρνητικά. Οι επιστήμονες αποκαλούν το φαινόμενο αυτό ιδεατή μνήμη. Περιγράφει την αποσύνδεση των αναμνήσεων από τα συνοδευτικά συναισθήματα και εξηγεί γιατί οι περισσότεροι θεωρούν τις διακοπές ευχάριστες, ενώ ίσως δεν τις βίωσαν ως τέτοιες. Αργότερα, παρατηρείται η τάση περιφραστικής περιγραφής τους: Αυτές ήταν οι διακοπές που κόντεψα να πνιγώ, η τότε που γνώρισα τη σύζυγό μου. Το συμπέρασμα σε κάθε περίπτωση είναι ότι η αναμονή και η ανάμνηση, περισσότερο από τις ίδιες τις διακοπές, είναι τα ισχυρότερα αναλγητικά, που μας ωθούν να σχεδιάζουμε τις επόμενες εξορμήσεις μας.

Κατά τη διάρκεια των διακοπών πολλοί εργαζόμενοι, υπό την πίεση του να περάσουν οπωσδήποτε ευχάριστα, επιτείνουν το άγχος τους, με αποτέλεσμα να μην απολαμβάνουν τις μικρές στιγμές και να κοιτούν απελπισμένοι τις μέρες να ξοδεύονται, χωρίς η πολυπόθητη ευχαρίστηση να επέρχεται. Οι περισσότερες έρευνες δείχνουν ότι οι μεγαλύτερες διακοπές δεν είναι και οι καλύτερες. Αντίθετα, τα περισσότερα θετικά συναισθήματα αναδύονται, όταν έχουν σχεδιαστεί μικρές εξορμήσεις. Η εναλλαγή των στιγμών χαλάρωσης στις βραχυπρόθεσμες διακοπές με την ολιγοήμερη επιστροφή στην πραγματικότητα οξύνει την αντίθεση και οδηγεί τους ανθρώπους να εκτιμούν περισσότερο τον ελεύθερο τους χρόνο.
Πολλοί λίγοι καταφέρνουν να πετύχουν θεαματικές αλλαγές κατά την περίοδο των διακοπών, ενώ αντίθετα οι περισσότεροι μεταφέρουν αυτούσιες τις συνήθειες και το άγχος τους στη νέα τοποθεσία. Οι ψυχολογικές αυτές αποσκευές, ειδικά των εργασιομανών, οδηγούν σε εμμονές και ιδεοληψίες που αναστέλλουν την ηδονή: Ψυχαναγκαστικές προσωπικότητες, που πανικοβάλλονται εάν δεν έχουν μεταφέρει όλη την οικοσκευή στις αποσκευές, που φρίττουν με την ιδέα πως δεν θα είναι εφικτή η ευρυζωνική σύνδεση στο απόμερο μέρος που θα επισκεφθούν, που νιώθουν προδομένοι από το δίκτυο κινητής τηλεφωνίας και απογοητευμένοι από την έλλειψη καταστήματος καλλυντικών στο παραμεθόριο νησί, απλώς ψάχνουν μια πρόφαση να μείνουν σπίτι τους και να αντισταθούν μέχρις εσχάτων στην αλλαγή. Οι έρευνες δείχνουν ότι οι άντρες απολαμβάνουν τις διακοπές λιγότερο σε σύγκριση με τις γυναίκες και θα ήταν προθυμότεροι να τις τερματίσουν και να επιστρέψουν στη δουλειά τους. Οι γυναίκες συνδέουν το ύψος των χρημάτων που ξοδεύουν για διακοπές με την προσμονή της ευχαρίστησης που θα αντλήσουν.

H κατάθλιψη αμέσως μετά τη λήξη των διακοπών, συμβαίνει επειδή οι περισσότεροι δεν μπορούν να ενσωματώσουν τις νεοαποκτηθείσες από τις διακοπές εμπειρίες στην καθημερινότητα τους και μεμψιμοιρούν αναλογιζόμενοι αυτά που έχασαν. Οι Fritz και Sonnentag (2006) ανακάλυψαν ότι η διαρκής ενασχόληση με εργασιακά ζητήματα κατά τη διάρκεια των διακοπών μειώνει την ευχαρίστηση που προέρχεται από αυτές. Συγκεκριμένα, ο αναμενόμενος φόρτος εργασίας κατά την επιστροφή συσχετίζεται άμεσα με το άγχος και την ένταση.

