Displaying items by tag: Συνεργάτες

Συγγραφέας: Γεωργία Λεμπέση

Η Ποιμαντική και Ψυχολογική Τοποθέτηση στο Θέμα της Άμβλωσης

ΠΡΟΛΟΓΟΣ

Η διαπραγμάτευση ενός θέματος, όπως αυτό της άμβλωσης είναι αρκετά δύσκολη όταν πρέπει να γίνει υπό τη σκοπιά της επιστήμης της ψυχολογίας σε συνδυασμό με τη ποιμαντική διακονία. Ωστόσο, όσο χρόνο και αν αφιερώσαμε γι’ αυτήν την έρευνα, όσες πηγές και αν προσπαθήσαμε να μελετήσουμε για να την φέρουμε εις πέρας, πιστεύουμε ότι οι δυσκολίες που αντιμετωπίσαμε ήταν περισσότερες από τις αναμενόμενες. Ύστερα, όμως, από συστηματική μελέτη και προσωπικό προβληματισμό παραθέτουμε αρκετά ενδιαφέροντα στοιχεία που είναι αξιομνημόνευτα.

 ΕΙΣΑΓΩΓΗ


Η αλματώδης εξέλιξη των επιστημών έχει προσφέρει και συνεχίζει να προσφέρει λύσεις στη ζωή του ανθρώπου. Ωστόσο, δεν είναι λίγοι οι προβληματισμοί που ανακύπτουν που μπορεί να είναι επιστημολογικοί αλλά και ηθικοί, δεοντολογικοί προβληματισμοί.1 Ιδιαίτερα όταν ο αποδέκτης όλων των θετικών ή αρνητικών συνεπειών των επιστημονικών επιτευγμάτων είναι ο ίδιος ο άνθρωπος. Όσον αφορά το ζήτημα των αμβλώσεων αποδέκτης των συνεπειών είναι συγκεκριμένα το έμβρυο που είναι άνθρωπος από τη σύλληψή του, το ανθρώπινο έμβρυο το οποίο είναι μια ψυχοσωματική ύπαρξη ή καλύτερα ένας τέλειος άνθρωπος3. Εκτός από αυτό, έντονες είναι οι επιφυλάξεις - από ηθικής πλευράς - για τα ιατρικά επιτεύγματα της σύγχρονης γενετικής και τους κινδύνους και για την υγεία της κυοφορούσης.4 Σύμφωνα με την επικρατούσα αντίληψη της Εκκλησίας οποιαδήποτε φθορά στο έμβρυο θεωρείται και αντιμετωπίζεται ως φόνος. Αυτό ισχύει για κάθε έμβρυο αδιακρίτως ηλικίας. Έχουμε πολλές πατερικές μαρτυρίες που χαρακτηρίζουν ως άνθρωπο το αδιαμόρφωτο έμβρυο ακόμα και αμέσως μετά τη σύλληψη, με τη πρώτη σύστασή του στο οποίο συνυπάρχει ψυχή και σώμα. Εξάλλου η σύλληψη του ανθρώπου νοείται Ορθόδοξα ως συνέχεια της δημιουργίας του πρώτου ανθρώπου από το Θεό. Επομένως,  κάθε  χριστιανός  έχει  ηθική  ευθύνη  να  προστατέψει το ανθρώπινο έμβρυο διότι αποτελεί ηθελημένη θανάτωση της ανθρώπινης ύπαρξης, πρέπει να καταλάβει ο καθένας μας πως η ζωή είναι υπόθεση πολύ ιερή. Το ζήτημα των αμβλώσεων δεν μπορεί να περιορισθεί μόνο σε εκείνους που τις κάνουν. Είναι, επίσης, ζήτημα ηθικής συνείδησης και η συνείδηση δεν ανέχεται πράξεις ανεύθυνες.

Το έμβρυο είναι ξεχωριστό ανθρώπινο ον με ιδιαίτερα προσωπικά χαρακτηριστικά, δεν είναι πια μόνο ζήτημα πίστης. Το έμβρυο είναι ένα τέλειο ανθρώπινο πρόσωπο που από τις πρώτες εβδομάδες της ζωής του έχει σχηματίσει τα ιδιαίτερα εξωτερικά του χαρακτηριστικά και τα δακτυλικά του αποτυπώματα. Γι’ αυτό τον λόγο η άμβλωση θεωρείται πως είναι φόνος αθώου.8 Φόνος εν ψυχρώ του εμβρύου επιπλέον χαρακτηρίζεται, αφού έχει το δικαίωμα να ζήσει και εκείνο δε μπορεί να αντιδράσει∙ αυτός ο φόνος μέσω της αμβλώσεως είναι ωμή παραβίαση των ανθρώπινων δικαιωμάτων και αθέτηση της θείας εντολής.

Στην εποχή μας, ωστόσο, επικρατεί χαλάρωση ήθους και ηθικής συμπεριφοράς, κοινωνικό ενδιαφέρον και κοινωνική συνείδηση δεν υπάρχει. Μπροστά σε βαρυσήμαντα ζητήματα ο ιερέας καλείται να εξισορροπήσει τα πράγματα και να φανεί αντάξιος του ρόλου του. Έχει χρέος να διδάξει στον πιστό τις ηθικές αρχές, ώστε να έχει οδηγό στη ζωή του την ορθόδοξο χριστιανική ηθική.10 Χρειάζεται μάλιστα να δείξει μεγάλη ευθύνη, προσοχή και σοβαρότητα απέναντι σε αυτές τις γυναίκες που σκέφτονται να κάνουν άμβλωση και σε εκείνες που ήδη έχουν κάνει.

1.      Η   συνεισφορά   της   Ποιμαντικής   Ψυχολογίας   στο   θέμα   της άμβλωσης.

α. Τι ονομάζεται Ποιμαντική Ψυχολογία.

Η Ποιμαντική Ψυχολογία ασχολείται προπάντων με τη μελέτη των συμπερασμάτων του ψυχολογικού προβληματισμού και των τρόπων με τους οποίους μπορούν αυτά να αξιοποιηθούν στη ποιμαντική θεωρία και πρακτική.11 Είναι μια νέα μορφή επιστημονικής ποιμαντικής κατεύθυνσης, ακολουθεί την Ορθόδοξη Παράδοση και δε στηρίζεται σε κάποια τεχνική, αλλά στην αξιοποίηση των δεδομένων της μακραίωνος εκκλησιαστικής παράδοσης και των δωρεών της Χάρης του Αγίου Πνεύματος.


Η Ορθόδοξη ‘συμβουλευτική ποιμαντική’ εφαρμόζεται στο πλαίσιο της εξομολογητικής και της πνευματικής καθοδήγησης, αφορά ζητήματα άμεσα πνευματικής φύσεως, αλλά και προβλήματα του καθημερινού βίου. Ο απώτερος σκοπός είναι σε κάθε περίπτωση η οικονομία της σωτηρίας του πιστού, ο οποίος επιφορτίζεται με το καθήκον να αντιμετωπίσει οποιαδήποτε δυσκολία με γνώμονα την εν Χριστώ αλήθεια.13 «Μέσα στη ζωή της Ορθόδοξης Εκκλησίας η συμβουλευτική είναι συνεπώς χαρισματική διακονία, που για να επιτελέσει σωστά έχει ανάγκη από τα χαρίσματα και τις δωρεές του Αγίου Πνεύματος, από την ενεργοποίηση και κινητοποίηση του ανθρωπίνου δυναμικού και τον θείο φωτισμό συμβούλων και συμβουλευόμενων αντιστοίχως»14. Η Εκκλησία μεριμνά για τη αντιμετώπιση των κοινωνικών προβλημάτων χωρίς να χάνει τον κύριο σκοπό της, που είναι η εν Χριστώ ανακαίνιση του ανθρώπου αρθρώνοντας λόγο για τα εκάστοτε κοινωνικά προβλήματα.15 Με οδηγό την αγάπη του ανθρώπου και το σεβασμό της ελευθερίας του η Εκκλησία με τους ποιμένες της οφείλει να σταθεί στο πλάι των γυναικών που έχουν προβεί ή πρόκειται να κάνουν άμβλωση.

Η ποιμαντική διακονία στηρίχτηκε στη λειτουργία της Συμβουλευτικής Ποιμαντικής, ταυτίζεται με τη σωτηριολογική χειραγωγία του πιστού στα ουσιώδη της πίστεως και μπορεί να πραγματοποιηθεί με το μυστήριο της ιεράς εξομολογήσεως. Ο ιερέας αναλαμβάνει το λειτούργημα του εξομολόγου και του συμβούλου – πνευματικού καθοδηγητή. Είναι δύο διαφορετικές μορφές διακονίας που συγχωνεύονται, ωστόσο δεν ταυτίζονται. Ο ορθόδοξος ιερέας είναι καταρχάς και προπάντων ο ποιμένας και ο πατέρας μιας ευχαριστιακής κοινότητας. Η έμπνευσή του και οι προϋποθέσεις της διακονίας του έχουν ως πηγή το πρωταρχικό του έργο, την προσφορά της Θείας Ευχαριστίας.16

β. Η ποιμαντική ευαισθησία της Εκκλησίας για τις γυναίκες που έχουν οδηγηθεί στην άμβλωση.

Η κοινωνική διακονία του ποιμνίου αποτελεί θεμελιώδες έργο μέσω του οποίου γίνεται ορατή η παρουσία της αγάπης του Θεού. Άλλωστε, τα σύγχρονα κοινωνικά δεδομένα απαιτούν διεύρυνση και εξάσκηση του ποιμαντικού κοινωνικού έργου και σε καινούργια πεδία δραστηριοποιήσεως.17 Ο ιερέας καλείται να σταθεί, ιδιαίτερα στην εποχή μας, κοντά στους ανθρώπους που αντιμετωπίζουν πολύ σοβαρά προβλήματα ή έχουν πολύ έντονους προβληματισμούς ∙ ενώ σε άλλες εποχές κανένας δεν θα τολμούσε να θίξει, όπως είναι το θέμα των αμβλώσεων. Βέβαια, ακόμη και σήμερα η εξομολόγηση μπορεί να γίνει στο στενό πλαίσιο της εκκλησίας με προϋπόθεση την εμπιστοσύνη που υπάρχει στο πρόσωπο του ιερέα.

Η ποιμαντική ευαισθησία της Εκκλησίας έχει εκφραστεί έμπρακτα στο πέρασμα των αιώνων με πολλούς τρόπους. Η συμπαράσταση, με οποιονδήποτε τρόπο στον πάσχοντα «πλησίον» αποτέλεσε πάντοτε χαρακτηριστικό του χριστιανικού βίου. Σύμφωνα με την Ορθόδοξη χριστιανική διδασκαλία, η διακονία του πλησίον δε θεωρείται απλώς μια ηθική πράξη, αλλά αποτελεί πράξη «κοινωνίας».18 Κατά συνέπεια, η ανάγκη της έμπρακτης βίωσης της κοινωνίας της αγάπης και κάτω από τις συγκεκριμένες συνθήκες στις οποίες ζει ο σύγχρονος άνθρωπος, καλεί ή καλύτερα δεσμεύει την Εκκλησία στην ανάπτυξη και στην οργάνωση της φροντίδας για τα άτομα που έχουν πραγματικά ανάγκη τη βοήθειά μας.19

Σκοπός της Εκκλησίας πρέπει να είναι η σωτηρία της γυναίκας που έχει οδηγηθεί στην άμβλωση διότι η ψυχή της βασανίζεται, έστω και αν δεν έχει συνειδητοποιήσει τη πράξη που έχει κάνει.20 Κρίνεται απαραίτητη η απαλλαγή της από τα πάθη της πεπτωκυίας της φύσης, ο φωτισμός της, ο αγιασμός και η θέωσή της.21 «Ο αγιασμός του ανθρώπου δεν κατανοείται ως αυτονομημένο γεγονός ατομικής αρετής αλλά, πρώτιστα, ως εκκλησιαστικό γεγονός, που προϋποθέτει την προσωπική και εκούσια μετοχή στη ζωή του Σώματος της Εκκλησίας».22

Συνοψίζοντας η διδασκαλία περί του ανθρωπίνου προσώπου θα λύσει πολλά προβλήματα που αναφύονται στις μέρες μας, όπως αυτό της άμβλωσης. Η αγάπη, το άγχος και η ανασφάλεια, ο διαλογισμός, τα ψυχολογικά φαινόμενα δεν μπορούν να θεραπευτούν και να αντιμετωπιστούν έξω από τη πατερική διδασκαλία περί ανθρώπου και περί προσώπου. Γι’ αυτό η αναφορά αυτή είναι θέμα ζωής, πρωταρχική υπόθεση της ορθόδοξης θεολογίας και της ορθόδοξης ποιμαντικής.

