×

Προειδοποίηση

JUser: :_load: Αδυναμία φόρτωσης χρήστη με Α/Α (ID): 931

Displaying items by tag: Λογοτεχνία

Κυριακή, 21 Αυγούστου 2016 13:24

Graffiti: Μια κραυγή ενάντια στην κρίση

Τα graffiti είναι ένα κράμα οπτικής και λεκτικής έκφρασης, που ενσωματώνει το αισθητικό με το ακαλαίσθητο, το φανταχτερό με το ευφυές, το απαγορευμένο με την αστική παράδοση, την προσωπική αγωνία, που μετατρέπεται σε συλλογική, την ανωνυμία με την τεχνική που μαρτυρεί την ιδεολογική τοποθέτηση, η οποία πασχίζει να αφυπνίσει, να τέρψει, να προκαλέσει και τελικά να διατρανώσει την ταυτότητα του δημιουργού.

Παρέχει την ευκαιρία σε περιθωριακές ομάδες να εκφραστούν, σε παράτολμα ή αμφιλεγόμενα μηνύματα να διατυπωθούν και αναδεικνύει στη δημόσια σφαίρα ειδήσεις, περιστατικά, απόψεις, συνθήματα, που αγνοήθηκαν από τα Μ.Μ.Ε.. Ενίοτε σε κωδικοποιημένη μορφή, σηματοδοτεί όρια περιοχών, κατακεραυνώνει και γελοιοποιεί καταστάσεις, προειδοποιεί, αποτρέπει ή απλά υπάρχει ως μόδα, συρμός και γλώσσα της εφηβικής κουλτούρας.

Τα graffiti ανταγωνίζονται άλλα περιβαλλοντικά σημάδια αναγνώρισης και αποτελούν δραματοποιημένες μαρτυρίες καλλιτεχνών ή ανήσυχων πνευμάτων, που υπερβαίνουν το παράνομο, δεν υπογράφουν το δημιούργημά τους, αλλά ταυτόχρονα διαδίδουν την προσωπική ταυτότητα. Συνθήματα, που σε λίγες λέξεις πρέπει να περικλείσουν τα νοήματα και τις ανησυχίες μιας εποχής, μιας γενιάς, ενός ιστορικού, κοινωνικού, πολιτικού ή οικονομικού γεγονότος.

Δεν είναι πάντοτε εξοργισμένοι νέοι αυτοί που γράφουν σε τοίχους και δεν αποτελεί φαινόμενο της σύγχρονης εποχής αυτή η λαθραία μορφή έκφρασης. Υποσκελισμένα, μάλιστα, στις μέρες μας, από τους τοίχους τού Facebook, τα συνθήματα του Twitter, τα blogs και το διαδίκτυο, τα graffiti γίνονται μια συνωμοτική ιαχή, που χλευάζει την κρίση, τους πολιτικούς, το βόλεμα, τις αξίες, που οδήγησαν στην παρακμή. Παράλληλα, κινητοποιεί, ενθαρρύνει, σαρκάζει, κρίνει και παρωδεί, αποτελώντας πάντα τη σκέψη που δεν τολμήσαμε να προφέρουμε, το υποσυνείδητο μήνυμα που καθρεφτίστηκε στον τοίχο ενός κτηρίου, το εφαλτήριο που τεκμηριώνει και απελευθερώνει τη συλλογική συνείδηση.

Αντικρουόμενες οι προσεγγίσεις για την ψυχολογία και τον κοινωνικό ρόλο των graffiti. Βάνδαλοι για τους πολλούς όσοι βεβηλώνουν οικίες, ιστορικά μνημεία, πλατείες, και ήρωες μιας υποκουλτούρας, που συνέχει και διαπερνά τον αστικό χώρο για άλλους. Μεγαλομανιακά μερικές φορές και άλλοτε τόσο ταπεινά, που ζωγραφίζονται ακόμα και σε τουαλέτες και άλλα σημεία, που παραβιάζουν τον προσωπικό χώρο, για να κατοπτρίσουν έναν παράλληλο πολιτισμό, που δεν ομολογείται, αλλά υπάρχει και είναι έτοιμος να αποτελέσει μια εναλλακτική στα σημερινά αδιέξοδα.