Η σύγχρονη καταναλωτική εποχή έχει επιβάλει μία άνευ προηγουμένου τυποποίηση στο στυλ των διακοπών. Ο αστικός πληθυσμός βομβαρδιζόμενος από τις διαφημίσεις και τα life style περιοδικά, προσπαθεί να προσαρμόσει τις διακοπές του στις επιταγές της κοσμικής ζωής και όχι στη προσωπικότητα του με ολέθρια αποτελέσματα: τα πρότυπα βασίζονται στον άκρατο καταναλωτισμό και ευδαιμονισμό, ο οποίος απαιτεί ισχυρό οικονομικό υπόβαθρο.
Μπορούμε να διακρίνουμε δύο βασικούς τύπους παραθεριστών : τον οργανωτικό, ο οποίος αντλεί ευχαρίστηση από τον προσεχτικό σχεδιασμό των διακοπών και που προσπαθεί να προβλέψει κάθε πιθανή λεπτομέρεια και τον αυθόρμητο – περιπετειώδη τύπο, που αρέσκεται να αντιμετωπίζει ακραίες και απρόβλεπτες καταστάσεις. Σε κάθε περίπτωση η σύγκρουση επέρχεται εάν αυτοί οι δύο τύποι αποφασίζουν να πάνε από κοινού διακοπές. Πρέπει να γίνει κατανοητό ότι η έννοια των διακοπών δεν υπήρχε μέχρι τα πρόσφατα χρόνια στο συλλογικό υποοσυνείδητο του λαού, αλλά επεβλήθη από τον αστικό τρόπο ζωής και τα ΜΜΕ. Στην πραγματικότητα, οι διακοπές πρέπει να κατανέμονται καθ’ όλη τη διάρκεια του χρόνου και να μην συσχετίζονται με συγκεκριμένες τουριστικές περιοχές και modus vivendi. Το τελικό ζητούμενο είναι η ευτυχία και ειδικότερα η υποκειμενική αντίληψη της, η οποία δε συνδέεται αναγκαστικά με την αλλαγή του τρόπου ζωής.

Συμβουλές:
-Να έχετε ρεαλιστικές προσδοκίες από τις διακοπές
-Να μένετε σε επαφή με τα αληθινά αισθήματα και επιθυμίες σας. Εκφράστε τα ελέυθερα.
-Χρησιμοποιείστε τμήματα του εγκεφάλου σας, που δεν αξιοποιούνται κανονικά το υπόλοιπο έτος. Αυτό το επιτυγχάνετε με το να ανακλύψετε και να ασχολειθείτε με δραστηριότητες, που δεν βρίσκονται στο καθημερινό ρεπερτόριό σας. Εάν οι διακοπές σας ενέχουν το στοιχείο του πρωτόφνωρου και της πρόκλησης, η εξουθένωση από αυτές είναι μικρότερη.
-Επιδιώξτε να διαθέτετε προσωπικό χρόνο για χαλάρωση
-Πληροφορηθείτε για την ιστορία και τα πολιτιστικά δρώμενα της περιοχής που θα επισκεφθείτε. Να έχεστε σε επαφή με τους ντόπιους.
-Διαβάστε ένα βιβλίο και αποφύγετε την τηλεόραση και τους ηλεκτρονικούς υπολογιστές.
-Ακούστε πολλή μουσική
-Ανάλογα με την προσωπικότητά σας, είτε επιδιώξτε να κάνετε διαφορετικά πράγματα από αυτά που έχετε συνηθίσει είτε μεταφέρετε τις συνήθειες σας, αλλά σε χαλαρότερους ρυθμούς..
-Κάντε νέες γνωριμίες
-Μην προβείτε σε έξοδα, που υπερβαίνουν τις δυνατότητές σας
-Μην επαναπαυθείτε ότι οι διακοπές μπορούν να σας αποζημιώσουν για το υπόλοιπο έτος.
-Μην ακολουθείτε τη μόδα.Επιλέξτε προορισμούς, που δεν απευθύνονται στη μάζα
-Αποκοπείτε από όλα όσα σας αγχώνουν.Αποσυνδεθείτε με κάθε τρόπο και ξεχάστε τα εμάιλ, τα κινητά, την εργασία. Μεριμνάτε μόνο για τη σημερινή μέρα και όχι για το αύριο. Ενημερώστε τους φίλους και τον προιστάμενο ότι δεν θα είστε διαθέσιμοι για την περίοδο των διακοπών.
-Επιδιώξτε τη φυσική άσκηση.
-Επιλέξτε ένα αργό μέσο μεταφοράς, για να σας μετφέρει στον προορισμό σας. Αυτό σας δίνει τη δυνατότητα να συνειδητοποιήσετε ότι φεύγετε.
-Μέσα σε δεκαπέντε ημέρες από το πέρας των διακοπών τα επίπεδα της πίεσης και του άγχους θα έχουν επανέλεθει στα προγενέστερα επίπεδα. Κρατήστε στην εργασία σας τις αναμνήσεις και τις φωτογραφίες από τις εξορμήσεις σας.