2.   Η ψυχολογική προσέγγιση των γυναικών στο θέμα της άμβλωσης στην ποιμαντική πράξη.

Οι άνθρωποι που προσεγγίζουν τον ιερέα όταν αντιμετωπίζουν μια δυσκολία είτε προσωπική είτε οικογενειακή για να ζητήσουν συμβουλή ή βοήθεια, παρουσιάζουν το πρόβλημά τους ως παροδικό. Πιστεύουν, δηλαδή, ότι παρουσιάστηκε τη δεδομένη χρονική στιγμή για κάποιο λόγο που δε μπορούν να καταλάβουν. Δε μπορούν να καταλάβουν ότι δεν παρουσιάστηκε εντελώς ανεξάρτητα και ότι πίσω από αυτό κρύβονται αιτίες ή αφορμές εξαιτίας των οποίων έφτασαν να βρίσκονται στο συγκεκριμένο σημείο ή μάλλον στο συγκεκριμένο αδιέξοδο.

Έτσι ακριβώς και στο ζήτημα των αμβλώσεων οι γυναίκες δεν έχουν τη δυνατότητα να καταλάβουν ότι από τη στιγμή που σκέφτονται να κάνουν έκτρωση και μέχρι τη στιγμή που την έχουν κάνει, μεσολαβούν πολλές υποσυνείδητες σκέψεις. Η τελική απόφαση λαμβάνεται κάτω από ψυχολογικές πιέσεις που δέχονται από το κοινωνικό περιβάλλον ή και από τον εαυτό τους και οφείλονται ταυτόχρονα σε κάποια γεγονότα που πιθανότατα έχουν βιώσει. Όπως υποστηρίζουν μάλιστα μερικοί ειδικοί, ο τρόπος με τον οποίον κάποιος βιώνει, χρησιμοποιεί και εκφράζει τη θρησκευτικότητά του θα μπορούσε να αποτελέσει έναν ευαίσθητο δείκτη αξιολόγησης της ψυχικής υγείας του.24

Δεν πρέπει να παραβλέψουμε λοιπόν τον παράγοντα θρησκευτικότητα. Ωστόσο, πολλές φορές η θρησκευτικότητα παραβλέπεται ασυναίσθητα διότι οι άνθρωποι ζητούν άμεση συμβουλή και λύση στο πρόβλημά τους. Μια αντιμετώπιση που παρουσιάζεται σαφέστατα προβληματική τόσο στην πνευματική όσο και στην ψυχολογική της διάσταση.25 Από πνευματικής πλευράς αγνοείται η αναγκαία καλλιέργεια νοοτροπίας ουσιαστικής μετάνοιας, εφόσον αποφεύγεται η διερεύνηση των προϋποθέσεων μέσα από τις οποίες δημιουργήθηκε το πρόβλημα. Από ψυχολογικής πλευράς παραθεωρείται «η σημασία των παραγόντων, τους οποίους η πατερική παράδοση γνώριζε και λάμβανε πάντοτε υπόψη κατά την ποιμαντική πράξη. Το γεγονός, δηλαδή, ότι η εξωτερική συμπεριφορά και οι διάφορες περιπλοκές στις διαπροσωπικές σχέσεις δεν προκύπτουν ανεξάρτητα από τα πάθη και τα βιώματα που ο κάθε άνθρωπος έχει αποθηκευμένα στον εσωτερικό του κόσμο».26 Πόσω μάλλον η πράξη αυτή στην οποία οδηγούνται κάποιες γυναίκες, στη πράξη της άμβλωσης.

Η διανοητική, η ψυχολογική και η πνευματική ωριμότητα καθορίζουν αποφασιστικά πόσο καλά θα αντιμετωπίσει ο άνθρωπος τις δυσκολίες που συναντά σε κάθε φάση της ζωής του. Οι δυσκολίες αυτές καθορίζουν πόσο έτοιμος είναι για να πάει στην επόμενη φάση και αποτελούν κατά κάποιον τρόπο το σκαλοπάτι για την μετάβαση στην επόμενη φάση της ζωής του. Η τελευταία παρατήρηση είναι σημαντική διότι είναι γνωστό ότι δε μπορεί να παρακάμψει κανείς ψυχολογικά καμιά περίοδο. Μπορεί να την ζήσει και να την επεξεργαστεί με ποικίλους τρόπους, όχι όμως και να την αποφύγει.27 Είναι ευνόητο, λοιπόν, ότι οι γυναίκες που έχουν βιώσει την άμβλωση, έχουν προσπαθήσει να αποφύγουν την τόσο σημαντική αλλαγή στη ζωή τους, που δεν είναι κάποια άλλη από τη κυοφορία του παιδιού τους. Η γέννηση του παιδιού τους δημιουργεί άγχος, ανασφάλεια, έλλειψη σιγουριάς για τις δυνατότητές τους και φόβο μπροστά σε αυτή τη πρωτόγνωρη εμπειρία της κυοφορίας ενός παιδιού. Ενώ, μετά την άμβλωση έχουν παραμείνει ανεπεξέργαστα πολλά στοιχεία της συναισθηματικής τους ανωριμότητας τα οποία προσπαθούν να καλύψουν με τη βοήθεια του ιερέα χωρίς να προσπαθούν να τα εξαλείψουν.


ΕΠΙΛΟΓΟΣ
Για τον ποιμένα έχει ιδιαίτερη σημασία κάθε φάση να χαρακτηρίζεται από κάποια ηρεμία, να έχουν ξεπεραστεί οι οποιεσδήποτε δυσκολίες, να έχουν τακτοποιηθεί επαρκώς όσα εξελικτικά στοιχεία έπρεπε να είχαν κατακτηθεί από τη προηγούμενη περίοδο. Να έχει επέλθει ισορροπία μέσα της, διότι μια διαφορετική στάση μπορεί να της φέρει κρίση με το πέρασμα από τη μια φάση στην επόμενη.28 «Η καλλιέργεια του πνεύματος της μετάνοιας και της ανάληψης του μεριδίου προσωπικής ευθύνης, καθώς και οι παρεμβάσεις προς ενίσχυση του αγωνιστικού φρονήματος με στόχο την κατάκτηση ωριμότερης αντιμετώπισης της κρίσης, προϋποθέτουν την ευαισθησία και την ικανότητα του ποιμένα να διεισδύει στην “ουσία” και να μην εμμένει στη ‘φαινομενολογία’ του προβλήματος».29

Οι πιστοί θέτουν ερωτήματα στον ποιμένα, όπως οι γυναίκες όταν θέλουν να αποφασίσουν αν θα κάνουν άμβλωση, και θεωρούν ότι η αντιμετώπιση αυτού του προβλήματος πρέπει να γίνει βιαστικά και επιφανειακά. Ψάχνουν να βρουν τη λύση στα βιοτικά τους προβλήματα και για κατευθύνσεις στην αναζήτηση του δρόμου που οδηγεί στη σωτηρία της ψυχής τους καταφεύγοντας στον ιερέα επειδή έχουν ελπίδα στη Χάρη του Θεού και στη σοφία και σύνεση των ποιμαντικών συμβούλων του λειτουργού Του. Το ερώτημα όμως που τίθεται είναι πόσο εύκολα μπορεί κάποιος να συμβουλέψει μια γυναίκα να σκοτώσει το ίδιο της το παιδί ή να της συμπαρασταθεί όταν ήδη το έχει κάνει. Ασφαλώς όσοι έχουν εμπεδώσει την διάκριση της αρετής, όσοι δηλαδή έχουν καταφέρει σε μεγάλο βαθμό να καθαρθούν από τα πάθη τους και πορεύονται προς την αγιότητα, δεν έχουν ανάγκη από όλα αυτά. Είναι, όμως, βέβαιο ότι όσοι στέκονται προσεκτικά και με επιφύλαξη στις πολιτισμικές και επιστημονικές κατακτήσεις, κρατούν διακριτική στάση και η συμπεριφορά τους αρμόζει σε έναν ηθικό και χριστιανό άνθρωπο.

 

 ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

  • Αυγουστίδης, Ποιμένας = Αυγουστίδης ( π. ) Α. Γ., Ποιμένας και Θεραπευτής Ζητήματα ποιμαντικής ψυχολογίας και ποιμαντικής πρακτικής, Εκδόσεις Ακρίτας, Νέα Σμύρνη 1999.
  • Αυγουστίδης ( π. ) Α. Γ., Η φροντίδα της Εκκλησίας μας για τους ηλικιωμένους, περ. Εφημέριος, έτος ΜΔ’,
  • Αυγουστίδης, Ψυχολογία = Αυγουστίδης ( π. ) Α. Γ., Σημειώσεις του μαθήματος Ψυχολογίας, Αθήνα
  • Γιωσάφατ Μ., Ο κύκλος της οικογένειας και η ανάπτυξη του παιδιού Σύγχρονα Θέματα Παιδοψυχιατρικής, Τόμος Α’, Εκδόσεις Καστανιώτη, Αθήνα 1987.
  • Γρηγόριος Παλαμάς, Περί παθών και αρετών, PG 150, 1048 –
  • Ιερόθεος, μητρ., Το πρόσωπο στην Ορθόδοξη Παράδοση, Ιερά Μονή Γενεθλίου της Θεοτόκου ( Πελαγίας ) 19973.
  • Καλογεροπούλου – Μεταλληνού Β., « Ορθοδοξία και αμβλώσεις », Μερικά παιδιά σε χρειάζονται 4 (2005), σσ. 5 – 7.
  • Καρδαμάκης, Αμαρτία = Καρδαμάκης Π. Μ., Η τραγωδία της αμαρτίας Ορθόδοξη Πνευματικότητα, Εκδόσεις Ακρίτας, Αθήνα 19932.
  • Κορναράκης Ι., Εγχειρίδιον Ποιμαντικής Ψυχολογίας, τεύχος Α’, Εκδόσεις Κυριακίδη, Θεσσαλονίκη
  • Μαντζαρίδης, Ηθική = Μαντζαρίδης Γ. Ι., Χριστιανική Ηθική, Θεσσαλονίκη 20004.
  • Μαντζαρίδης Γ. Ι., «Χριστιανική Ηθική κατά την Αγία Γραφή και τους Πατέρες της Εκκλησίας», Ο θησαυρός της Ορθοδοξίας 2000 χρόνια Ιστορία – Μνημεία – Τέχνη Η δόξα και το μεγαλείο της Ορθοδοξίας 1 ( 2000 ), σσ. 202 – 213.
  • Μεταλληνός ( π. ) Γ., Η κοινωνική παρουσία του κληρικού, ανάτυπο από το περιοδικό Απόστολος Βαρνάβας, Λευκωσία
  • Μητσόπουλος, Γενετική =   Μητσόπουλος   Ν.   Ε.,    Επιτεύγματα της σύγχρονου γενετικής Ηθική θεώρησις, Αθήναι 1990
  • Μητσόπουλος, Διδασκαλία = Μητσόπουλος Ν. Ε., Η περί του ανθρωπίνου εμβρύου ως ψυχοσωματικής υπάρξεως διδασκαλία της Εκκλησίας και η χριστολογική θεμελίωσις αυτής, Αθήναι 19862.
  • Σταυρόπουλος Α. Μ., Εισαγωγή στην Ορθόδοξη Συμβουλευτική Ποιμαντική, Αθήναι
  • Φραγκιαδάκης, Αμβλώσεις = Φραγκιαδάκης ( π. ) Γ., Αμβλώσεις, Εκδόσεις Όμβρος, Αθήνα
  • Χρυσόστομος (Γεράσιμος Ζαφείρης), επίσκοπος, Αι αμβλώσεις και η Ορθόδοξος Εκκλησία θέσις και αντίθεσις ανάτυπον από τη ‘Θεολογία’,
Τρίτη, 15 Σεπτεμβρίου 2020 06:16

