×

Προειδοποίηση

JUser: :_load: Αδυναμία φόρτωσης χρήστη με Α/Α (ID): 931

Displaying items by tag: Ψυχολογία

Συγγραφέας: Γεωργία Μηλιόρδου

Κάθε εκπαιδευτικός οφείλει να επεξεργαστεί την μοναδικότητα του κάθε παιδιού , ανιχνεύοντας την συμπεριφορά του και τον χαρακτήρα του με απώτερο σκοπό την θετική ενίσχυση της ψυχολογίας του . Αυτή θα βοηθήσει το παιδί στην ισότιμη συμμετοχή του στα κοινωνικά και σχολικά δρώμενα.

Για να καταφέρει να συνεισφέρει ένας εκπαιδευτικός στην ισότιμη συμμετοχή του παιδιού στα σχολικά και κατ΄ επέκταση στα κοινωνικά πλαίσια , οφείλει να προσπαθήσει να επιτύχει την δημιουργία ενός φιλικού κλίματος προς τα παιδιά . Συγκεκριμένα για να επιτευχθεί αυτό οι εκπαιδευτικοί θα αναπτύξουν εποικοδομητικό διάλογο με τα παιδιά για θέματα που τους απασχολούν , δημιουργώντας ένα κλίμα εμπιστοσύνης μεταξύ τους . Αυτό θα δώσει την αφορμή στα παιδιά να συζητήσουν για τα θέματα που τους απασχολούν .

Παράλληλα μέσα στο σχολικό συγκείμενο ο εκπαιδευτικός είναι ο αρμόδιος που θα υλοποιήσει συνεργασία με τους υπόλοιπους υποστηρικτικούς φορείς της σχολικής κοινότητας για την πρόληψη ή και την διάγνωση διαφόρων προβλημάτων που εμφανίζονται στο σχολικό χώρο. Οι παρατηρήσεις του και οι επισημάνσεις του μέσα αλλά και έξω από την σχολική τάξη κρίνεται απαραίτητο να λαμβάνονται υπόψη από τους φορείς , αφού είναι αυτός που έρχεται σε επαφή καθημερινά με τα παιδιά. Αυτές είναι που θα δώσουν και μια ξεκάθαρη και ολοκληρωμένη εικόνα ενός παιδιού που αντιμετωπίζει μια δυσχερή κατάσταση ή ένα πρόβλημα , ώστε να υπάρξει έγκαιρη παρέμβαση από τους αρμόδιους φορείς .

Η μαθησιακή διαδικασία είναι ένα σημαντικό κομμάτι που διαμορφώνει την παιδική ψυχολογία , αφού η επίδοση των μαθητών είναι το τελικό αποτέλεσμα αυτής και ορίζεται από την αξιολόγηση της επίδοσης μέσα στην εκπαιδευτική διαδικασία. Εδώ έρχεται πάλι ο εκπαιδευτικός ο οποίος θα σχεδιάσει στρατηγικές και πρακτικές βασισμένες στο στοιχείο της εξατομίκευσης που θα βοηθήσουν να ενισχυθεί η αυτοαντίληψη και η αυτοεκτίμηση των μαθητών τους , ενισχύοντας θετικά την ψυχολογία τους. Αναλυτικότερα οι στρατηγικές του εκπαιδευτικού θα εστιάζουν στις δυσκολίες, στα ελλείμματα και το δυνητικό γνωστικό ρεπερτόριο των μαθητών , κάτι που θα βοηθήσει και θα προσελκύσει το ενδιαφέρον των παιδιών, αφού θα ενδυναμώσει μαθησιακά και κατ΄ επέκταση ψυχολογικά .

Ο εκπαιδευτικός είναι ο κύριος υπεύθυνος για την δημιουργία ενός θετικού κλίματος μέσα στο σχολικό χώρο σε μαθησιακό και κοινωνικό επίπεδο , που θα ενισχύσει την ψυχολογία των παιδιών. Η στενή και ειλικρινής συνεργασία με τα παιδιά θα επιφέρει   τα   επιθυμητά αποτελέσματα , δρώντας συμπεριληπτικά και δίνοντας ισότιμες ευκαιρίες σε όλα τα παιδιά . Η ενίσχυση της παιδικής ψυχολογίας από τους εκπαιδευτικούς αφορά στο σύνολο της μια ευαισθητοποιημένη κοινωνία που πρώτα η ίδια αναλαμβάνει τον ρόλο να διαμορφώσει ευαισθητοποιημένους εκπαιδευτικούς και μια θετική κουλτούρα στο σημερινό  σχολείο                                                                      .

Γι ’ αυτό ως εκπαιδευτικοί οφείλουμε να είμαστε ενεργά και ευαισθητοποιημένα μέλη μιας κοινωνίας και μιας σχολικής κοινότητας . Η επαφή με τα παιδιά είναι αναγκαίο να είναι διαρκής και αέναη, επιδιώκοντας την επικοινωνία μαζί τους είτε με διάλογο μέσα στην σχολική τάξη είτε σε προσωπική συζήτηση – διάλογο στον σχολικό χώρο. Ακόμα, η ενίσχυση των κινήτρων τους και των δυνατοτήτων τους συνεισφέρει και στην ενίσχυση της ψυχολογίας τους.

Τέλος, η επιδίωξη του εκπαιδευτικού για αγαστή συνεργασία με τους σχολικούς ψυχολόγους – συμβούλους θα βοηθήσει στην πρόληψη αλλά και στην αντιμετώπιση δυσχερών φαινομένων στο σχολικό χώρο που ενδεχομένως βλάπτουν την ψυχολογία των παιδιών.

ΜΗΛΙΟΡΔΟΥ ΓΕΩΡΓΙΑ

 

ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ

 

 

 

ΕΙΚΟΝΕΣ

infokids.gr. (χ.χ.). Ο δάσκαλος μπορεί να «αλλάξει» ένα παιδί. Αρκεί να προσέξει την ψυχή του!

 

Κυριακή, 08 Ιανουαρίου 2017 15:45

Νυχτιά του Γενάρη

Μοιάζουν κάποιες αγάπες με ακίνητα ταξί βαριεστημένα σε πιάτσα δίχως πελάτες.

Published in Λογοτεχνία
Κυριακή, 01 Ιανουαρίου 2017 21:40

Αλεξάνδρας-Πανεπιστημίου

Η επίσκεψη στην πόλη των φοιτητικών χρόνων είναι προσκύνημα, σταυροφορία, νόστος, τάμα και ανάμνηση. 