Δρ Ευστράτιος Παπάνης, Ακαδημία των Πολιτών

Σάββατο, 21 Μαϊος 2016 19:34

Η γενιά του εφήμερου

Αξίζει να μιλάς με νέους, ειδικά με τους σημερινούς, που λίγο πια θυμίζουν τις πρώτες γενιές της μεταπολίτευσης, με τα παχιά λόγια και τις ασθενικές πράξεις.

Τέσσερις είναι οι μεγάλες αλλαγές που τους κληροδοτήσαμε: Η επαγγελματική ανασφάλεια, η διακινδύνευση του ρόλου της πυρηνικής οικογένειας, η απαξίωση της παιδείας και η ολοένα μεγαλύτερη επίδραση του Διαδικτύου στη ζωή τους.
Απόρροια αυτών η αμφισβήτηση των θεσμών, η δυσπιστία στους νόμους, η αποδοκιμασία του πολιτικού συστήματος, η απενοχοποίηση της σεξουαλικότητας, η γενικότερη μετάλλαξη, που κυοφορείται και που θα διαφανεί όχι ως ανατροπή, αλλά ως μια μετάβαση σε κοινωνικές δομές, που μόνο στο εξωτερικό γνωρίζαμε πως υφίσταντο. Το κράτος πλέον είναι ο εχθρός, που θεσπίζει κεφαλικούς φόρους και έχει επιδοθεί στο παιδομάζωμα των ονείρων.
Κι αν οι μεγαλύτεροι επαναστατούν, ψηφίζοντας ακραίες παρατάξεις, οι νεαρότεροι, όσοι δεν έφυγαν, βιώνουν τη δική τους πραγματικότητα.

Οι σταθερές έχουν εκλείψει. Στη μνήμη τους διατηρούν μνήμες από χριστουγεννιάτικα τραπέζια και εκδρομές, αλλά και συγκρούσεις, διαζύγια, μάχες για επικράτηση, γονείς απόντες προς άγραν καταναλωτικών ιδεωδών και εξωσυζυγικών σχέσεων. Βλέπετε, η παραδοσιακή οικογένεια δεν προέβλεπε δύο αφέντες μέσα στο σπίτι. Σχεδόν μισές είναι οι πιθανότητες να χωρίσουν, αν παντρευτούν, να ζήσουν σε διάσταση, να αντιμετωπίσουν την κατάρα της μονογονεικότητας, να κάνουν μικτούς γάμους, να μείνουν μόνοι. Η τεκνοποίηση μετατίθεται για μετά τα τριάντα, οι ευκαιριακές σχέσεις ονομάζονται δέσμευση, αν διατηρηθούν για εξάμηνο, το σεξ αποτελεί το αδιάφορο happening μιας βραδιάς σε κάποιο μπαρ και η μοναξιά εξοβελίζεται στα chat του Facebook.
Πολλοί νέοι δεν έχουν την πολυτέλεια του σχεδιασμού, του πλάνου, της μεθόδευσης για την επιτυχία. Αυτό το καλοκαίρι σερβιτόρος σε κάποιο νησί, λίγος ΟΑΕΔ, κάποια αρπαχτή σε προγράμματα, αφαίμαξη των γονέων, τα πάντα για να περάσει η μέρα, η εβδομάδα, ο μήνας. Παραπέρα έχει ο Θεός και η συγκυρία. Καιροσκοπισμός, ατομική πορεία, εφήμερο. Αρκετοί μου είπαν πως δεν αντλούν αυτοεκτίμηση από την κατάκτηση μιας καλής θέσης, αλλά από το γεγονός και μόνο ότι επιβιώνουν, πως εξασφαλίζουν χαρτζιλίκι, και τα απαραίτητα για μοναχικές απασχολήσεις.