Μάθε να "Αφήνεσαι"

Συγγραφέας: Αγγελίνα Κρίμπαλη

Στις μέρες μας και στα πλαίσια των απαιτήσεων της σύγχρονης κοινωνίας μας, οι περισσότεροι από εμάς έχουμε μεγαλώσει μέσα σε μια κουλτούρα η οποία υπερτονίζει την ιδέα της ανεξαρτησίας & του ελέγχου. Αυτή η ιδέα εστιάζει κατά πολύ στο ότι είμαστε μόνοι μας και δεν χρειαζόμαστε τη βοήθεια των άλλων , μιας και μπορούμε και είμαστε ικανοί να έχουμε τον απόλυτο έλεγχο ! Πιστεύουμε ότι πρέπει να κρατήσουμε τόσο «σφιχτά» τα πάντα. Είτε πρόκειται για τη τέλεια σχέση, τη καταπληκτική καριέρα, την οικονομική αφθονία ή τις φιλίες. Το μεγαλύτερο μέρος αυτής της πίεσης προέρχεται από τις προβολές των κοινωνικών μέσων της «τέλειας ζωής». Εάν βαθιά μέσα μας δεν πιστεύουμε ότι τα καλά πράγματα στη ζωή μπορούν να έρθουν εύκολα για εμάς, τείνουμε να παλεύουμε σκληρότερα για αυτά τα πράγματα.

Όταν παλεύουμε όμως σκληρά για κάτι, στέλνουμε την ενέργεια της έλλειψης. Το σύμπαν λαμβάνει αυτό το σήμα του φόβου και ανταποκρίνεται σε αυτήν την ενέργεια πιέζοντας μας ακόμη πιο μακριά από τα πράγματα που επιθυμούμε. Επομένως, η μεγάλη προσπάθεια για κάτι , μπορεί πραγματικά να κάνει πιο δύσκολη την απόκτηση του. Ωστόσο, η αληθινή & σταθερή επιτυχία επέρχεται όταν εξασκούμε την τέχνη της Παράδοσης- Αφήματος, η οποία είναι ακριβώς το αντίθετο από τον έλεγχο.

Δεν μπορούμε να επιτύχουμε κάτι μεγάλο όταν είμαστε μόνοι μας, χωρίς καμία βοήθεια και η αίσθηση πως μπορούμε, αποτελεί πολλές φορές πηγή δυστυχίας. Η παράδοση- άφημα επέρχεται όταν αντιληφτούμε αυτή την ψευδαίσθηση και μαζί με αυτήν την συνειδητοποίηση, αποτρέψουμε κάθε προσπάθεια να επιτύχουμε το αδύνατον. Η παράδοση-άφημα τότε αναδεικνύεται ως μια μεγάλη εσωτερική δύναμη. Ακόμη και μικρές στιγμές παράδοσης καταδεικνύουν πόσο διαφορετική θα ήταν η ζωή μας εάν απλά " αφηνόμασταν".

Όλοι κάποια στιγμή έχουμε βιώσει μεγάλη απώλεια ψυχικής, πνευματικής ακόμη και σωματικής ενέργειας προσπαθώντας να ολοκληρώσουμε κάτι, το οποίο εν’ τέλει δεν δύναται να ολοκληρωθεί. Τη στιγμή του "αφήματος" ωστόσο, την στιγμή εκείνη που

 

αντιλαμβανόμαστε ότι ενδεχομένως χρειάζεται να ζητήσουμε βοήθεια από κάποιον ή ακόμη και να εγκαταλείψουμε το αρχικό μας σχέδιο, τότε αισθανόμαστε μια βαθιά ανακούφιση! Αυτή η αίσθηση ζεστής & ανοικτής προοπτικής, είναι η παρουσία της " Παράδοσης- Αφήματος"

Όταν τελικά μαθαίνουμε και εξασκούμαστε στο να " αφηνόμαστε" , τότε και οι στόχοι μας πραγματοποιούνται, καθώς η τέχνη του αφήματος στην ουσία δεν είναι τίποτα άλλο από την Τέχνη του Ζητώ! Είτε από κάποιον άλλον άνθρωπο, φίλο, συνεργάτη, συγγενή, είτε από τους Αγγέλους μου & τον Ανώτερο Εαυτό μου, είτε από τον Θεό , το να μάθω να αφήνομαι- να μάθω δηλαδή, κάνοντας χώρο με εμπιστοσύνη στη Καρδιά να ζητήσει - δημιουργεί τα Θαύματα!

Ακόμη και η ίδια η παράδοση στους φόβους μας, θα μας δώσει την ευκαιρία να κοιτάξουμε τα προβλήματα που αντιμετωπίζουμε ως εξωτερικοί παρατηρητές, με μεγαλύτερη ευκρίνεια και κατανόηση. Η παράδοση λοιπόν μας δίνει την ευκαιρία να σταθούμε πίσω  και  να  δούμε  τις  καταστάσεις  στη  ζωή  με  μεγαλύτερη  σαφήνεια. Αυτό μπορεί να μας προσφέρει μια πιο υγιή κατανόηση και να μας επιτρέψει να κάνουμε το επόμενο βήμα με πιο σαφή κατεύθυνση και πιο σταθερή βάση.

Αφέσου λοιπόν για να λάβεις!... Μια φράση που συνάδει με τα λόγια του ίδιου του Ιησού στη Διδασκαλία επί του Όρους (Ματθαίος, 7:7)(1):

«Ζητάτε και θα σας δοθεί».

 

 

 

 ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

The Art of Surrender: A Practical Guide to Enlightened Happiness and Well- Being – Eiman Al Zaabi

The Surrender Experiment: My Journey into Life's Perfection- Michael A. Singer

Οι Επτά Πνευματικοί Νόμοι της Επιτυχίας- Deepak Chopra

Συγγραφέας: Αικατερίνη Χρυσικού

Ας ξεκινήσουμε θέτοντας το ερώτημα: τι είναι η συνήθεια. Είναι λοιπόν μια συμπεριφορά, καλή ή κακή, που επαναλαμβάνουμε συνεχώς και που εν τέλει καταλήγει να μας χαρακτηρίζει, να μας προσδιορίζει. Για παράδειγμα, κάποιος που συνηθίζει να φωνάζει, να οργίζεται, λέμε ότι είναι φωνακλάς ή οργισμένος. Κατά όμοιο τρόπο κάποιος που έχει τη συνήθεια να βοηθάει τους συνανθρώπους του, λέμε ότι είναι γενναιόδωρος, φιλεύσπλαχνος, φιλάνθρωπος, συμπονετικός, πονόψυχος.

Βασικό χαρακτηριστικό της συνήθειας είναι η επαναληψιμότητά της, το γεγονός δηλαδή ότι γίνεται και ξαναγίνεται και ξαναγίνεται μέχρι που το να μην ξαναγίνει καταλήγει να είναι δύσκολο, ακόμη και ανυπόφορο για εκείνον που επαναλαμβάνει μια συμπεριφορά, αφού η συμπεριφορά είναι πλέον ταυτόσημη του ήθους( συν-ήθεια), δηλαδή του «χαρακτήρα» του ατόμου. Σε ένα από τα αποφθεγματικά αποσπάσματα του Ηράκλειτου, Προσωκρατικού Φιλοσόφου, διαβάζουμε: «ἤθος ἀνθρώπῳ δαίμων», που σημαίνει ότι το ήθος για τον άνθρωπο είναι ο δαίμων δηλαδή ο χαρακτήρας του, η συμπεριφορά του, η ψυχή του».

Ο Αριστοτέλης, από τους μεγάλους φιλοσόφους της αρχαιότητας, στο δεύτερο βιβλίο του με τίτλο: Ηθικά Νικομάχεια ή Περί Ηθικής μελετά τις Ηθικές αρετές, με λίγα λόγια την ηθική συμπεριφορά του ατόμου και πώς αυτή μπορεί να τον οδηγήσει στην ευδαιμονία, δηλαδή στην ευτυχία. Πώς όμως οι ηθικές αρετές, αλλά και οι αντίθετές τους, οι ανήθικες συνδέονται με τις συνήθειες;

 

Ο Σταγειρίτης Φιλόσοφος προβαίνει σε μια ετυμολογική συσχέτιση της λέξης ήθος με τη λέξη έθος, συγκεκριμένα: « ἡ δ’ἠθική ,ἐξ ἔθους περιγίνεται, ὅθεν και τούνομα ἔσχηκε μικρόν παρέκκλινον ἀπό τοῦ ἔθους». Άρα η ηθική προέρχεται από το ἔθος, δηλαδή τον εθισμό. Να σημειώσουμε ότι ο εθισμός δεν χρησιμοποιείται εδώ με το σημερινό αρνητικό νόημα που της αποδίδουμε. Σήμερα μιλούμε, για παράδειγμα, για εθισμό στα ναρκωτικά, στο ποτό στη χαρτοπαιξία, υποδηλώνοντας μια ψυχολογική εξάρτηση του ατόμου από την κακή συνήθεια. Στην αριστοτελική Φιλοσοφία ο εθισμός είναι η συνήθεια που αποκτιέται από την επαναλαμβανόμενη άσκηση του ατόμου σε μια συγκεκριμένη συμπεριφορά. Ο εθισμός είναι ενέργεια, είναι πράξη. Αλλού αναφέρει: « Καί ἑνί δή λόγῳ ἐκ τῶν ὁμοίων ἐνεργειῶν αἱ ἕξεις γίνονται» που σημαίνει ότι από τις όμοιες ενέργειες, από τις ίδιες πράξεις, δηλαδή, διαμορφώνονται τα μόνιμα στοιχεία του χαρακτήρα μας. Οι έξεις ,λοιπόν, είναι οι συνήθειές μας. Αν το διατυπώσουμε πιο απλά, είμαστε οι συνήθειές μας, είμαστε αυτό που επαναλαμβάνουμε ξανά και ξανά. Για τον φιλόσοφο, δεν φτάνει να πούμε απλά ότι έχουμε τη μία ή την άλλη συνήθεια αλλά και τι λογής συνήθεια είναι αυτή. Για να είναι συνήθεια που προσθέτει στον ηθικό χαρακτήρα μας θα πρέπει να έχει ποιότητα. Αρκεί οι ενέργειές μας να έχουν ποιότητά για να έχουν και οι έξεις, οι συνήθειές μας. Θα πρέπει να προσέχουμε τι κάνουμε, τι πράττουμε γιατί αυτό γινόμαστε. Να σημειώσουμε ,τέλος, ότι ο Αριστοτέλης αναφέρει στο βιβλίο του ότι :« περί ἡδονάς γάρ και λύπας ἐστίν ἡ ἠθική ἀρετή», συνδέοντας τις ηθικές αρετές με τα συναισθήματα. Τις πράξεις μας τις συνοδεύουν τα ευχάριστα ή τα δυσάρεστα συναισθήματα.