Published in Λογοτεχνία
Κυριακή, 21 Αυγούστου 2016 13:19

Μοιάζουν οι πρώτες αγάπες μου

Μοιάζουν οι πρώτες αγάπες μου με παιδικά παιχνίδια.

Απρόσμενα και ξεχασμένα κρύβονται σε μακρινά συρτάρια, σε σκονισμένες μνήμες καρτερούν, παρατημένα και άφωνα σε σπίτια, που πια δεν κατοικούνται.
Και ξαφνικά το καλοκαίρι, απ’ του μεσημεριού τις ακίνητες ώρες θολωμένος, καθώς η πλήξη αιωρείται με τη σκόνη, τον καπνό, τα οράματα, την αναστολή και λαμπυρίζει η φθορά στου ήλιου τις κάθετες, ξεστρατισμένες ακτίνες, τινάζεις τη ραστώνη από τα ρούχα σου και σπεύδεις, με σθένος ειρωνικό κι αναπάντεχο, να αναστήσεις το τρίξιμο, που δόνησε το απόκρυφο ντουλάπι.

Κι έτσι όπως ξεχύνεται το παρελθόν, η οσμή, τα έντομα, η θύμηση και ο χρόνος, κι οι αισθήσεις θωπεύουν την παιδική ηχώ, τη μουσική προσώπων που έχουν λείψει, τ’ αγγίζεις, τα μυρίζεις τα περιεργάζεσαι κι εκπυρσοκροτεί ο νους και η εύνοια και η νοσταλγία.
Και τότε, πια, ενδίδοντας καταλαβαίνεις - αλήθεια, πώς δεν το είχες τόσο καιρό νιώσει; - πως όσα με πάθος αγάπησες, σε δένουν με την παρακμή, το θάνατο, το τέλος. Σαν τη μετανοημένη ακτίνα του μεσημεριού, που πάει πίσω απ’ τη στέγη πια να δύσει, παίρνοντας μαζί της τη σκόνη, τον καπνό, τα οράματα και την ελπίδα όλη.

Μοιάζουν οι πρώτες αγάπες μου με το παιδικό το κλάμα.
Γοερό, θρηνητικό κι ανήμερο, καλεί σε εξέγερση και με διαμάντια πλημμυρίζει ανυποψίαστα τα ματάκια. Μα γρήγορα ο καημός θα ξεχαστεί, και θα εξατμιστεί σε μιας αγκαλιάς πονετικής το χάδι.
Όπως εκείνη η θαλπωρή μιας γυναικείας λίμνης, υπομονετικής, αφοσιωμένης κι ακούραστης, που με γαλήνη πάντα αντίβαρο, θα νανουρίζει συγκαταβατικά των πρώτων ερώτων τις παθιασμένες δίνες.

* Ο Ευστράτιος Παπάνης είναι επίκουρος καθηγητής Πανεπιστημίου Αιγαίου, πρόεδρος Ακαδημίας των Πολιτών.

Published in Λογοτεχνία
Κυριακή, 21 Αυγούστου 2016 13:16

Χειμωνιάτικο τοπίο

Ανέδυε τόση θέρμη καθώς τον αγκάλιαζε. Περπατούσαν σφιχτοδεμένοι μες στο κρύο και τα συννεφάκια που έβγαζαν οι ανάσες τους, βιάζονταν να διαλυθούν από το βάρος του τελευταίου τους «σ’ αγαπώ»...

Οι σκιές τους προπορεύτηκαν, ψήλωσαν σε έναν τοίχο και κάλυψαν τις πατημασιές των περαστικών, που βεβήλωναν το άσπιλο του λευκού. Κάτι του ψιθύρισε και αγαλλίασε το σώμα της στην απάντηση. Το τρίξιμο των βημάτων τους αντανακλούσε την αρμονία της χειμωνιάτικης νυχτιάς και συντονισμένα επιβεβαίωνε τον αιώνιο δεσμό τους. Καθώς με πλησίαζαν, σταμάτησαν ξαφνικά και τα στόματά τους ενώθηκαν.
Δεν μπόρεσα παρά να παραδοθώ στην έξαρση των μορφών τους. Στη μέση του βίου πολλές φορές η αισθητική απόλαυση παρωδεί την πραγματική, χειροπιαστή ηδονή... μερικοί το ονομάζουν αυτό ωριμότητα, άλλοι μηχανισμό άμυνας κι άλλοι γηρατειά.