Αν και τις περισσότερες φορές εξελίσσεται σε μνημόσυνο, θρήνο για την απωλεσθείσα νεότητα, κενοτάφιο ερώτων και ηδονής, λυγμός και απώθηση.
Η Αθήνα όμως, έχει μια ιδιαιτερότητα: Γερνά μαζί μας, αντί να αναγεννάται, καθώς πια θυμίζει τη Σόφια και το Βουκουρέστι στις εποχές της μεγάλης παρακμής. 
Γιατί όχι: Και η Αριστερά μας κυβερνά με τις ονειρώξεις και την ψευτοκουλτούρα της και οι πολιτικοί, πριν από αυτούς, φρόντιζαν να χρηματοδοτούν με χρήματα δανεικά τους δικούς μας οργασμούς και ανομίες.
Γι αυτό μη διαμαρτύρεσαι για την ανεργία σου νεαρέ- ρώτα τι έκανε ο μπαμπάς σου τις εποχές, που το ΠΑΣΟΚ και η ΝΔ κέρδιζαν αυτοδυναμίες και με πόσους μισθούς ΔΕΚΟ χριζόταν αργυραμοιβός της ιδεολογίας και του μέλλοντός σου.
Όμως εμείς, που γνωρίσαμε το κλεινόν άστυ κατά τη δεκαετία του 80 και του 90, στις μεγάλες δόξες των μεσογειακών προγραμμάτων και των πακέτων ντελόρ, του Χρηματιστηρίου και της ρεμούλας, εμείς, που δεν βρίσκαμε ταξί από τις 23.00-00.00, επειδή οι οδηγοί κρύβονταν για να πάρουν τη διπλή ταρίφα, εμείς που εκλιπαρούσαμε για κάθισμα σε μεταμεσονύκτιες καφετέριες και πατσατζίδικα και γαλατάδικα στην Ομόνοια και εξαργυρώσαμε χρήμα και ίμερους στα ξανθά κύματα από τη Ρωσία, εμείς ξέρουμε πού κρύβεται το αθάνατο νερό, για να νεκραναστήσουμε την πρωτεύουσα. Αν βέβαια καταφέρουμε να περιμαζέψουμε τα άσπρα μαλλιά, τη μαύρη ψυχή και τις ρυτίδες, που μας κάνουν να μοιάζουμε με θαλάσσιους ελέφαντες. Οι γέροι και η θάλασσα.
Φωτογραφίες: 
1.Άγιος Σάββας και ΓΑΔΑ στην Αλεξάνδρας. Κάποτε είχα πει πως αν καταλήξω σε αυτήν την κατάσταση, θα αυτοκτονήσω. Τίποτα δεν έκανα. Γλυκιά η ζωή
2. Τιμή και δόξα στους ηρωικούς μαχητές. Αν ήξεραν μόνο την εξέλιξη..Αλλά γι αυτό είναι ήρωες..
3. Το κάλλος που δεν κατεδαφίζεται δήθεν για την ιστορική μνήμη.. Η μνήμη όμως είναι στην καρδιά μας και όχι σε αισθητικά ανοσιουργήματα.
4.Παναθηναικός και ξερό ψωμί. Πίστευες στην ΠΑΕ και μύριζες κολέγιο, ελίτ, ακριβώς όπως νιώθεις σήμερα στο ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ ή κάποτε στην Κηφισίας. Η Ελλάδα όπως θα μπορούσε να ήταν..
5. Είπαμε αηδία..
6, Θέμιδος μέλαθρον. Δεκαετίες το ολοκλήρωναν από την πίσω μεριά, όπου στάθμευε το επικό Αβέρωφ-Προύσσης. Από τις λίμνες και τα χώματα είχε δημιουργηθεί ένας πολυποίκιλος βιότοπος, που έσφιζε από χλωρίδα, πανίδα και αγανακτισμένους Αθηναίους. Τώρα την περιοχή λυμαίνονται δικηγόροι και έτεροι απόγονοι του Προκρούστη.
7. Πατσάς το Αυτόφωρο. Κλασική αξία, χωρίς την αίγλη των πατσατζίδικων στο Μεταξουργείο, που αναπτέρωναν, ενδυνάμωναν, φιλοξενούσαν, εξασφάλιζαν τον αναγκαίο οίστρο, πριν το οδοιπορικό στους διάσημους οίκους της περιοχής.
8-9. Με τα νέα αναπτυξιακά μέτρα του Τσίπρα όλα τα κλειστά μαγαζιά θα ξανανθίσουν
10. Μια κόκκινο (ως φθίνον ιδιωτικό πανεπιστήμιο), άλλοτε καταπράσινο. Είπαμε η ανοησία έχει πάντα χρώμα.
10. Νερατζούλα φουντωτή
11. Σε καιρούς κρίσης αυξάνεται η κατανάλωση ειδών πολυτελείας. Εξάλλου το κοινωνικό στάτους είναι συνυφασμένο με το δήθεν και τη χλιδή
12. Ενεχυροδανειστήρια, τοκογλυφία και σπαστικές διαφημίσεις, που απαριθμούν 62 πόλεις!!
13. Νέες αριστερές τιμές βενζίνης. Καλή Κούβα και ονειρική Βενεζουέλα.
14. Μόνο το όνομα του θεάτρου φέρει το κλέος της τέχνης
15. Εγώ για άλλες χρήσεις θυμάμαι το κτίριο. Απέναντι από το διαμέρισμα του μεγάλου έρωτα της ζωής μου. Χ. Τρικούπη. Όχι πως διέφεραν και πολύ..
16. Αλφαβιλ: Μεταμεσονύκτιες με πλήθη κοινού. Ποιος δούλευε εξάλλου το πρωί;
17. Να τσακίσουμε το μέτωπο της αστικής τάξης. Είπαμε η βλακεία δεν πάει στα βουνά
18. Επιστροφή στο μέλλον
19-20. Οι ομορφιές της Αθήνας είναι κρυμμένες ανάμεσα σε αποκρουστικές λεπτομέρειες
21. Εξωτικό εμπόριο. Σαν τα εδώδιμα αποικιακά, μόνο που οι άποικοι ήλθαν εδώ.
22. Τα Ματ και Μέα ακόμα φυλάνε τα γραφεία του ΠΑΣΟΚ. Γιατί άραγε; Τότε στα κρεββάτια του Παπανδρέου παιζόταν το πολιτικό παιχνίδι. Σήμερα τα ποσοστά τους δεν αξίζουν καν τα έξοδα.
23.Πανεπιστήμιο Αθηνών. Το Αιγαίου είναι πιο must!!
24. Zumba για τις οικονομικά χειμαζόμενες ατθίδες.
25, Πάει κι αυτό. Τώρα η λογοτεχνία μας εκπροσωπείται από συγγραφείς, που εκδίδουν στον Ψυχογιό βιβλία με την οκά.
26-27 Η Σόλωνος χωρίς αυτοκίνητα. Σε λίγο και δίχως καταστήματα.
28. Αριστερή ανάπτυξη
29-39 Εδώ αρχίζουν οι ομορφιές
30. Η ΕΦΕΕ στεγάστηκε..αλλά οι φοιτητές με τα χάλια του κινήματος τις επόμενες δεκαετίες θα μείνουν άστεγοι
31. Ξενοδοχείο Αττική για ζευγαράκια. Τότε έδιναν και σοκολάτα στις κοπέλες, αν δεν κατάφερνες με τις επιδόσεις σου να τονώσεις τη σεροτονίνη της συντρόφου σου..

Published in Λογοτεχνία
Σάββατο, 31 Δεκεμβρίου 2016 14:01

2017...

Όταν ήμουν παιδί, ο κόσμος έμοιαζε με μία απέραντη, πυρίμορφη τοιχογραφία.


Ψηφιδωτά αεικίνητα οι άνθρωποι και ζωντανό το κάθε χρώμα. Οι λεπτομέρειες πίνακες μαγικοί, ανεξερεύνητοι, που με έσπρωχναν να βυθιστώ μες το επόμενο θέμα.
Κι άλλοτε τα νοήματα μού αποκαλύπτονταν ως ενόραση και θαύμα και έκπληξη, κι άλλοτε έπρεπε εγώ να τα ανασυνθέτω: Όπως ήθελα, όπως φανταζόμουν, σα μελωδία ή αντανάκλαση, σαν καθρέφτης και πείραμα ή σαν τα νερά μιας λίμνης, που κατόπτριζαν μορφές εξιδανικευμένες, αναλλοίωτες και άφθορες.
Όταν ήμουν παιδί, ο κόσμος ήταν αγνός και διάφανος, ώστε να φεγγοβολά μόνο τις άδολες πτυχές του.