Επιλογικά, αξίζει να υπερτονίσουμε τη σημασία του να επιλέγουμε τις πράξεις εκείνες που ποιοῦν ἤθος, συμβάλλουν δηλαδή στην ηθική ανάπτυξη του ατόμου και στην υιοθέτηση ενός ποιοτικού τρόπου ζωής. Δεν είμαστε απλώς οι συνήθειές μας, είμαστε αυτό που επιλέγουμε ως τρόπο ζωής.

Πηγές: Προσωκρατικοί-Ηράκλειτος Ε.Ν. Ρούσος, στιγμή(2000)

Αριστοτέλους, Ηθικά Νικομάχεια(α΄-ε΄), απόδοση Β. Μοσκόβη, Νομική βιβλιοθήκη(1993)

Φωτογραφία: Zenhabits.gr

Αρθρογραφία: Αικατερίνη Χρυσικού, φιλόλογος.

Τρίτη, 15 Σεπτεμβρίου 2020 06:10

Η Αξία της Παρούσας Στιγμής

Συγγραφέας: Αικατερίνη Χρυσικού

Ας επιχειρήσουμε αρχικά να κάνουμε ένα πείραμα στον εαυτό μας και να μας φανταστούμε να «υπάρχουμε» έξω από χωροχρονικούς προσδιορισμούς. Χωρίς να πρέπει ν’ απαντήσουμε στο «πού» και στο «πότε». Φυσικά και ένα τέτοιο εγχείρημα είναι αδιανόητο για τον ανθρώπινο νου.

Οι έννοιες του Χρόνου και του Χώρου είναι ίδιον της ανθρώπινης σκέψης. Ο Albert Einstein, ο οποίος θεωρείται ο σημαντικότερος επιστήμονας του 20ου αιώνα, αντιλαμβανόταν τις παραπάνω έννοιες ως τρόπο σκέψης και όχι ως προϋποθέσεις της ύπαρξης. Από την Αρχαιότητα μέχρι σήμερα οι επιστήμονες έχουν διατυπώσει πολλούς ορισμούς για το τι είναι Χρόνος και τι Χώρος και διαφορετικές απόψεις για το αν « υπάρχουν» ή είναι μόνο «κατασκεύασμα» του μυαλού.

Κάθε άνθρωπος στην καθημερινότητά του παράγει σκέψεις που αφορούν γεγονότα του Παρελθόντος, του Παρόντος αλλά και του Μέλλοντος. Είναι χαρακτηριστικό του ανθρώπινου μυαλού «να ταξιδεύει» στον χωρόχρονο της δικής του «πραγματικότητας» που είναι μια πραγματικότητα πολύ προσωπική, πολύ εσωτερική. Μέσω της μνήμης « ζωντανεύει» το Παρελθόν στο Παρόν. Μέσω της σκέψης φέρνει το Μέλλον, αυτό δηλαδή που είναι πιθανό να συμβεί ή να μη συμβεί, στο Παρόν. Ούτε το Παρελθόν αλλά ούτε και το Μέλλον δεν είναι το Παρόν, η παρούσα στιγμή. Τόσο το Παρελθόν όσο και το Μέλλον είναι ιδωμένα από την οπτική του Παρόντος. Κατά συνέπεια δεν είναι πραγματικά. Το μόνο πραγματικό, αληθινό, ουσιαστικό είναι αυτή η στιγμή που βιώνω με τις αισθήσεις μου και τις σκέψεις μου στο Εδώ και Τώρα. Και αυτό είναι η Ζωή, η Ύπαρξη σε όλη της τη διάσταση, σε όλο της το μεγαλείο. Και αυτό από μόνο του έχει Αξία.

Εν κατακλείδι, είναι μεγίστης σημασίας ο καθείς εξ’ ημών να εστιάζει στο Τώρα γιατί είναι ό,τι πιο αληθινό διαθέτει και ό,τι πιο άμεσο. Με άλλα λόγια η ενσυνειδητότητα μας είναι το « κλειδί» της βίωσης της ύπαρξής μας στον απόλυτο βαθμό. Από οντολογικής πλευράς, τέλος, το άτομο «είναι», υπάρχει δηλαδή μόνο στο Τώρα και αυτό είναι η πραγματικότητά του, την οποία βιώνει με τον δικό του μοναδικό τρόπο, αφήνοντας σ’αυτήν το δικό του ψυχικό αποτύπωμα.

Πηγή εικόνας: azquotes.com

Συγγραφή άρθρου: Χρυσικού Αικατερίνη, Φιλόλογος, MA in Educational Leadership, Management and Emerging Technologies.

Συγγραφέας: Αλίκη Παπαρίζου

Το πρότυπο της σύγχρονης μητέρας (ή μήπως όχι ;)

Η σύγχρονη κοινωνία μάς απαιτεί γρήγορους ρυθμούς, γνώσεις, εξειδικεύσεις, σπουδές, επαγγελματική αποκατάσταση, οικονομική ευμάρεια, χαρούμενη οικογένεια, κοινωνική ζωή, ενεργά μέσα κοινωνικής δικτύωσης, υγιεινή διατροφή, αδύνατο και γυμνασμένο σώμα, «στυλ» κι άλλα ακόμα για τα οποία θα μπορούσα να γράψω ένα μακροσκελές ξεχωριστό άρθρο. Ωστόσο σε αυτό το άρθρο, θα προσπαθήσω να βρω πού ακριβώς βρίσκεται αλλά και πώς αντιμετωπίζεται πλέον, ο ρόλος της μητέρας, σε αυτήν την γρήγορη υπερκαταναλωτική, καπιταλιστική και υλιστική εποχή.

Η μητρότητα, όπως και να το κάνουμε, από όποια οπτική κι αν το δούμε, αποτελεί ένα βασικό ρόλο τόσο σε προσωπικό όσο και σε κοινωνικό επίπεδο. Τι περιμένουμε όμως τελικά από μία μητέρα σήμερα; Ποιες είναι εκείνες οι προσδοκίες της κοινωνίας που τελικά «οφείλει» να εκπληρώσει μία μητέρα ; Και κυρίως, με τι κόστος;

Αν παρατηρήσει κάποιος τις διαφημίσεις για βρεφικά προϊόντα, θα δει όμορφες γυναίκες (με αναλογίες μοντέλου), χαρούμενες και ανέμελες να ταΐζουν τα επίσης χαρούμενα και πανέμορφα παιδία τους σε ένα επίσης πανέμορφο σπίτι. Μα πράγματι, τι ευτυχία! Ακόμη καλύτερες είναι οι διαφημίσεις για πάνες, στις οποίες πανέμορφες και εντελώς ξεκούραστες γυναίκες τρέχουν χαριτωμένα πίσω από τα νήπια που προσπαθούν να αποφύγουν την αλλαγή της πάνας. Μα πράγματι, τι χαριτωμένο θέαμα! Από την άλλη βέβαια, ουδεμία σχέση υπάρχει με την πραγματικότητα, όπως είναι λογικό. Δεν ξέρω πώς ακριβώς θα μπορούσε να ένιωθε μια μητέρα με ανάκατα μαλλιά, λερωμένα ρούχα, παλεύοντας ακόμα με την διαφορετική εικόνα τους σώματός της και έχοντας μαύρους κύκλους , βλέποντας τέτοιες διαφημίσεις. Βέβαια θα μου πεις, πως είναι απλώς μια διαφήμιση και τίποτα παραπάνω. Δεν ξέρω όμως αν θα συμφωνήσω με το «τίποτα παραπάνω». Μήπως αυτό το «τίποτα παραπάνω» βασίζεται στις αντιλήψεις που θέλουν τις γυναίκες να φέρονται σαν άλλοι υπερήρωες;

Πώς αλλιώς μια γυναίκα που μόλις άλλαξε ολόκληρη η ζωή της , θα καταφέρει να είναι η  γυναίκα  που ήταν πριν; Ωραίο σώμα – σαν να μην έχει γεννήσει (το λέμε πάντα λες και είναι κάτι καταστροφικό) , ξεκούραστο πρόσωπο-λες και δεν έχει πλέον την ευθύνη ενός άλλου ανθρώπου, καθαρό σπίτι-λες και έχει τη διάθεση και την αντοχή, όρεξη για εξόδους;-λες και θέλει, όρεξη για σεξουαλική ζωή-γιατί ο άντρας της έχει ανάγκες, χρόνο να δουλέψει –γιατί φυσικά και οι γυναίκες πρέπει πάντα να δουλεύουν για να νιώθουν ανεξάρτητες, τέλειες παιδαγωγικές μεθόδους-μα ζούμε στην εποχή της υπερπληροφόρησης( πώς μπορεί να μην ξέρει);

Τόσες πολλές απαιτήσεις, που έχουν πλέον εσωτερικευθεί σαν άλλοι άτυποι κανόνες και συναντάς συχνά μητέρες τόσο καταβεβλημένες, που αναρωτιέσαι αν τελικά μπορούν να χαρούν το νέο τους ρόλο. Μα πώς αλλιώς θα καταφέρει κανείς κάτι που είναι πρακτικά αδύνατο, αν δεν αποκτήσει δυνάμεις υπερανθρώπινες; Και με ποιο δικαίωμα απαιτούμε κάτι τέτοιο; Έπειτα έρχονται και τα γνωστά και κλασσικά «μαμαδόμετρα» και οι γνωστές και οι κλασσικές «κόντρες». Δε θήλασες ; Γιατί; Θήλασες; Για πόσο; Δουλεύεις; Πώς μπορείς και αφήνεις το παιδί σου; Δεν δουλεύεις; Σου αρέσει να κάθεσαι ε;