Η παιδεία εκπορνεύθηκε τη δεκαετία του '80, όταν με το ζόρι οι ψευτοπροοδευτικοί μας πέρασαν σε έναν μπάσταρδο μαθητοκεντρισμό, χωρίς έρευνες για την επίδραση των συστημάτων αυτών, και στην μαζική εισαγωγή ασχέτων στα Πανεπιστήμια. Σήμερα αποτελεί απαξία. Ακόμα και η διά βίου κατάρτιση κόλπο για μαζικές απολύσεις. Οι νέοι δε συνηγορούν στο παιχνίδι αυτό. Οι σχολές εγκαταλείπονται χωρίς ενοχές για τις ατέλειωτες ώρες αποστήθισης κατά την εφηβεία, για τον κολασμό σε φροντιστήρια, για τα χρήματα σε άχρηστες νεοπλουτίστικες ασχολίες, χωρίς μεταμέλεια για τα όνειρα των γονέων, που απότομα κηδεύτηκαν ή συμβιβάστηκαν.

Οι πιο πολλοί σκέφτονται κάποιο μεταπτυχιακό, αλλά ξέρουν πως δεν θα αλλάξει οτιδήποτε, εξετάζουν την πιθανότητα του εξωτερικού, της μετεγκατάστασης, της ριζικής αλλαγής, της νέας αρχής από το μηδέν.
Καγχάζουν για την θεατρινίστικη κάθαρση πρώην υπουργών, επειδή σκέφτονται πως, αν η τιμωρία των ενόχων έφτανε σε επίπεδο δήμων, θα έπρεπε να αποκεφαλιστεί ο μισός πληθυσμός, που κάποτε είχε ενδώσει στις πελατειακές ανομίες σε κάθε χωριό και πόλη.

Η κατάθλιψη αυξάνει τα ποσοστά της, η εσωστρέφεια κοινός τόπος και παντού μια δικαιολογία προβάλλει ως αφορισμός: Για όλα φταίει η κρίση.
Κι όμως, οι σημερινοί νέοι αξίζουν πολλά. Κι αν η συμπεριφορά μας τους ματαίωσε, έχουμε χρόνο μπροστά, για να προπαρασκευάσουμε τη γενιά, που θα φέρει την έξοδο από τη μιζέρια

Newsletter Subscribe

Όλα τα νέα και οι ενημερώσεις απευθείας στο email σας.

kyklos aspros 116x100

ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΨΥΧΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΟΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ

ΛΟΦΟΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ

ΜΥΤΙΛΗΝΗ 81100

ppy@aegean.gr

22510 36520 - 36580

Ακολουθήστε μας

ΦΟΡΜΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ

ΠΟΙΟΙ ΕΙΜΑΣΤΕ

Γενικά στοιχεία

Υπηρεσίες

Η ομάδα μας

Συνεργασίες

Γιατί να μας προτιμήσετε

Διαφημιστείτε σε εμάς

Νομικά ζητήματα

© 2021 psichologia.gr. All Rights Reserved. Designed by Kosnet.gr