Όχι από αφέλεια ή σκευωρία ή άγνοια, αλλά γιατί, κάθε που οι μπογιές μου σκούραιναν, τόσο πολύ ανακατευόταν με στοργή και δεητικό θυμίαμα, που οι αποχρώσεις τους αποκτούσαν γλυκύτητα και θαλπωρή και συγκατάβαση.
Ακόμα και οι κηλίδες της μοναξιάς ή της θλίψης, μετουσιώνονταν και έδεναν με ανθισμένα χαμόγελα και εβένινα, άτρωτα στηρίγματα. Σαν χάρη αναβαπτίζονταν, καθώς διυλίζονταν στις προθέσεις του ποιητή της.
Λιμένες προσήνεμοι τα μπλε, ατόφια τα ερυθρά, καθάρια τα πράσινα, με ουράνια τόξα και προσδοκίες πάλλονταν και ακτινοβολούσαν.
Γιατί αίρεση ο πόνος και παραφωνία η λύπηση.


Τότε!
Όταν ήμουν παιδί, στα πινέλα ανακάτευα συναισθήματα και στις σπάτουλες πανηγύριζαν οι ελπίδες.

Η πλάση ήταν στόρηση κι αναγέννηση, επειδή χωρούσε όλους τους ανθρώπους. Κι ο πίνακας, σαν παραμυθία και λήθη, απεικόνιζε ιστορίες, όνειρα και αφηγήσεις και μύθους και ραψωδίες.
Όταν ήμουν παιδί το απερίγραπτο κάλλος δε με άφηνε να διακρίνω πως η τοιχογραφία είχε όψεις πολλαπλές, αινίγματα πολύσημα και φρίκη και οδύνη και έρεβος.
Πως βλοσυρός ζωγράφος η μοίρα μυριάδες σκαρφιζόταν συμπληγάδες και Κύκλωπες, για να αφανίσει ανυποψίαστους ταξιδιώτες. Εκείνους που σε καμιά Ιθάκη δεν έφτασαν και για καμιά Ελένη δεν πρόλαβαν να παλέψουν.
Όταν ήμουν παιδί δεν έβλεπα πως η οικουμένη ήταν ένα απέραντο σφαγείο. Πώς οι ψηφίδες βάλτος μετακινούμενος, που ανέμενε να καταπιεί τους επίδοξους της ζωής καλλιτέχνες, χωρίς αιδώ, χωρίς ενδοιασμό, χωρίς δικαιολογία.
Και κανείς δεν μου είπε, όταν ήμουν παιδί, πως άσχετα από τι επιλέξεις να δεις ή να αγνοήσεις στον πίνακα, στο τέλος το φως και οι αντάγειες και οι λαμπηδόνες μετατρέπονται σε θάμπος και θάνατο και Κέρβερο.
Μα τώρα πια ξέρω πως μία η λύση και ένα το ξόρκι και το αντίδοτο: Το χρώμα το ανεξίτηλο της αγάπης, που το γκρεμό της τοιχογραφίας σε αιωνιότητα μετατρέπει, πέρα από τη σοφία, πέρα από την έμπνευση, την ομορφιά, το πένθος και τη Μοίρα.

Published in Λογοτεχνία
Tagged under
Τρίτη, 23 Αυγούστου 2016 09:47

Μαμά και μπαμπά πρόσεχε!

Μ’ αυτά που έχεις (ξεχώρισέ τα) και τα άλλα που θάρθουν (κράτησέ τα) Φοβέρισε την αδυ- ναμία σου.

Τον θλιβερό της ψυχής σου μαρασμό. χαιρέτησε, παντοτινό χαιρετισμό. Το Άπειρο αγκάλιασε. Μάθε να τραγουδάς και με τη ζωή σου μάθε να αγαπιέσαι. (Νατάσα Καράπαππα)
Πού γίνονται αγαπητοί γονείς τα μεγαλύτερα Ρίχτερ; Με αλλεπάλληλες μετασεισμικές δονήσεις; Ίσως καταλάβατε ότι πρόκειται για το χώρο στον οποίο κινούνται το δίκαιο, η τιμή, η ευθύ- νη το φιλότιμο, η αλήθεια, η συνέπεια και το καθήκον. Στην ψυχή του παιδιού συνεχώς και ασταμάτητα θα επαναλαμβάνω την αξία που έχει το προσωπικό μας παράδειγμα στη διαμόρφωση του χαρακτήρα των παιδιών μας. Κι όμως δεν θα είναι ποτέ αρκετό το παράδειγμα αν πρώτα δεν ανεβούμε τα σκαλιά της αυτογνωσίας. Γνωρίζοντας τον εαυτό μας θα βοηθήσουμε το παιδί μας. Ας αφαιρέσουμε από πάνω μας τα φκιασίδια τις υποκρισίες και ότι άλλο μας φόρτωσε η ζωή, απαλλαγμένοι από τους φόβους τα άγχη μας και τις φιλοδοξίες και ας στοχαστούμε! Ποιες είναι οι αγαπημένες ενέργειες που διαμορφώνουν το ασυνείδητο κομμάτι του εαυτού μας; Παίρνω, ζητάω, διεκδικώ, απαιτώ, αποκτώ, κατακτώ! Το συνειδητό όμως κομμάτι του εαυτού μας είναι πιο ισχυρό. Αυτό δεν είναι παρά η πνευματικότητά μας, ο ηθικός μας κώδικας, το άγρυπνο μάτι που παρακολουθεί τις πράξεις μας, τις σκέψεις μας, ώστε να μην ξεπερνάει τα όρια που χάραξε μέσα μας αυτός ο πολύτιμος ηθικός κώδικας. Τέτοιον που μας δίδαξαν οι γονείς, οι δάσκαλοι, οι ρίζες μας, ολόκληρη η σοφία του ανθρώπινου γένους. Όταν εξετάζουμε τον εαυτό μας θα ήταν καλό να αναρωτηθούμε: «Αν ζούσα με τον εαυτό μου, θα τον άντεχα συνέχεια δίπλα μου;» Και θέλω τώρα εδώ να σταθώ.