Άπειρες ανούσιες συγκρίσεις και σχολιασμοί για το πώς θα χειριστεί μια ενήλικη γυναίκα το σώμα της και τη ζωή της. Μα θα μου πεις, γιατί κάποιος να επηρεαστεί; Κι εγώ θα σου πω, πως μια νέα μητέρα έχει άπειρους φόβους και αμέτρητες ανασφάλειες που φυσικά την καθιστούν ευάλωτη και επιρρεπή στο να εγκλωβιστεί στα σχόλια και στις συμβάσεις που τις επιτάσσει ο περίγυρος. Η σύγχρονη μητέρα δεν οφείλει απλά να αναθρέψει το παιδί της, αλλά ταυτόχρονα οφείλει να ζει σαν να μην είναι μητέρα. Ας δώσουμε σε αυτές τις γυναίκες λίγο χώρο να αναπνεύσουν, λίγο χρόνο να συνειδητοποιήσουν τις τρομερές αλλαγές στη ζωή τους. Ας είμαστε αυτοί οι περαστικοί που χαμογελούν με κατανόηση σε μία μητέρα στη στάση του μετρό, που προσπαθεί να κουμπώσει το μπουφάν του παιδιού της. Ας πούμε σε αυτές τις μητέρες πως δε χρειάζεται να κάνουν τα πάντα και πως επίσης δεν χρειάζεται να κάνουν τα πάντα σωστά. Πώς θα ήταν άραγε εάν οι μέλλουσες μητέρες γνώριζαν εξ αρχής, πως η μητρότητα δεν είναι ένα χαρούμενο διαφημιστικό σποτ, αλλά πως επίσης ενέχει άγχος, απογοήτευση, ματαίωση, κούραση και λάθη, στο μεγαλύτερο μέρος της; Λάθη ανθρώπινα. Ίσως να έπαυαν να είναι κι αυτές τόσο αυστηρές με τον εαυτό τους. Ίσως σταματούσαν να χαλούν τις ώρες και τις μέρες τους, σκεπτόμενες τι θα μπορούσαν να είχαν κάνει αλλιώς. Ίσως αναγνώριζαν πως είναι απλά άνθρωποι, σαν όλους τους υπόλοιπους. Ίσως κατανοούσαν πως τα παιδιά τους δε χρειάζονται υπερήρωες αλλά ευτυχισμένες μητέρες. Πόσες φορές έχουμε πει κι εμείς, έστω και άθελά μας τη λάθος λέξη στη λάθος στιγμή; Πόσες φορές μπορούσαμε να βοηθήσουμε μία μητέρα μέσα στο λεωφορείο με ανήσυχα παιδιά και δεν το κάναμε; Μπορούμε να αλλάξουμε με απλές και καθημερινές πράξης κατανόησης και βοήθειας. Μπορούμε να γίνουμε η κοινωνία που αγκαλιάζει και δίνει χώρο στη μητρότητα, ακριβώς όπως είναι. Κι αν αυτή η σκέψη είναι ακόμα μακρινή, μπορούμε  τουλάχιστον να είμαστε εκείνοι που θα προτρέψουμε έστω και μία μητέρα να ζητήσει βοήθεια, χωρίς να αισθάνεται ανεπαρκής για αυτήν της την κίνηση.

Ας μην ξεχνάμε πως «it takes a village to raise a child»

Αλίκη Παπαρίζου

Τρίτη, 15 Σεπτεμβρίου 2020 06:03

Στήριξη Παιδιών σε Καταστάσεις Κρίσεων

Συγγραφέας: Πολυξένη Αρμενιάκου

Ως κρίση ορίζουμε μια περίοδο διαταραχών στο κύκλο της ζωής ή κατάσταση αποδιοργάνωσης, κατά την οποία τα άτομα έρχονται αντιμέτωπα με την ματαίωση σημαντικών στόχων ζωής και με συναισθήματα όπως φόβο, οδύνη, στρες και αναστάτωση. Το χαρακτηριστικό μιας κρίσης είναι ότι το άτομο βιώνει ένα γεγονός στη ζωή του ως αξεπέραστη δυσκολία, χωρίς να γνωρίζει τον τρόπο αντιμετώπισής της και χωρίς να έχει τον έλεγχο της κατάστασης (Γιωτάκος, 2008).

Υπάρχουν τέσσερα είδη κρίσεων. Οι περιστασιακές κρίσεις, οι οποίες αφορούν τα απρόβλεπτα, έντονα, ασυνήθιστα, σπάνια γεγονότα, όπως ένας ξαφνικός θάνατος, μια τρομοκρατική επίθεση κ.α. Οι περιβαλλοντικές κρίσεις, οι οποίες είναι οι φυσικές καταστροφές (σεισμοί, πλημμύρες κ.α.) με συνέπειες αρνητικές σε κάθε μέλος του περιβάλλοντος. Οι αναπτυξιακές κρίσεις που αφορούν στην αλλαγή της κανονικής ροής της καθημερινότητας ενός ατόμου, π.χ. ο ερχομός ενός παιδιού, και οι υπαρξιακές κρίσεις, οι οποίες περιλαμβάνουν εσωτερικές συγκρούσεις που συνοδεύουν σημαντικές καταστάσεις που έχουν να κάνουν με στόχους, δέσμευση, ελευθερία, ανεξαρτησία (Ταμάμη,2014). Στο βιβλίο «Εισαγωγή στη Σχολική ψυχολογία» (Χατζηχρήστου, 2004) είδη κρίσεων αποτελούν κι οι ψυχοπαθολογικές κρίσεις (κατάθλιψη, διαταραχές λήψης τροφής κ.α.) και οι επείγουσες ψυχιατρικές καταστάσεις (αυτοκτονικές τάσεις, σοβαρές ψυχώσεις, ανεξέλεκτος θυμός κ.α.).

Όσο αρνητική χροιά και αν έχει μια κρίση, αποτελεί συγχρόνως και μια ευκαιρία για προσωπική ανασυγκρότηση, προσωπική εξέλιξη και ανακάλυψη εσωτερικών προσωπικών δυνάμεων και τρόπων δράσης. Κανείς δεν παραμένει ίδιος, πριν, κατά τη διάρκεια και μετά από μια κρίση. Για το λόγο αυτό κρίνεται απαραίτητη η συμβολή κατάλληλα εκπαιδευμένων ατόμων για τη παροχή αποτελεσματικής στήριξης σε ατομικό και συλλογικό επίπεδο, την δημιουργία και εφαρμογή ψυχοεκπαιδευτικών προγραμμάτων, ιδιαίτερα στην ευάλωτη και υψίστης σημασίας ομάδα των παιδιών. Αυτή είναι μία από τις αρμοδιότητες του σχολικού ψυχολόγου, ο οποίος με τις γνώσεις του στοχεύει στην συναισθηματική, γνωστική αλλά και στη σωματική ανάπτυξη των παιδιών, με σκοπό να γίνουν πιο ανθεκτικά στην αλλαγή και να βλέπουν το μέλλον από μια πιο θετική οπτική.

Ένας επιπλέον ρόλος του σχολικού ψυχολόγου σε μια περίοδο κρίσης είναι η παροχή εξατομικευμένης συμβουλευτικής σε μαθητές, εκπαιδευτικούς και γονείς για κάλυψη των εκάστοτε αναγκών τους. Σε πιλοτικό πρόγραμμα που πραγματοποιήθηκε πρόσφατα (2019) από τους Κουρκούτα Η., Μπότσαρη Ε., Hart Α., Kassis W. και Σταύρου Π. , οι εκπαιδευτικοί φάνηκε να βοηθούνται σημαντικά από την εκπαίδευση αναγνώρισης των συναισθημάτων και αναγκών των μαθητών, για την χρήση κατάλληλων τρόπων αντιμετώπισης μια κρίσης, που όπως χαρακτηριστικά λένε «δεν είχαν σκεφτεί ποτέ πριν». Η Επιστημονική γνώση και η ψυχοπαιδαγωγική τεχνογνωσία με ενταξιακούς στόχους, μπορεί να προωθήσει μια εποικοδομητική σχέση μεταξύ των εμπλεκόμενων για μια συστημική αντιμετώπιση κάθε είδους κρίσης.

Επιπρόσθετα, ο σχολικός ψυχολόγος μπορεί να δράσει και προληπτικά έναντι των κρίσεων, με προγράμματα που στόχο έχουν την προαγωγή και την ενίσχυση της ψυχικής ανθεκτικότητας των  παιδιών. Με διάφορες εργασίες, που πραγματοποιούνται μαζί με τα παιδιά, εξασφαλίζεται η αναγνώριση συναισθημάτων και τρόπων δράσης, η παρουσία θετικών συναισθηματικών σχέσεων, φροντίδας και στήριξης, η ύπαρξη ορίων (για αποφυγή αποπροσανατολισμού του παιδιού), υψηλών προσδοκιών (για ενθάρρυνση των ικανοτήτων του) και ευκαιριών για ουσιαστική συμμετοχή (για ενίσχυση της αυτοπεποίθησης). Όλα αυτά μπορούν να δράσουν σαν ένα δίχτυ προστασίας του παιδιού σε ενδεχόμενη κρίση (Δάντη, 2011).

Διαχείριση κρίσεων σημαίνει επίσης επιλογή τρόπου δράσης για την εξομάλυνση των συναισθημάτων που προέκυψαν από αυτήν, συναισθηματική και γνωστική στήριξη του ατόμου με την κάλυψη των αντίστοιχων συναισθηματικών και γνωστικών του αναγκών (Μακρή,2011).

Ο παρέχων στήριξη θα πρέπει να καλύψει όλες τις απορίες του ατόμου για το συμβάν της κρίσης, καλύπτοντας έτσι την ανάγκη για αξιόπιστη γνώση της πραγματικότητας. Ιδιαίτερα τα παιδιά θα πρέπει να γνωρίζουν τις αληθινές διαστάσεις της πραγματικότητας, με λέξεις που κατανοούν για αποφυγή παρερμηνεύσεων και διόγκωσης του γεγονότος μέσω της φαντασίας. Επίσης, το άτομο που περνά μια κρίση, χρειάζεται κάποιον καλό ακροατή για να μιλήσει για αυτήν. Χρειάζεται να ανακαλύψει τα συναισθήματά του, να τα αναγνωρίσει, να τα εκφράσει, να τα επεξεργαστεί, για να μπορέσει να βγει αλώβητο και πιο δυνατό από τη μπόρα της κρίσης που περνά. Ένας ακροατής με ενσυναίσθηση , μπορεί να το διαβεβαιώσει για τη φυσιολογικότητα των συναισθημάτων αυτών, την έμπρακτη στήριξή του και να του μεταδώσει την ελπίδα και την αισιοδοξία για την θετική έκβαση της κατάστασης που επέφερε αποδιοργάνωση.

Το πρώτο βήμα για τη στήριξη και την αντιμετώπιση της κρίσης, είναι η αναγνώριση του προβλήματος. Εδώ η ίδια η οικογένεια του παιδιού και οι εκπαιδευτικοί του σχολείου που φοιτά, ως άμεσα εμπλεκόμενοι στη ζωή του, θα πρέπει να είναι σε επαγρύπνηση και να δουν τα ανησυχητικά σημάδια της κρίσης στην καθημερινότητα του (απώλεια όρεξης, ύπνου, διασκέδασης, καταθλιπτική διάθεση κ.α.) . Εκτός από την δική τους άμεση συνεργασία και τη βοήθεια ειδικού σε περίπτωση που κρίνεται απαραίτητο, θα πρέπει οικογένεια και εκπαιδευτικοί να προβούν στη τήρηση κάποιων πρακτικών, για να μειώσουν τις πιθανότητες τραύματος του παιδιού. Αυτές είναι:

 

  • Προετοιμασία του παιδιού για οποιαδήποτε αλλαγή της ρουτίνας του.
  • Διατήρηση όσων περισσότερων στοιχείων από την καθημερινή του ρουτίνα
  • Ενίσχυση και διατήρηση του κοινωνικού περίγυρου (φίλοι, συμμαθητές, μαθαίνω στο παιδί να κάνει νέους φίλους, να φέρεται με ενσυναίσθηση κ.α.)
  • Ενίσχυση της θετικής αυτοεκτίμησης του παιδιού.
  • Παροχή υποστηρικτικού περιβάλλοντος, όπου το παιδί θα μπορεί να μιλήσει, να εκφράσει τα συναισθήματά του, να κλάψει, να αγκαλιάσει κ.α.
  • Έλεγχο των πληροφοριών που δίνει και παίρνει το παιδί από φίλους και συμμαθητές, για προφύλαξη από την παραπληροφόρηση και την κακοβουλία.

(Οδηγίες της SAMHSA. The U.S. Substance Abuse and Mental Health Services Administration)

Η κρίση είναι μέρος της ανθρώπινης ζωής, όμως σίγουρα είναι μια κατάσταση που πονάει ψυχικά το άτομο και χρήζει άμεσης στήριξης από το περιβάλλον του. Ιδιαίτερα τα παιδιά σε καταστάσεις κρίσεων, λόγω της ευαισθησίας τους, χρειάζονται άμεσα την αντιμετώπιση της δύσκολης κατάστασης με τη στήριξη των άμεσα κοινωνικά εμπλεκόμενων τους, όπως εκπαιδευτικοί και γονείς.

Το παιδί σε κρίση χρειάζεται ασφάλεια, έκφραση συναισθημάτων, κοινωνική ζωή, ενίσχυση της αυτοπεποίθησής, καθημερινή ρουτίνα, ενασχόληση με δραστηριότητες και αίσθημα αγάπης και αποδοχής. Κατανόηση και ενσυναίσθηση από εκπαιδευτικούς και γονείς, ψυχοκοινωνικά προγράμματα, ατομική συμβουλευτική και συμβουλευτική γονέων και εκπαιδευτικών, από εξειδικευμένους επαγγελματίες ψυχικής υγείας, μπορούν να μετατρέψουν την αποδιοργάνωση της κρίσης σε πηγή δύναμης και αναδόμησης. Έτσι κάθε παιδί θα μπορεί να ατενίζει το μέλλον με ψυχική υγεία, αισιοδοξία και ελπίδα για το καλύτερο δυνατό «αύριο».

Αρμενιάκου Πολυξένη Ψυχολόγος ΠανεπιστημίουmΚρήτης,  Med  Ειδική Αγωγή και Εκπαίδευση

 

Βιβλιογραφικές Αναφορές:

Γιωτάκος, Ο.,(2008). Παρέμβαση στην Κρίση. Επείγοντα Ψυχολογικά Προβλήματα. Αθήνα: Αρχιπέλαγος.

Δάντη, Α.(2011) Δια-επιστημονικό μοντέλο σύνδεσης “συμβουλευτικής” και “αγωγής” με σημείο συναρμογής τη διαχείριση συναισθηματικών δυσκολιών στο σχολικό πλαίσιο, στο Η ειδική αγωγή αφετηρία εξελίξεων στην επιστήμη και στην πράξη., 2οΠανελλήνιο Συνέδριο Ειδικής Αγωγής, τ.Δ΄, Αθήνα: Γρηγόρη

Κουρκούτας, Η., Μπότσαρη, Ε., Hart, A., Kassis, W. & Σταύρου, Π. (2019). Συμβουλευτική Υποστήριξη Εκπαιδευτικών για την Ενίσχυση της Ψυχικής Ανθεκτικότητας και τη Διαχείρηση Προβληματικών Συμπεριφορών στο Σχολείο: Δεδομένα από ένα Πρόγραμμα Παρέμβασης. Ψυχολογία, 24 (1), 9-31.

Μακρή, Ό., Ήργης, Α., (2011). Η συμβουλευτική πρακτική και η θεωρία της γνωστικής- συμπεριφοριστικής προσέγγισης στην αντιμετώπιση των φοβιών. Μια μελέτη περίπτωσης. στο Η ειδική αγωγή αφετηρία εξελίξεων στην επιστήμη και στην πράξη., 2οΠανελλήνιο Συνέδριο Ειδικής Αγωγής, τ.Δ΄, Αθήνα: Γρηγόρη

Ταμάμη, Μ. (2014). Παιδί και Ελληνική Οικονομική Κρίση: Ψυχοεκπαιδευτικό πρόγραμμα πρόληψης. Μεταπτυχιακή διπλωματική εργασία. Πανεπιστήμιο Πατρών.

Χατζηχρήστου, Χ. (2004). Εισαγωγή στη σχολική ψυχολογία, Δ΄ έκδοση, Αθήνα: Ελληνικά Γράμματα.

Συγγραφέας: Δημήτριος Προδρόμου

Εκπαιδευτικός, Π.Ε.02, MSc. – Σύμβουλος

Πηγή εικόνας: AlfaVita.gr

Η επαγγελματική Συμβουλευτική ή Συμβουλευτική καριέρας, σταδιοδρομίας ή επαγγελματικού προσανατολισμού αποτελεί έναν σημαντικό κλάδο της Συμβουλευτικής Ψυχολογίας. Η αναγνώριση του κλάδου ανάγεται στην Αμερική το 1913, όπου συστάθηκε για πρώτη φορά ένα επαγγελματικό σωματείο και στη συνέχεια μετονομάστηκε σε Εθνικός Σύνδεσμος Επαγγελματικής Ανάπτυξης (NCDA, National Career Development Association). Μέρος του έργου και της χρηματοδότησης του συνδέσμου αφορούσε την εκπαίδευση των συμβούλων σε θέματα επαγγελματικού προσανατολισμού και σταδιοδρομίας μαθητών σε σχολεία και πανεπιστήμια.

Στις αρχές του 20ου αιώνα, ο καθηγητής Frank Parsons, παρατηρώντας τις αλλαγές που λάμβαναν χώρα την εποχή εκείνη στην Αμερική με την μετανάστευση, την παιδική εργασία, την αύξηση της βιομηχανίας και τον άνισο καταμερισμό εργασίας, σχεδίασε ένα μοντέλο συμβουλευτικής επαγγελματικού προσανατολισμού.  Τα βασικά στάδια του μοντέλου αυτού βασίζονταν στην κατανόηση των προσωπικών ταλέντων, των ιδιαίτερων ικανοτήτων του ανθρώπου αλλά και στον περιορισμό του ίδιου, δηλαδή στην αντιστάθμιση των πλεονεκτημάτων και μειονεκτημάτων των απαιτήσεων του ατόμου και των ευκαιριών εργασίας. Με άλλα λόγια, εστίαζε στην εύρεση της χρυσής τομής όλων των παραπάνω ώστε να διατηρηθεί μια μετριοπαθής και συλλογική εικόνα του εαυτού του ατόμου.

Στον ελληνικό χώρο, σημαντική τομή στην ιστορία του επαγγελματικού προσανατολισμού υπήρξε το έτος 1953, που εισάγεται ο επαγγελματικός προσανατολισμός και πρωτοεμφανίζεται ο όρος «Σχολική Συμβουλευτική» μετά από απόφαση των Υπουργείων Εργασίας & Παιδείας για την κατάρτιση των μελλοντικών εκπαιδευτικών. Την ίδια περίοδο, με στόχο την κατάρτιση των άνεργων νέων, ο ΟΑΕΔ δημιουργεί τα γραφεία ευρέσεως εργασίας και το 1954 ιδρύει την πρώτη σχολή εκπαίδευσης συμβούλων επαγγελματικής κατάρτισης στην Ελλάδα.

Πολύ αργότερα, γύρω στα μέσα της δεκαετίας του 1990, δημιουργήθηκαν προγράμματα συμβουλευτικής υποστήριξης σε μονάδες ειδικής αγωγής, που τον ρόλο του συμβούλου τον αναλάμβανε συχνά ο εκπαιδευτικός ή ο διευθυντής. Επίσης, ξεκίνησαν να λειτουργούν στα σχολεία προγράμματα Σχολικού Προσανατολισμού και προγράμματα Κοινωνικής Προσαρμογής παιδιών ΑμεΑ. Το 2013 δημιουργείται ο Εθνικός Οργανισμός Πιστοποίησης Προσόντων και Επαγγελματικού Προσανατολισμού (ΕΟΠΠΕΠ) με αρμοδιότητες που αφορούν τον τομέα της συμβουλευτικής, του επαγγελματικού προσανατολισμού, την επαγγελματική κατάρτιση, την πιστοποίηση επαγγελματιών κ.α.

Ολοκληρώνοντας αυτήν τη σύντομη αναδρομή στην πορεία του επαγγελματικού προσανατολισμού στην Ελλάδα, πρέπει να αναφέρουμε τα Κέντρα Συμβουλευτικής και Προσανατολισμού (ΚΕΣΥΠ) του Υπουργείου Παιδείας και Θρησκευμάτων, που λειτουργούν σε περιφερειακό επίπεδο ανά Διεύθυνση Εκπαίδευσης εξυπηρετώντας μαθητές αλλά και κάθε ενδιαφερόμενο. Επίσης, σε κάθε πανεπιστημιακό ίδρυμα έχει συσταθεί Δομή Απασχόλησης και Σταδιοδρομίας (ΔΑΣΤΑ) ωφελώντας  τους φοιτητές και τους απόφοιτους ώστε να σχεδιάσουν στρατηγικά τα βήματά τους για την αγορά εργασίας.

Η λήψη αποφάσεων που αφορούν την επιλογή καριέρας, αποτελεί ένα σημαντικό εγχείρημα στην ζωή των νέων ανθρώπων. Η διαδικασία αυτή ξεκινά από το δημοτικό, που οι μαθητές αρχίζουν να αντιλαμβάνονται την σχέση που υπάρχει μεταξύ των προσωπικών ικανοτήτων, την καλλιέργεια δεξιοτήτων και του κατάλληλου επαγγέλματος. Παρότι η επιλογή του κατάλληλου μελλοντικού επαγγέλματος είναι μια συνεχής πορεία γεμάτη από εναλλαγές, οι τελικές αποφάσεις φαίνεται να πραγματοποιούνται στο στάδιο της εφηβείας. Μάλιστα, βάσει βιβλιογραφίας, οι μαθητές χωρίζονται τυπικά σε δύο κατηγορίες στους αποφασισμένους και στους αναποφάσιστους. Οι δεύτεροι, παρόλα αυτά, μπορούν να χωριστούν και σε υποκατηγορίες και δεν θα πρέπει να αντιμετωπιστούν ως μια ομάδα διότι χαρακτηρίζονται από διαφορετικούς παράγοντες, που τους επηρεάζουν αναφορικά με την επιλογή καριέρας. Ανάλογα, λοιπόν, με τα χαρακτηριστικά που έχουν οι μαθητές, τους παρέχεται η κατάλληλη συμβουλευτική υποστήριξη.

Με άξονα τη δομή του σημερινού ελληνικού εκπαιδευτικού συστήματος, οι μαθητές αφού ολοκληρώσουν τις σπουδές τους στο γυμνάσιο, πρέπει να δώσουν λύση στα διλήμματα τους, όπως: Να επιλέξουν Γενικό Λύκειο ή Επαγγελματικό Λύκειο; Στη συνέχεια, ποια κατεύθυνση/προσανατολισμό/ειδικότητα να επιλέξουν για να προσεγγίσουν τον επάγγελμα που επιθυμούν; Ποια βήματα πρέπει να κάνουν στη συνέχεια για να αποκτήσουν τα επαγγελματικά δικαιώματα που επιθυμούν; Και πολλά άλλα ερωτήματα που οι μαθητές καλούνται να απαντήσουν με τη βοήθεια των γονιών τους, των εκπαιδευτικών ή των φίλων τους και – δυστυχώς – σπανίως των ειδικά καταρτισμένων συμβούλων, που μπορούν να βρουν σε ιδιωτικούς ή δημόσιους φορείς.