Στο σημείο από το οποίο ξεκινάει η ανθρώπινη ευτυχία! Στην ικανότητα να συμβιώνουμε, να συνεργαζόμαστε, να επικοινω- νούμε, να γινόμαστε φίλοι με άλλους ανθρώπους. Μέσα στη μικρή κοινωνία που ζω παρατηρώ τους ανθρώπους που σαν μωσαϊκό προσωπικοτήτων κινούνται στο χώρο και συνθέτουν τον μικρόκοσμό μας. Αν τους παρατηρήσεις από ψηλά, τους βλέπεις να ζουν για ορισμένα ιδανικά, σκοπούς και στόχους, Επίσης ενδιαφέρονται για τον διπλανό τους ενώ ταυτόχρονα καλλιεργείται ένας τυπικός αλληλοσεβασμός. Η επιρροή του ενός με τον άλλο είναι τεράστια σε ότι έχει να κάνει με πράξεις, ενέργειες, αισθήματα. Αποκτούν ίδιες συνήθειες τρό- πους, σκέψεις. Πότε η αλληλεπίδραση αυτή είναι δημιουργική όταν κινείται ανάμεσα σε καλλιεργημένους χαρακτήρες που ξέρουν τι θέλουν, τι ζητούν και πότε καταστροφική όταν αναπτύσσεται ανάμεσα σε δόλιους, ύπουλους χαρακτήρες, που κοιτάνε το συμφέρον τους, χωρίς ανώτερα ιδανικά και στόχους. Αν πλησιάσεις λίγο πιο κοντά παρατηρείς μια εσωτερική ερήμωση. Τυπικές σχέσεις, με μικρές δόσεις καχυποψίας και δυστυχώς αρκετή κατάκριση. Τέτοια που μοιάζει με μαστίγωμα. Η κρίση δεν είναι δικαίωμα του ανθρώπου, είναι μία αντικοινωνική πράξη. Κανείς δεν γνωρίζει το κίνητρο με το οποίο κάποιος κάνει διάφορες πράξεις. Αυτοί όμως που τις βλέπουν τις κρίνουν λάθος ανάλογα με τα δικά τους προσωπικά δεδομένα. Ας πούμε ένα παράδειγμα: Ένας άντρας αργά το βράδυ στέκεται έξω από ένα σπίτι. Τρεις άνθρωποι τον κοιτούν.

Ο ένας πιστεύει ότι θέλει να κλέψει, ο άλλος λέει πως είναι ύποπτος για πονηρή πράξη, ενώ ο τρίτος κρίνει με αγαθή πρόθεση λέγοντας ότι είναι επισκέπτης και περιμένει κάποιον. Δεν πρέπει λοιπόν να είμαστε περίεργοι ερευνώντας αμέτρητες ώρες τη ζωή των άλλων. Μας αφαιρεί χρόνο από τη διαπίστωση των δικών μας πράξεων. Γι’ αυτό και η κρίση αυτή δεν είναι ποτέ ασφαλής. Ο κρίνων ζημιώνεται και προδίδει το χαρακτήρα του. Όταν κρίνεις τον συνάνθρωπό σου δεν συνειδητοποιείς τη δική σου επάρκεια αλλά και στερείσαι τη δυνατότητα να κερδίζεις από τα θετικά του άλλου αν ξέρεις να τα διακρίνεις. Όταν συνεχώς ασχολείσαι με τις αρνητικές πλευρές του άλλου εμποδίζεις τη δική σου αυτοσυνειδησία. Χωρίς αυτό να σημαίνει ότι θα είσαι ένας άνθρωπος χαμηλών τόνων με μετριοπάθεια, που αποφεύγει τις συγκρούσεις και προσπαθεί να τα πάει καλά με όλους. Που μέσα του βράζει και δεν εξωτερικεύει την αρνητική άποψη για τους άλλους. Και σας ρωτώ: Μπορούμε να ζήσουμε μόνοι; Πόσες φορές μετά από τέτοιες καταστάσεις είτε σαν κρίνοντες είτε σαν κρινόμενοι δεν θελήσατε να κρυφτείτε σε μια σπηλιά! Μακριά από την κοσμικότητα! Κι ύστερα πάλι συνειδητοποιήσατε πως η ατομικότητα δεν συνάδει με την πορεία της ανθρωπότητας. Ο ένας ο άλλος όλοι μαζί κάνουμε το εμείς. Το εμείς εκπέμπει χαρά! Τo εμείς έχει συγνώμες, τρυφερότητα, άγγιγμα. Το εμείς είναι η βροχή που ποτίζει τη γη. Το εμείς δεν έχει λόγια που πληγώνουν. Έχει κατανόηση της προσωπικότητας του άλλου, του χαρακτήρα του, όπως αυτός διαμορφώθηκε στην πορεία της ζωής ανάλογα με τις αντιξοότητές του. Πάντα πρέπει άλλωστε να τρέφουμε βαθύ σεβασμό για τα δικαιώματα, τις απόψεις και τα αισθήματα του άλλου. Αλήθεια πόση χαρά σε πλημυρίζει όταν δίνεις φιλία, αφοσίωση, χρόνο! Αξίζει τον κόπο να ασχολιόμαστε εκτός από την οικογένειά μας και τον εαυτό μας, με τη γειτονιά μας και τον τόπο μας. Αυτή είναι η ιδανική ισορροπία του εαυτού μας καθήκον. Άρα δεν είναι το μήλο κάτω από τη μηλιά που θα πέσει… αλλά η παγωνιά που θα συναντήσει στο διάβα του. Ο καθένας μας χωριστά έχει το δικό του μερίδιο ευθύνης για τη δημιουργία ενός περιβάλλοντος ζεστασιάς και ενδιαφέροντος γι’αυτούς που αγαπάμε.

Δημοσιεύθηκε Τεύχος 32 ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2012

Tatiana Karagiannidou

Τις περισσότερες φορές οι πληροφορίες που προέρχονται από το διαδίκτυο είναι ανώνυμες και ανεξέλεγκτες.

Κατά πολλούς αυτό συνιστά την πρωτοτυπία και τη δυναμική τού ιντερνέτ. Απόπειρες φίμωσής του αλλοιώνουν τη φύση του και περιορίζουν τη χρηστικότητά του. Οι ερευνητές όμως, πριν βασιστούν σε δεδομένα που αντλούν από ιστοσελίδες, θα πρέπει να φιλτράρουν τις πληροφορίες θέτοντας ορισμένα επιστημονικά κριτήρια και αναλαμβάνοντας την ευθύνη των επιλογών τους.
Ίσως το βασικότερο κριτήριο επιλογής είναι η επωνυμία των συγγραφέων και των συντακτών των υπό εξέταση ιστοσελίδων. Εάν αυτό δεν είναι εφικτό, ο ερευνητής πρέπει να εστιάσει στην ύπαρξη βιβλιογραφίας, στους υπερσυνδέσμους που οδηγούν σε άλλες αξιόπιστες σελίδες και στον τρόπο με τον οποίο προσπέλασε την ιστοσελίδα (εάν ο σύνδεσμος προερχόταν από κάποιο έγκυρο site). Εάν τίποτα από τα παραπάνω δεν υπάρχει, τότε θα πρέπει να αναζητηθούν βιογραφικά στοιχεία του ιδιοκτήτη της ιστοσελίδας, πραγματικές διευθύνσεις, τηλέφωνα και ηλεκτρονικές διευθύνσεις που λειτουργούν.

Μερικές φορές η αξιοπιστία ενός διαδικτυακού κειμένου κρίνεται από το κατά πόσο πληροί ποιοτικά χαρακτηριστικά του οργανισμού/φορέα που το φιλοξενεί. Κείμενα τα οποία βρίσκονται σε ιστοσελίδες διεθνών, ευρωπαϊκών και κρατικών ιστοσελίδων, σε sites πανεπιστημίων, ηλεκτρονικών επιστημονικών περιοδικών κ.λπ. σε γενικές γραμμές θεωρούνται έγκυρα, ακόμα κι αν δεν αναφέρεται ο συγγραφέας, εφόσον συνάδουν με τη φιλοσοφία του οργανισμού. Ο ερευνητής μπορεί να βεβαιωθεί ότι το κείμενο έχει αυτά τα χαρακτηριστικά συγκρίνοντας την ηλεκτρονική διεύθυνση του κειμένου με του οργανισμού και διακριβώνοντας ότι η θεματολογία του κειμένου σχετίζεται με το γνωστικό αντικείμενο του συγγραφέα. Λιγότερο αξιόπιστα (αλλά όχι αναγκαστικά μη αξιόλογα) είναι κείμενα που βρίσκονται σε προσωπικές ιστοσελίδες ή ιστολόγια.
Παρ’ όλα αυτά, ενδεχομένως κάποια κείμενα που φιλοξενούνται σε διεθνείς φορείς, που είναι έντονα πολιτικοποιημένοι ή απηχούν συγκεκριμένες κοινωνικές απόψεις, μπορεί να μη συνεισφέρουν στην ανεπηρέαστη και ουδέτερη επιστημονική έρευνα, επειδή είναι έντονα πολωμένα προς μια κατεύθυνση. Ο ερευνητής αν ίσως θελήσει να μελετήσει το οικολογικό κίνημα, τα δικαιώματα των γυναικών, τις πολιτικές για τους μετανάστες, την τρομοκρατία κ.λπ., μπορεί να βρεθεί σε έντονα προκατειλημμένες παρουσιάσεις που φιλοξενούνται σε επίσημους διαδικτυακούς τόπους.

Η αμεσότητα και η τεράστια εξάπλωση του διαδικτύου το έχει μετατρέψει σ’ έναν κόσμο προπαγάνδας, διαφημιστικών εκστρατειών και παραπλάνησης. Για παράδειγμα, οι επιχειρήσεις μπορεί να παρουσιάζουν τα προϊόντα και τις υπηρεσίες τους με τον πλέον θετικό τρόπο ή να συμμετέχουν σε δημοσκοπήσεις και μετρήσεις, των οποίων τα αποτελέσματα είναι αμφισβητήσιμα. Έτσι, μια φαρμακευτική εταιρεία μπορεί να υπερτονίζει τους κινδύνους της κατάθλιψης στο γενικό πληθυσμό για να προωθήσει αντικαταθλιπτικά φάρμακα, μια εταιρεία κινητής τηλεφωνίας ενδεχομένως να αποκρύπτει έρευνες που επισημαίνουν τους κινδύνους της ακτινοβολίας. Πολλές φορές εξτρεμιστικές τάσεις υποκρύπτονται επιμελώς σε ιστοσελίδες με εκπαιδευτικό περιεχόμενο και παιδοφιλικές αποκλίσεις σε ιστοσελίδες με παιδικά βίντεο και κινούμενα σχέδια.
Όταν κάποιος αντλεί πληροφορίες από το διαδίκτυο, θα πρέπει να έχει κατά νου ότι ο κάθε άνθρωπος μπορεί εύκολα να δημοσιεύει σ’ αυτό παραπάνω από μία προσωπικές του απόψεις. Όμως, εφόσον ο συγγραφέας φαίνεται να είναι γνώστης των πηγών στις οποίες παραπέμπει, παρουσιάζει όλες τις πιθανές αντιλήψεις για ένα θέμα και κάνει αναφορές σε γνωστές σχολές σκέψης ή τεχνικές και στην αρχή του άρθρου θέτει τα κριτήρια προσέγγισης ενός θέματος, τότε μπορεί να ληφθεί σοβαρά υπόψη.

* Ο Ευστράτιος Παπάνης είναι επίκουρος καθηγητής Κοινωνιολογίας Πανεπιστημίου Αιγαίου.

Πέμπτη, 14 Ιουλίου 2016 16:49

Εικονική Πραγματικότητα

Η επικοινωνία στο διαδίκτυο έχει τόσο πολλές ιδιαιτερότητες, που μπορούμε πλέον να μιλάμε για μια διαφορετική διάστασή της με ποιοτικά, αλλά και ποσοτικά κριτήρια.

Όσο πολύπλοκο κι αν είναι το πολυμεσικό περιβάλλον ενός παιχνιδιού, μιας διαδικτυακής κοινότητας, μιας ομάδας συζήτησης με βίντεο κ.λπ. και παρά τα πολύπλοκα γραφικά, αυτό που μεταβάλλεται καθοριστικά είναι η μη λεκτική επικοινωνία, η γλώσσα του σώματος. Η έμφαση δίνεται κυρίως στο γραπτό λόγο, με τις διαφορετικές γνωστικές λειτουργίες της κωδικοποίησης και αποκωδικοποίησης, που αυτό συνεπάγεται. Τα χτυπήματα στον ώμο, η βόλτα με το φίλο, οι εκφράσεις του προσώπου, η στάση του κορμιού, η όσφρηση, η αφή, ακόμα και η γεύση χάνουν το σημαντικό ρόλο που έχουν στην πραγματική ζωή.

Η ιδιοτυπία αυτή παρέχει την ευκαιρία στους συνομιλητές να παρουσιάσουν ένα μόνο μέρος της πραγματικής τους ταυτότητας, να παραμείνουν ανώνυμοι, να επιδείξουν τον πραγματικό τους εαυτό ή να επιλέξουν ένα ολοκαίνουργιο προσωπείο, ανάλογα με τα αποθέματα αυτοεκτίμησης που διαθέτει ο καθένας και τους σκοπούς για τους οποίους επιδιώκει μία διαδικτυακή σχέση. Σε παιχνίδια όπως το Second Life, το There, το Palace, τα οποία θα αντικαταστήσουν σύντομα τον παροξυσμό του Facebook, ο παίκτης ντύνεται ένα οπτικό κουστούμι, μια εικονική αντανάκλαση του εαυτού του (avatar) και μέσω αυτού ζει μια δεύτερη παράλληλη ζωή μέσα στο ίντερνετ, που του δίνει την ευκαιρία να αναδείξει τα πιο κρυφά ένστικτα και επιθυμίες, να προβάλει τον ιδεατό εαυτό ή να βυθιστεί σε μια συμβολική πραγματικότητα, που τον απαλλάσσει από τα άλγη και τις στερεοτυπίες της καθημερινότητας.