Ειδικότερα, ένας σύμβουλος οφείλει να παρέχει πληροφορίες στους μαθητές για το επαγγελματικό και κοινωνικό γίγνεσθαι και να ενημερώνει σχετικά με την ρευστότητα, που επικρατεί στις μέρες μας, στο επαγγελματικό τοπίο. Ακόμα, εντοπίζει και αξιοποιεί τις ιδιαίτερες δεξιότητες και ταλέντα που έχει ο μαθητής ώστε και να καθοδηγήσει προς την κατάλληλη κατεύθυνση. Τέλος, είναι απαραίτητο να διευκρινιστούν οι υποχρεώσεις που συνάδουν με την εκάστοτε επιλογή επαγγέλματος ώστε να μπορέσει ο μαθητής να γνωρίσει με σαφήνεια όλα τα δεδομένα και να είναι σε θέση να πάρει τις αποφάσεις του για την επιλογή ενός επαγγέλματος.

Οι μέθοδοι με τις οποίες θα μπορέσει ο σύμβουλος να συντελέσει στο να γίνουν όλα τα παραπάνω δεν είναι, μέχρι σήμερα τουλάχιστον, διακριτές και συγκεκριμένες. Άλλωστε, η επιλογή του επαγγέλματος, δεν μπορεί να γίνει με την μορφή της απόφασης και κατεύθυνσης από έναν ειδικό, αλλά με την απελευθέρωση του ατόμου να ανακαλύψει τα θέλω του και να αξιοποιήσει τα προσόντα του. Επομένως, δεν υπάρχει ένας τρόπος μέσω του οποίου θα μπορέσει ο σύμβουλος να προβλέψει ή να μετρήσει τα κοινωνικά χαρακτηριστικά του ατόμου, τις δεξιότητές του και τις προτιμήσεις του, καθότι με το πέρασμα των χρόνων είναι πιθανό αυτά να διαφοροποιηθούν.

Τρίτη, 15 Σεπτεμβρίου 2020 05:57

Οι Μεγάλες Προσδοκίες

Συγγραφέας: Σοφία Θέτιδα Κατρουνή

Παίζουν έναν πολύ σημαντικό ρόλο στην ζωή μας. Από πού όμως έχω προσδοκίες; Έχω προσδοκίες από τον εαυτό μου, από έναν έρωτα, από την δουλειά, από το παιδί από το μέλλον, ακόμα όμως και από τον γείτονα, από το αυτοκίνητο, τον σκύλο, την ταινία… την γεύση του παγωτού! Όπως φαίνεται τις συναντάμε παντού, καθημερινά, όλη μέρα, και είναι πολλές, πάρα πολλές!

Μας κάνουν όμως δυστυχείς οι προσδοκίες μας;

Είναι λογικό να έχω προσδοκίες από τον ίδιο μου τον εαυτό. Λογικές ή παράλογες ,

εξαρτώνται όμως από εμένα. Για παράδειγμα αν αποφασίσω να φτιάξω ένα πάζλ 1000 κομματιών σε 24 ώρες , χωρίς να έχω ξαναφτιάξει ποτέ μου , το πιθανότερο είναι να

απογοητευτώ. Ίσως την επομένη να νιώθω θλίψη ,γιατί πίστευα ότι θα τα καταφέρω ,αλλά απέτυχα να ικανοποιήσω τον εαυτό μου. Το θέμα σε αυτό το παράδειγμα ήμουν Εγώ να τα βάζω με τον Εαυτό μου.

Το περίπλοκο ξεκινάει όταν έχω προσδοκίες έξω και μακριά από εμένα. Για παράδειγμα

έχω την προσδοκία ότι το παιδί μου 5 χρονών να φτιάξει μόνο του ένα πάζλ 100 κομματιών σε 10 λεπτά; Μα γιατί, όχι; Είναι τόσο εύκολο! Νιώθω ότι με απογοήτευσε, νιώθω

ανεπαρκής, σκέφτομαι ότι μάλλον είναι χαζό, μα ίδιο ο πατέρας του; Το σίγουρο είναι ότι έχω θυμώσει, τίποτα δεν μπορεί να κάνει, και το χειρότερο; Δεν προσπαθεί!

Τι απογοήτευση μας δίνει όταν οι άλλοι δεν κάνουν αυτό που θεωρούμε εμείς σωστό;

Είναι πολύ, πάρα πολύ δύσκολο να αντιληφθούμε ότι αυτή την στιγμή ,μπορούμε μόνο εμείς να σκεφτούμε με αυτό τον συγκεκριμένο τρόπο, και να κάνουμε αυτές τις

συγκεκριμένες πράξεις, για αυτούς τους συγκεκριμένους λόγους.

Είχα μια συζήτηση με τον άντρα μου, από αυτές που δεν οδηγούν πουθενά , συνήθως σε οδηγούν σε άλλες σκέψεις μακριά από την συζήτηση , και ο άλλος σου φωνάζει από μακριά, πάλι λέξη δεν άκουσες… ε ακριβώς εκεί μου καρφώθηκε στο κεφάλι η λεξούλα

‘προσδοκίες’ . προσπάθησα να την αγνοήσω , να προσέξω τι μου λέει αυτός εκεί απέναντι, αλλά μπα. Κάτω λοιπόν από την λεξούλα ‘προσδοκίες’ άρχισε να αναβοσβήνει στο κεφάλι μου το όνομα του γιου μου. Ωχ σκέφτηκα… η συνειδητοποίηση όμως του τι σημαίνει

‘προσδοκίες’ με κυρίεψε αργότερα… όταν αυτό το επίμονο φωτάκι δεν έφευγε και αναγκάστηκα να του δώσω σημασία.

Δεν ικανοποιούμαι με τίποτα από όσα κάνει, και πάντα θέλω κάτι άλλο, πάντα ξέρω

καλύτερα, και πάντα χρειάζομαι και κάτι ακόμα από αυτόν… το παράξενο είναι ότι κάθε φορά το καταλαβαίνει ( ότι είμαι απογοητευμένη) και κάθε φορά ικανοποιεί τις (πραγματικές) προσδοκίες μου και κάνει μια σειρά από πράγματα που με απογοητεύουν ή με κουράζουν ακόμα περισσότερο. Από πολύ μικρό θυμάμαι ότι τον χειρίζομαι σαν

μεγαλύτερο, και περιμένω από εκείνον κάτι, που ακόμα προσπαθεί μέχρι σήμερα ‘να γίνει’ και όλο ‘αποτυγχάνει’. Η απάντηση μου είναι στάνταρ , ‘και τι σου ζήτησα; Μόνο ένα

 

πράγμα’. Είμαι θυμωμένη κατά κύριο λόγο, με ύφος κριτή, και βλέμμα απειλητικό. Κάθε φορά νιώθω τύψεις και υπόσχομαι στον εαυτό μου ότι αυτή ήταν η τελευταία φορά.

Θέλω να σταματήσω να έχω προσδοκίες, να φαντάζομαι, να νομίζω, να απαιτώ ότι ο δικός μου τρόπος, είναι ο σωστός τρόπος, ο μόνος τρόπος. Θέλω να δω τον γιο μου όπως είναι , και όχι όπως θα ήθελα να είναι. Γιατί συνειδητοποιώ ότι όσο δεν καταφέρνω να τον δω όπως είναι , καταλήγω να μην τον βλέπω καθόλου.

Σοφία Θέτιδα Καστρουνή

Τελειόφοιτη Σύμβουλος Ψυχικής Υγείας

Συγγραφέας: Στασινή Φωτούλα Μπαρτζώκη, Επόπτρια Δημόσιας Υγείας, Health & Life Coach Msc

Σύμφωνα με το ΠΔ 83/1989 ένας επόπτης δημόσιας υγείας εκτός από τον έλεγχο της υγιεινής και καταλληλότητας των εγκαταστάσεων, επιχειρήσεων και τροφίμων, τα οποία όμως αναμφισβήτητα ήταν και το αντικείμενο των αστυΐατρων μπορεί εδώ και αρκετά χρόνια πλέον σύμφωνα με το νέο αντικείμενο σπουδών του επόπτη δημόσιας υγείας το οποίο έχει εξελιχθεί παράλληλα με τις απαιτήσεις της κοινωνίας να ασχολείται με ζητήματα που αφορούν την αγωγή και προαγωγή υγείας, καθώς σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (1946) η υγεία είναι «η κατάσταση της πλήρους  σωματικής,  ψυχικής  και  κοινωνικής   ευεξίας   και   όχι   μόνο   η  απουσία ασθένειας ή αναπηρίας».1,2

Έτσι, λοιπόν περάσαμε από το ιατροκεντρικό μοντέλο στο ολιστικό καθώς σημαντικό ρόλο παίζουν πλέον και η ψυχική υγιεινή, το περιβάλλον, η οικονομία, η εργασία κ.ο.κ.

Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας δεν υπάρχει επίσημος ορισμός για την ψυχική υγεία, σε γενικές γραμμές όμως οι περισσότεροι επιστήμονες συμφωνούν ότι η απουσία μιας ψυχικής διαταραχής δεν σημαίνει ότι υπάρχει και ψυχική υγεία.3

Η ψυχική υγιεινή περιλαμβάνει την ικανότητα του ανθρώπου να απολαμβάνει την ζωή του, να προσαρμόζεται στα νέα δεδομένα που προκύπτουν συνεχώς σύμφωνα με τον σύγχρονο τρόπο ζωής και να λειτουργεί παραγωγικά.4

Η δημόσια υγεία είναι η μελέτη καθώς και η αντιμετώπιση σε πρακτικό επίπεδο των απειλών που προκύπτουν από τον σύγχρονο τρόπο ζωής με την ολιστική όμως αντιμετώπιση της υγείας όπως ορίζεται από τον Π.Ο.Υ. σε ατομικό αλλά κατ’ επέκταση και σε κοινωνικο επίπεδο. Σύμφωνα με τον Wilson η δημόσια υγεία είναι επιστήμη και τέχνη ταυτόχρονα για την πρόληψη της νόσου, την παράταση της ζωής και της προώθηση της υγείας.5

Ο επόπτης δημόσιας υγείας μπορεί λοιπόν να διακρίνει στον γενικό πληθυσμό τα ζητήματα τόσο της ψυχικής υγείας όσο και υγιεινής τόσο ως ένας καλός ακροατής όσο και ένας διδάσκαλος χειρισμού ιδιαιτέρων περιπτώσεων καθώς έχει εκπαιδευτεί να αντιμετωπίζει προβλήματα πριν αυτά προκύψουν και με ηρεμία αντοχή υπομονή και

 

επιμονή να τα ξεπερνάει. Επιπλέον μπορεί να προωθήσει όποιον έχει σημαντική ανάγκη στον καταλληλότερο για αυτόν επαγγελματία υγείας χωρίς να χαθεί χρόνος πολύτιμος για αυτόν και το περιβάλλον του.

Επιπλέον μέσω τον ειδικών προγραμμάτων κατάρτισης των δήμων σχετικά με την προαγωγή της υγείας και την δημόσια υγεία μπορεί να εμφυσήσει ακόμα και στα παιδιά της σχολικής και προσχολικής ηλικίας την αποδοχή της διαφορετικότητας ανεξάρτητα με την πηγή της, καθώς σε μερικά χρόνια είναι φυσικό ότι θα υπάρξουν παιδιά με διαφορετικά δεδομένα είτε σε οικογενειακό είτε σε ατομικό επίπεδο κάτι το οποίο στους περισσότερους από εμάς θεωρείται αυτονόητο όχι όμως και σε όλους δυστυχώς.

Με αυτόν τον τρόπο θα αυξηθεί η ποιότητα της ζωής μας τόσο σε ατομικό όσο και σε συλλογικό επίπεδο. Όλοι θα νιώθουν άνετα για αυτό που θα είναι και θα μπορούν να δράσουν όπως εκείνοι θέλουν με μοναδικό στόχο την παραγωγικότητα τους.