Είναι απόλυτα καταληπτός ο εθισμός που προκύπτει από αυτήν την κατάσταση, η οποία μοιάζει πολλές φορές με ύπνωση ή με όνειρο, με μια αλλοιωμένη διάσταση της συνείδησης: μέσα στην ασφάλεια ενός δωματίου, σε ένα περιβάλλον χωρίς τα ρίσκα της επώδυνης και αγχώδους ζωής, με το δικό σου ρυθμό, με διαφορετική αίσθηση της αιτίας και του αποτελέσματος, με πλήθος διαδικτυακών ενισχύσεων και με τη Δημοκρατία του Διαδικτύου να φανερώνεται σε αντίθεση με τις τυραννίες της φυσιολογικής ζωής: Στην επικοινωνία αυτή ο καθένας μπορεί να επιλέξει το φύλο του, την ηλικία, το μέρος που θα δράσει. Η κοινωνική τάξη, το μορφωτικό επίπεδο, τα μέχρι τώρα επιτεύγματα δεν αξιολογούνται και μοναδική σημασία αποκτά ο βαθμός εξοικείωσης με το παιχνίδι, τη συζήτηση, την ομάδα στην οποία θέλει κάποιος να ενταχθεί ή και η ταχύτητα με την οποία κάποιος πληκτρολογεί ή δίνει τις εντολές. Ο καθένας μπορεί να κάνει φανερή την παρουσία του στο ίντερνετ, να διατρανώσει το λόγο του, να πει την άποψή του. Φυσικά τα στατιστικά χρήσης του διαδικτύου φανερώνουν ότι οι φτωχές χώρες δε μετέχουν ακόμα αυτού του παραδείσου, όπως και οι άστεγοι και οι κοινωνικά αποκλεισμένοι, αλλά αυτό δε φαίνεται να ανακόπτει τη δυναμική της εξάπλωσής του.
Στο διαδίκτυο η γεωγραφία των σχέσεων δεν έχει τόση σημασία. Ο μαθητής συνομιλεί με τον υπάλληλο στη Βρετανία μέσω ενός εξυπηρετητή, που βρίσκεται στις Ηνωμένες Πολιτείες. Ο χωροχρόνος αλλοιώνεται και η επιλογή των φίλων δεν είναι αναγκαστική, αλλά βάσει ενδιαφερόντων. Ο ανάπηρος θα συνομιλήσει με άτομα, που αντί να τον οικτίρουν, κατανοούν το πρόβλημά του, και ακόμα καλύτερα υποδύεται έναν μη ανάπηρο εικονικό χαρακτήρα, ο καρκινοπαθής εκφράζει την αγωνία του για τη χημειοθεραπεία και την επίδραση της σισπλατίνης στον οργανισμό του, βρίσκει τον καταλληλότερο θεραπευτή, οι ομάδες των νέων αποτινάσσουν τα δεσμά των ενηλίκων χωρίς τη λογοκρισία των δασκάλων, η μάθηση στην πιο άτυπη μορφή της αποδεικνύεται πολύ πιο αποτελεσματική από τα βαρετά αναλυτικά προγράμματα, όλα τόσο εξιδανικευμένα, που προσομοιάζουν με τον κόσμο των ναρκωτικών.

Ίσως η πιο δραματική αλλοίωση είναι αυτή του χρόνου. Το διαδίκτυο προσφέρει ευκαιρίες για σύγχρονη και ασύγχρονη επικοινωνία. Το ηλεκτρονικό ταχυδρομείο και οι συμμετοχή σε ομάδες συζητήσεων σού προσφέρει την πολυτέλεια να απαντήσεις με το δικό σου ρυθμό, αλλά ακόμα και στα chats έχεις πολύ περισσότερο χρόνο από την άμεση αντίδραση, που απαιτείται στην κανονική ζωή. Αυτό διαμορφώνει τις ιδανικές συνθήκες για αναλογισμό, για καταγραφή των συνομιλιών, ώστε να εξαχθούν ασφαλέστερα συμπεράσματα, για να χαραχθεί μια στρατηγική επικοινωνίας. Το διαδίκτυο εξελίσσεται τόσο γρήγορα, που η παραμονή για μερικούς μήνες σε ένα παιχνίδι ή σε μια ομάδα σε ανάγει σε έμπειρο με την «εικονική κοινωνική καταξίωση», που αυτό συνεπάγεται.
Και τέλος, η γλώσσα που σταματά να υπόκειται σε φυσικούς περιορισμούς, που βιάζεται, εμπλουτίζεται, κονιορτοποιείται για να ανασυσταθεί, που κοσμείται από emoticons, νεολογισμούς, συντμήσεις, μείγματα γλωσσών και τελικά που καθορίζεται όχι από γραμματικούς και συντακτικούς κανόνες, αλλά από τον τρόπο που εσωτερικεύει ο χρήστης τον κόσμο.

* Ο Ευστράτιος Παπάνης είναι επίκουρος καθηγητής Κοινωνιολογίας Πανεπιστημίου Αιγαίου.

Για να αισθανθεί ένας εργαζόμενος ικανοποίηση, θα πρέπει οι αντιλήψεις του για τη συνεισφορά του στην εργασία να συνάδουν με την προσδοκώμενη αμοιβή και το εν γένει αίσθημα δικαιοσύνης. Αν αυτό δε συμβαίνει, ο εργαζόμενος δεν μπορεί να δικαιολογήσει την προσπάθεια που καταβάλλει για να ικανοποιήσει τις εργασιακές απαιτήσεις και αρχίζει να αμφιβάλλει για την αξία της αμοιβής του.

Η θεωρία της κοινωνικής ανταλλαγής διαπιστώνει ότι οι εργαζόμενοι διαρκώς συγκρίνουν τη δική τους συνεισφορά και τα οικονομικά ή κοινωνικά οφέλη που αποκομίζουν, με τα αντίστοιχα άλλων ανθρώπων με τους οποίους διατηρούν κοινωνικές επαφές και σχέσεις.
Η θεωρία της ισότητας αναφέρει ότι, εάν ο εργαζόμενος αντιληφθεί μια υπαρκτή ή υποτιθέμενη αδικία εις βάρος του, όπως ότι μοχθεί υπό ένα πλαίσιο ανισοτήτων, μειώνει την απόδοσή του. Όταν η αναλογία που προκύπτει από τη σύγκριση είναι δυσανάλογη, τότε το άτομο επιφορτίζεται σωρευτικά τις συνέπειες της αδικίας και διακατέχεται από ψυχολογική ένταση, που ο βαθμός της είναι ανάλογος με το βαθμό της θεωρούμενης ανισότητας. Όσο αυξάνεται η ψυχολογική ένταση, τόσο μειώνεται η απόδοση στην εργασία και εφευρίσκονται τρόποι για να μειωθεί η ανισότητα.
Η «θεωρία της προσδοκίας» (Vroom, 1964) επιχειρεί να εξηγήσει τον τρόπο με τον οποίο τα άτομα επιλέγουν ανάμεσα σε διαφορετικές εναλλακτικές λύσεις, ώστε να έχουν τα μεγαλύτερα ανταποδοτικά οφέλη. Ο Vroom υποστήριξε ότι η δύναμη για δράση προκύπτει από το γινόμενο τριών παραγόντων (σθένος x αποτελεσματικότητα x προσδοκία). Αν κάποιος από τους τρεις παράγοντες είναι «μηδέν», τότε η συνολική υποκίνηση για την εκτέλεση μια σειράς πράξεων είναι «μηδέν».

Η θεωρία της στοχοθεσίας υποστηρίζει ότι η επίτευξη ενός στόχου επηρεάζεται από τα κίνητρα, την αυτοαντίληψη και τον προσδιορισμό του στόχου (Locke, 1976). Οι Locke και Laiham (1979) θεώρησαν ότι ένας στόχος για να είναι εφικτός, θα πρέπει να είναι επαρκώς προσδιορισμένος και όχι αόριστος. Οι υψηλοί στόχοι κινητοποιούν περισσότερο τα άτομα, γιατί η εκπλήρωσή τους αυξάνει το αυτοσυναίσθημα, δεδομένου ότι απαιτούν περισσότερη προσπάθεια, συγκεκριμένη και συστηματική μεθοδολογία, αυξημένες γνωστικές δεξιότητες και μεγαλύτερη ικανοποίηση. Σύμφωνα με τους ερευνητές αυτούς, οι αναλυτικά προσδιορισμένοι στόχοι, που δεν είναι ανεδαφικοί, χρήζουν εκπαίδευσης, προσωπικής συμβουλευτικής, εξατομικευμένου και ομαδικού πνεύματος, ολόπλευρης συμμετοχής από την πλευρά των εργαζομένων, εμπιστοσύνης και αλληλοκατανόησης. Παρά τις δυσκολίες τους, η επίτευξή τους συνοδεύεται από ενίσχυση της αίσθησης της προσωπικής και ομαδικής αξίας.
Σύμφωνα με τον Cherniss (1980), η ψυχολογική απομάκρυνση του ατόμου από την εργασία του και οι ματαιώσεις που βιώνει λόγω των υπερβολικών απαιτήσεων και της χαμηλής ανταποδοτικότητας, αποτελούν ένα γενικό ορισμό της έννοιας της επαγγελματικής εξουθένωσης. Οι Maslach και Schaufeli (1993) αναφέρουν ότι η «αδυναμία προσαρμογής» του ατόμου στις εργασιακές του απαιτήσεις «λόγω χρόνιου και επίπονου επαγγελματικού άγχους, το οποίο ξεπερνά τα όρια αντοχής του, οδηγεί στην επαγγελματική του εξουθένωση». Είναι μια κατά­σταση συναισθηματικής, ψυχικής, αλλά και σωματικής εξάντλησης, που προκαλεί­ται από μακροχρόνια και παρατεταμένη έκθεση και εμπλοκή σε καταστάσεις που έχουν συναισθηματικές απαιτήσεις.