Συμπερασματικά οι επόπτες δημόσιας υγείας τόσο με βάση τις τεχνικές, πρακτικές και επιστημονικές γνώσεις τους όσο και την άσκηση της επαγγελματικής τους καριέρας μπορούν να συμβάλουν στην αύξηση της ποιότητας ζωής των ανθρώπων τόσο σε σωματικό όσο και σε ψυχικό επίπεδο.

Βιβλιογραφία

  • Προεδρικό Διάταγμα 83/1989 - ΦΕΚ 37/Α/7-2-1989

Επαγγελματικά δικαιώματα πτυχιούχων των τμημάτων: α) Αισθητικής, β) Οδοντοτεχνικής, γ) Εργοθεραπείας, δ) Δημόσιας Υγιεινής, ε) Οπτικής, της Σχολής Επαγγελμάτων Υγείας και Πρόνοιας των Τεχνολογικών Εκπαιδευτικών Ιδρυμάτων (T.E.I.).

  • Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας
  • Mental health: strengthening      our      30      March             2018 https://www.who.int/en/news-room/fact-sheets/detail/mental-health-strengthening- our-response
  • Ενεργά μοντέλα δεσμού     ενηλίκων     και     ψυχική     υγεία: Επισκόπηση  της  περιοχής  και   προτάσεις   για   κλινική   εφαρμογή   και   έρευνα Κ. ΚΑΦΕΤΣΙΟΣ* Enchefalos journal
  • Wilson JF., Facing un uncertain climate., Ann Intern Med, 2007 16;146(2):153-6

 

 

Τρίτη, 15 Σεπτεμβρίου 2020 05:52

Τα Παραμύθια

Συγγραφέας: Στασινή Φωτούλα Μπαρτζώκη

Τα παραμύθια είναι ο τρόπος των παιδιών να αποκτούν εμπειρίες και συναισθήματα

έντονα. Η αίσθηση μεγαλείου που από την φύση τους έχουν τα παιδιά, με τα παραμύθια εκτοξεύεται στα ύψη, εφόσον κάθε παιδί θα ταυτιστεί με κάποιον ήρωα.

Θυμάμαι να είμαι καθηλωμένη στην τηλεόραση και επί μια ώρα να κοιτάζω αποσβολωμένη τις πριγκίπισσες της Disney…

Ορόρα , Οντέτ, Γιασμίν, Χιονάτη, Σταχτοπούτα, Μπέλλα… Τι υπέροχες πριγκίπισσες, τι υπέροχοι πρίγκιπες…

Στο τελείωμα τους έμενα με την αίσθηση ότι θα βρω και εγώ έναν τέτοιο πρίγκιπα για να ζήσω το όνειρο μου, για να ζήσω την ζωή μου.

Αυτά στα 10…

Και κοντά στα 30… άρχισα να σκέφτομαι…

Πως όμως ξεκίνησα να σκέφτομαι 20 χρόνια μετά;

Μια μέρα εκεί που καθόμουν (αποσβολωμένη και πάλι) και χάζευα την Πεντάμορφη και το Τέρας (μαζί με τα παιδιά μου) , με κατέλαβε η συγκίνηση και ένα δάκρυ κύλησε, για κακή μου τύχη με κατάλαβε ο γιός μου και έπρεπε να δώσω εξηγήσεις … Μα μαμά, γιατί κλαίς;

Τι έμαθα όμως από αυτά τα παιδικά και το κουβαλάω 20 χρόνια ;

-Πρέπει να είσαι όμορφη.

  • Δεν χρειάζεται να κάνεις και πολλά για να κερδίσεις τον πρίγκιπα , αρκεί να είσαι όμορφη.

-Στο τέλος ο πρίγκιπας θα σε σώσει, με ένα του φιλί θα σε κερδίσει , και θα σε πάρει να ζήσετε σε ένα κάστρο.

  • Δεν υπάρχει η συνέχεια σε αυτά οπότε η φαντασία περιορίζεται στην απόλυτη ευτυχία,

στο σκίρτημα του πρώτου φιλιού, σε αυτό το πάθος της στιγμής… α και στην απόκτηση ενός στέμματος!

Γιατί όμως θα πρέπει να απολογηθώ; Στον γιο μου, επειδή κλαίω , μα είναι το αγαπημένο μου παιδικό και πάντα συγκινούμαι ( το βλέπω κατά καιρούς!) . Πάντα ‘αγαπώ’ το Τέρας και όταν τελειώνει κοιτάζω τον άντρα μου με περιφρόνηση … Αυτός για την ομορφιά μου με αγάπησε , να μείνω σπίτι για πάντα θέλει, να μην δουλεύω, να μεγαλώνω τα παιδιά και όταν ξεπετάγονται τρώγεται και για άλλο, να μην πηγαίνω βόλτες, να μην μιλάω σε

κανέναν, να μην μιλάω γενικά… Ενώ το Τέρας…

Να πω την ιστορία του εν συντομία για όσους δεν την γνωρίζουν… είναι ένας ορφανός νέος που ζει σε ένα κάστρο. Είναι εγωιστής, ματαιόδοξος, υλιστής, εγωκεντρικός, αγενής, αναιδής, αμόρφωτος, δεν ξέρει/έχει τρόπους, κανόνες, να σέβεται, να εκτιμάει. Τον

 

καταριέται μια μάγισσα, το μέσα του να βγει έξω του, και άρα να ζει με εμφάνιση τέρατος μέχρι να μάθει να αγαπά. Η Μπέλλα είναι όμορφη, έξυπνη, φτωχή, χωρίς μάνα, με καλούς τρόπους, ευγενική, μορφωμένη , έχει όνειρα, στόχους, ελπίδα… Μένει στην θέση του

πατέρα της ως αιχμάλωτη στο κάστρο του Τέρατος.

Και κάπου εδώ αρχίζω να προβληματίζομαι. Αν ήταν άσχημη η Μπέλλα το τέρας θα την

κοίταζε; Μα γιατί αυτή θα πρέπει να ξεπεράσει την εμφάνιση του και να δει την καλοσύνη μέσα του ,που κακά τα ψέματα, ούτε εκείνος ξέρει ότι υπάρχει. Η αλλαγή του είναι για να την κερδίσει , δηλαδή παροδική, ή για εκείνον δηλαδή μόνιμη; Και μετά το happy end τι γίνεται; Τελικά η Μπέλλα βλέπει τον κόσμο , όπως ήθελε; Ή έχει και αυτή 2 παιδιά και τα κυνηγάει μέσα στο κάστρο; Το Τέρας κράτησε τη νέα συμπεριφορά του; Συνεχίζει να αλλάζει; Ή μήπως γύρισε στα παλιά; ( ποτέ δεν μάθαμε το όνομα του, ακόμα και στη

μεταμόρφωση του Τέρας τον λένε). Πόσο του έχει στοιχίσει πραγματικά που δεν είχε γονείς;

Ορόρα και Χιονάτη δυο βασανισμένες πριγκίπισσες… καταραμένες από την κούνια τους… Η μοίρα τους ήταν να τους φιλήσει ένας περαστικός πρίγκιπας , και υποχρεωμένες να ζήσουν μαζί του εφόσον τις ελευθέρωσε , από τον ύπνο. Για να ξεφύγουν από μια δυσάρεστη

κατάσταση πέφτουν σε μια άλλη. Ήταν όρος τουλάχιστον να είναι πρίγκιπας, αλλά πόσες ‘κοιμισμένες’ ξύπνησαν από το φιλί κάποιου που δεν ήταν;

Μου κάνει εντύπωση που καμιά τους δεν έχει μητέρα , και όπου υπάρχει είναι κακιά μητριά…

Σταχτοπούτα , άλλη μια που η επιλογή του γονέα ‘παιδεύει’ το παιδί. Η εμφάνιση της υποτακτικής, όμορφης, ταπεινής, φτωχής, νοικοκυράς , απλής γυναίκας ξεσηκώνει τον πρίγκιπα. Και είναι στο χέρι του να την επιλέξει…

Περιμένουν να διαλεχτούν μέσα από την βιτρίνα! Τις δελεάζουν με υποσχέσεις ‘ελεγχόμενης ελευθερίας’ . Τους τάζουν κάτι δικό τους χαμένο και πολύτιμο. ..

Οντέτ , την απαγάγουν, της φέρονται σαν σε ζώο, την μειώνουν. Ξεχωρίζει για την ομορφιά της και θαμπώνεται ο πρίγκιπας από αυτήν ( ενώ την ξέρει χρόνια , που τότε την αγνοούσε γιατί ήταν άσχημη) . Για αυτό άλλωστε και την κρίσιμη στιγμή δεν την αναγνώρισε. Τον

συγχωρεί παρόλα αυτά εφόσον αυτός την ελευθερώνει από την φυλακή της.

Γιασμίν, φυλακισμένη στο ίδιο της το σπίτι. Για να γίνει βασίλισσα πρέπει να παντρευτεί. Ενώ τον ερωτεύτηκε για αυτό που είναι, εκείνος δεν άντεξε την οικονομική υπεροχή της. Παραλίγο να την καταστρέψει…

Άραγε πόσο επηρεάζουν και τα παιδικά παραμύθια την εικόνα που θα φτιάξουμε για την πραγματικότητα; Πόσο δυνατή είναι η ταύτιση με την ηρωίδα , που καταλήγουμε να ζούμε την ζωή της στο τέλος;( με λιγότερους πρίγκιπες βεβαίως μιας και οι τίτλοι δεν υπάρχουν

πια). Ο ρόλος της γυναίκας για κάποιο λόγο είναι τόσο δεδομένος , όπως και του άντρα. Τα στερεότυπα δεν καλλιεργούνται μόνο μέσα από την οικογένεια , άλλα από αρκετούς

παράγοντες γύρω γύρω επιβεβαιώνονται τα ως απαράβατους κανόνες.’ Φέρσου σαν

άντρας’ ακούμε πατεράδες και μανάδες, και γιαγιάδες και παππούδες να λένε στο 3 χρόνο αγοράκι που κλαίει…’ οι κυρίες δεν φέρονται έτσι’ λέει στις Αριστογάτες η Μαρί , τα

 

κοριτσάκια πρέπει να κάθονται φρόνιμα και όχι να χοροπηδανε, να τα στολίζουμε με φούστες και κορδέλες , και να περιφέρονται σαν μικρές κουκλίτσες, να παίζουν με τα κουζινικά, και να προσποιούνται τη μαμά…

Μετά από όλες αυτές τις σκέψεις κοιτάζω τον άντρα μου με λίγο περισσότερη καλοσύνη και αγάπη. Στο κάτω κάτω έτσι έμαθα ότι πρέπει να είναι… Είναι στο χέρι μου να το αλλάξω…

Σοφία Θέτιδα Καστρουνή

Τελειόφοιτη Σύμβουλος Ψυχικής Υγείας.

Newsletter Subscribe

Όλα τα νέα και οι ενημερώσεις απευθείας στο email σας.

kyklos aspros 116x100

ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΨΥΧΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΟΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ

ΛΟΦΟΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ

ΜΥΤΙΛΗΝΗ 81100

ppy@aegean.gr

22510 36520 - 36580

Ακολουθήστε μας

ΦΟΡΜΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ

ΠΟΙΟΙ ΕΙΜΑΣΤΕ

Γενικά στοιχεία

Υπηρεσίες

Η ομάδα μας

Συνεργασίες

Γιατί να μας προτιμήσετε

Διαφημιστείτε σε εμάς

Νομικά ζητήματα

© 2021 psichologia.gr. All Rights Reserved. Designed by Kosnet.gr