* Ο Ευστράτιος Παπάνης είναι επίκουρος Καθηγητής Κοινωνιολογίας Πανεπιστημίου Αιγαίου.

Published in Life Coaching

Αν και η τρομοκρατία αποδίδεται κυρίως σε πολιτικούς, θρησκευτικούς και εθνικιστικούς λόγους, οι κοινωνικοί επιστήμονες από καιρό έχουν διαπιστώσει ότι η ιδεολογία δεν αποτελεί το μοναδικό κίνητρο της αποτρόπαιης πράξης και σίγουρα δεν είναι το σπουδαιότερο.

Θα λέγαμε ότι περισσότερο δρα ως απενοχοποιητικό στοιχείο, ως μια πρόφαση για να εξιδανικευτούν τα προσωπικά κίνητρα που κρύβονται πίσω από όλα αυτά. Η φτώχεια και η κοινωνική ανισότητα, το ιστορικό βίας σε μια κοινωνία, η αποτυχία των ειρηνευτικών προσπαθειών ή η έλλειψη κοινωνικού διαλόγου, ο ταξικός και φυλετικός διαχωρισμός, τα θρησκευτικά πάθη, δεν μπορούν αποκομμένα να ερμηνεύσουν το προφίλ του τρομοκράτη και τις δυνάμεις που τον οδηγούν στο να δράσει περιθωριακά και ενάντια προς μια κοινωνική πραγματικότητα. Κάθε ιδεολόγημα θα μπορούσε να αποτελέσει αφορμή για μια τρομοκρατική πράξη: το περιβάλλον, τα δικαιώματα των ζώων, ο πόλεμος για το νερό ή τους πόρους, η προάσπιση των μεταναστών. Οι αφορμές μυριάδες και δεν εξηγούν γιατί όλοι οι πολίτες δεν καταφεύγουν στην τρομοκρατία για να διαδηλώσουν τα αιτήματά τους απέναντι σε ένα ανάλγητο κράτος.

Τα μέλη των τρομοκρατικών οργανώσεων αισθάνονται πως ανήκουν σε μια πολιτική, θρησκευτική ή εθνική ελίτ, ότι είναι οι εκλεκτοί που επιλέχθηκαν για να προτάξουν την ιδεολογία τους ως αντίβαρο στην κοινωνική αδικία. Κανείς δε γεννιέται βομβιστής, αλλά σε ένα κρίσιμο αναπτυξιακό στάδιο, κατά το οποίο υπερισχύει η ηθική του καλού ή του κακού, του άσπρου ή μαύρου οι μελλοντικοί τρομοκράτες εγκαθιδρύουν μια περίεργη και επικίνδυνη συλλογιστική: υπάρχει μόνο μια σωστή θεώρηση και πρέπει να την προασπίσουν με κάθε τρόπο, βγάζοντας πολλές φορές την οργή τους για κάθε προσωπική ματαίωση, απώλεια ή απογοήτευση που έζησαν. Ο σκοπός καθαγιάζει τα μέσα. Αν πρέπει κάποιοι αθώοι να χάσουν τη ζωή τους για το γενικό καλό, τότε οι παράπλευρες απώλειες δικαιολογούνται.

Οι τρομοκράτες υποσυνείδητα αποκόπτονται από τις υπόλοιπες κοινωνικές ομάδες στις οποίες ανήκουν. Η οικογένεια, το επάγγελμα χάνουν τη σημασία τους και οι σύντροφοι μετατρέπονται σε δεύτερο σπίτι, σε αδέλφια, σε γείτονες, για τα οποία θα έδιναν και τη ζωή τους. Αποκτούν νέο ρόλο και προσωπική ταυτότητα με τη συμμετοχή τους σε μια τέτοια οργάνωση. Η αγάπη για την εσω-ομάδα μετατρέπεται σε μίσος για όσους δεν ανήκουν σε αυτήν, όπως ακριβώς ο τρομοκράτης για ένα πολιτικό σύστημα είναι ο μαχητής της ελευθερίας για ένα άλλο. Ο εαυτός νοηματοδοτείται μέσα από τις αξίες και τις δυναμικές της ομάδας, τις ιεροτελεστίες και την ιεραρχία της, τον ιδιότυπο γλωσσικό κώδικα, τα κοινά μυστικά, που μοιράζονται, τη γνώση ότι κάτω από το μανδύα της καθημερινότητας κρύβουν έναν ήρωα, που μπορεί να επηρεάσει την κοινωνική πορεία, σε αντίθεση με τους υπόλοιπους πολίτες, που υπακούουν στις προσταγές της εξουσίας.

Οι τρομοκράτες είναι η κορυφή μιας πυραμίδας, που αποτελείται από όσους κατά κάποιο τρόπο συμφωνούν με την ιδεολογία τους. Εξάλλου να θυμάστε ότι οι πεποιθήσεις των τρομοκρατών συμπίπτουν πολλές φορές με αυτές του πολύ κόσμου, μόνο που είναι πιο ακραίες ως προς την εφαρμογή τους. Όταν οι πολίτες απογοητευθούν από τις αδυναμίες μιας δημοκρατίας, μπορεί θεωρητικά να δουν τους τρομοκράτες ως μια εναλλακτική, ως ένα μηχανισμό εξισορρόπησης της κρατικής εξουσίας. Το μέλος μιας οργάνωσης που είναι ο εκτελεστής, εκτονώνει την προσωπική του οργή. Αυτός, όμως, που σχεδιάζει τη βίαιη πράξη επιδιώκει να προκαλέσει πολύ μεγαλύτερη ζημιά, να διασπείρει το φόβο, την αμφιβολία, την αβεβαιότητα, τη δυσπιστία στον πολίτη πως το κράτος μπορεί να εγγυηθεί για την ασφάλεια και τη ζωή του.

Οι τρομοκράτες επιβάλλουν ένα δυσβάσταχτο και πολυετή φόρο στην κοινωνία, το κόστος των μέτρων περιφρούρησης, τα οποία φροντίζουν με θεαματικά χτυπήματα να διακωμωδούν, διασύροντας ακόμα περισσότερο τη νόμιμα εκλεγμένη εξουσία. Το χειρότερο, όμως, είναι πως οι μηχανισμοί που αναπτύσσονται στα πλαίσια μιας τρομοκρατικής ενέργειας είναι παρόμοια με αυτά μιας πολεμικής μάχης:

Ο τρομοκράτης αποξενώνεται συναισθηματικά από τα αποτελέσματα των πράξεών του, δεν κατανοεί τον πόνο που προκαλεί, αποκόπτεται από την οδύνη των θυμάτων του. Μοιάζει με τον πιλότο ενός βομβαρδιστικού, που απασχολημένος με τη ρύθμιση των παραμέτρων της ρίψης μιας βόμβας, αγνοεί τον όλεθρο που επιφέρει.

Πέμπτη, 16 Ιουνίου 2016 13:32

Η κοινωνική πτυχή της αυτοεκτίμησης

Η αυτοεκτίμηση είναι ένας δείκτης της κοινωνικής αποδοχής.

Όσοι άνθρωποι ανήκουν σε ομάδες, έχουν μεγαλύτερες πιθανότητες να επιβιώσουν από αυτούς που δρουν μεμονωμένα. Άρα έπρεπε να αναπτυχθεί ένα σύστημα ελέγχου των περιβαλλοντικών και κοινωνικών ερεθισμάτων για να διαπιστώνεται ποια μέλη είναι αποδεκτά και ποια απορριπτέα. Δεδομένου ότι η αυτοεκτίμηση εξαρτάται εν πολ­λοίς από το κοινωνιολογικό βλέμμα των άλλων για να διατηρείται σε υψη­λά επίπεδα, πρέπει να συνάδει με συμπεριφορές αποδεκτές από αυτούς


Σύμφωνα με τη θεωρία της ταυτότητας, ο εαυτός αποτελείται από πολλαπλές πτυχές και από παράλληλους κοινωνικούς ρόλους, οι οποίοι αντικατοπτρίζουν τη θέση που έχει το άτομο στην ευρύτερη κοινωνική δομή. Ταυτότητα είναι ένα άθροισμα πεποιθήσεων, συναισθημάτων, προσδοκιών και απόψεων που αναφέρονται στον εαυτό μέσα σ’ ένα συγκεκριμένο κοινωνικό φάσμα. Η προσωπική ταυτότητα αποτελείται από αναπαραστάσεις και αντιλήψεις για τις ιδιότητες του εαυτού. Η διαδικασία της επαλήθευσης της αυτοεπιβεβαίωσης ενεργοποιείται όταν η σημασία ενός κοινωνικού ρόλου ταυτί­ζεται με το περιεχόμενο και τις προσδοκίες μιας προσωπικής ταυτότητας. Με τον τρόπο αυτό, το άτομο προσδιορίζεται μέσα στο κοινωνικό σύνολο και απολαμβάνει συναισθημάτων αποδοχής και υψηλής αυτοεκτίμησης. Εν ολίγοις, σκοπός των ανθρώπων είναι να προσαρμόζουν τις πράξεις τους έτσι ώστε οι κοινωνικές προσδοκίες να ταυτίζονται με τους προσω­πικούς ρόλους, όπως αυτοί υποκειμενικά βιώνονται από το άτομο. Κάθε φορά που υπάρχει ασυμφωνία ανάμεσα σε αυτά τα δύο, ενσκήπτουν αρ­νητικά συναισθήματα απόρριψης, κατάθλιψης, ζήλιας και απαξίωσης. Η αυτοεκτίμηση που έχει αποκτηθεί από προηγούμενες καταστάσεις επιτυ­χούς προσαρμογής, δρα σε αυτή την περίπτωση ως καταπραϋντικό του άγχους. Για παράδειγμα, εάν κάποιος έχει σχηματίσει την αυτοεικόνα του ευφυούς ανθρώπου, αλλά σε μια δεδομένη στιγμή αποτύχει να το απο­δείξει και γίνει αποδέκτης προσβολών, τότε μέσα στο μυαλό του θα ξεκι­νήσει μια διαδικασία εσωτερικού διαλόγου, εμπλουτισμένου με εικόνες επιτυχιών και επιχειρημάτων, που δε θα αναφέρονται στους άλλους, αλ­λά αποσκοπούν στο να διατηρήσουν και να τεκμηριώσουν στον ίδιο την αυτοεικόνα του ευφυούς. Το πρόβλημα εστιάζεται στο ότι η αυτοεκτίμη­ση είναι αναλώσιμη, εξαντλείται δηλαδή γρήγορα. Εάν οι μελλοντικές ενέργειες του ατόμου αυτού δε στεφθούν από επιτυχία, τότε θα αρχίσει σταδιακά η μεταβολή της αυτοεικόνας ή η διαιώνισή της μέσω επίπλα­στων καταστάσεων και άλλων μηχανισμών άμυνας. Οι άνθρωποι προσπαθούν να αυξήσουν την αυτοεκτίμησή τους απο­φεύγοντας καταστάσεις, ανθρώπους και ερεθίσματα που μπορούν να την απειλήσουν. Επιλέγουν συστηματικά να ανήκουν σε ομάδες και πλαίσια όμοια με αυτούς, όπου η επιτυχία είναι εξασφαλισμένη ή όπου η ομάδα θα αναπληρώσει την αδυναμία τους να επιτύχουν υψηλό αυτοσυναίσθημα (π.χ. οπαδοί). Σε κάθε περίσταση μπορεί κανείς να διακρίνει τέσσερις ενότητες: ένα εσωτερικό μηχανισμό αναφοράς, στον οποίο καταφεύγει το άτομο για να προσδιορίζει τις σημασίες της αυτοεκτίμησης και τα κρι­τήρια διατήρησής της, ένα αντιληπτικό σύστημα, το οποίο επεξεργάζεται την παρούσα κατάσταση, μία διαδικασία σύγκρισης αυτών των δύο και τέ­λος ένα άθροισμα ενσυνείδητων και ασυνείδητων συμπεριφορών, που αποσκοπούν στο να κάνουν συμβατά τα εσωτερικά κριτήρια αυτοεκτίμη­σης με τα περιβαλλοντικά ερεθίσματα και τα δεδομένα της παρούσας κατάστασης. Εάν κάποιος κατορθώσει να συνταιριάξει τα εξωτερικά δεδομένα με την εσωτερικευμένη εικόνα του γι’ αυτή μέσα στο κοινωνικό πλαί­σιο αναφοράς τους, τότε θεωρεί ότι έχει επιτύχει και η αυτοεκτίμησή του αυξάνεται.

* Ο Ευστράτιος Παπάνης είναι επίκουρος καθηγητής Κοινωνιολογίας Πανεπιστημίου Αιγαίου.

Newsletter Subscribe

Όλα τα νέα και οι ενημερώσεις απευθείας στο email σας.

kyklos aspros 116x100

ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΨΥΧΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΟΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ

ΛΟΦΟΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ

ΜΥΤΙΛΗΝΗ 81100

ppy@aegean.gr

22510 36520 - 36580

Ακολουθήστε μας

ΦΟΡΜΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ

ΠΟΙΟΙ ΕΙΜΑΣΤΕ

Γενικά στοιχεία

Υπηρεσίες

Η ομάδα μας

Συνεργασίες

Γιατί να μας προτιμήσετε

Διαφημιστείτε σε εμάς

Νομικά ζητήματα

© 2021 psichologia.gr. All Rights Reserved. Designed by Kosnet.gr