Χρόνια τώρα έβλεπα τις γυναίκες ως συνεργάτες, σπουδαστές, μητέρες, συζύγους άλλων και εκπαίδευσα τις ορμές να υποκλίνονται στον εσωτερικό τους κόσμο... τις άκουγα, τις καταλάβαινα, κι αυτή η υπέρμετρη κατανόηση εξαΰλωνε και καθαγίαζε τον πόθο... Άρχισα να γράφω γι’ αυτές και κατέληξα να ερωτεύομαι τις τέλειες απεικονίσεις της θηλυκότητας στο χαρτί.

Αναρωτήθηκα αν αυτό είναι μιζέρια ή εξέλιξη, όταν πέρασα δίπλα τους... Άνετος και πολιτισμένος, έστρεψα με διακριτικότητα το πρόσωπο αλλού. Και τότε κατάλαβα πως, ενώ τα χείλη της πύρωναν τα δικά του, τα γαλάζια της διαμάντια αιχμαλώτισαν την επίπλαστη αδιαφορία μου. Με κοίταζε, χωρίς αιδώ, προκαλώντας τις αναστολές, δίχως να ταπεινώσει το βλέμμα... ενώ οι νιφάδες έπλεκαν το εγκώμιο της λαγνείας τους στο σκοτάδι.

Πάντα φοβόμουν τις αγκαλιές και τις αναπνοές και τις προσηλώσεις των γυναικών... γιατί δεν μπορούσα να δω τις αιωρήσεις των ματιών τους και τους μαιάνδρους του λογισμού τους. Και πάντα η παγωνιά μιας χειμωνιάτικης νύχτας με παραπέμπει σε έρωτες που γίνονταν ιδανικοί, επειδή ποτέ δεν ολοκληρώνονταν. Σαν το λασπωμένο και αηδιαστικό χιόνι του αστικού τοπίου...

Published in Λογοτεχνία
Κυριακή, 21 Αυγούστου 2016 13:09

26ο χιλιόμετρο

Τη ζωή της έχασε το απόγευμα της Τρίτης... μετά από τροχαίο ατύχημα που έλαβε χώρα στο 26ο χλμ.... Αποτέλεσμα της σύγκρουσης ήταν να τραυματισθεί θανάσιμα το 10χρονο κορίτσι... Τα αίτια του δυστυχήματος παραμένουν αδιευκρίνιστα...

Δεν ανήκω εδώ...

Τα χάδια της μητέρας, τα φιλιά, τα παιχνίδια, τα γέλια, οι ζωγραφιές στο παιδικό δωμάτιο δε φτάνουν τις ρίζες της ζωής μου να δέσουν. Οι πνοές μου προσκαλούν το θάνατο και οι φωνές οι ξέγνοιαστες περιγράμματα του πόνου.

Δεν ανήκω εδώ. Αέρας τα όνειρά μου και οι αβέβαιες μουσικές, οι μισοτελειωμένες, θρήνος. Δεν ανήκω εδώ. Πρόσκαιρο το πέρασμα και ειρωνεία η γέννησή μου. Αφόρετα τα ρούχα στις ντουλάπες και τα αδιάβαστα βιβλία καταδίκες... Ένα μελανό «γιατί» έβαψε τα χείλη μου και στα χέρια έσταξε η πορφύρα της καρδιάς μου. Επωδοί τα στολίδια μου, σαν την αγάπη που δεν πρόλαβα να καταλάβω. Μοναχικός ο σταυρός, κυρτός και σκονισμένος θα εκλιπαρεί τα περαστικά αυτοκίνητα, τους διαβάτες, το χρόνο. Κάποτε υπήρξα. Και η φωτογραφία μου εκεί με το πλατύ χαμόγελο, που εξόργισε τη μοίρα.

Νταλίκες φωτισμένες έρχονται καταπάνω μου, επιτάφιοι φανταχτεροί, και ζωγραφίζουν τη νύχτα. Χρώματα πράσινα, μωβ, γαλάζια, κατάλευκα περιστρέφονται, ορμώντας να ανακόψουν την πορεία μου. Τραντάζεται στο πλησίασμά τους το αυτοκίνητο κι ο νους. Ξεφεύγει από το κρύο του Γενάρη, την παγωνιά της τωρινής ξένης ζωής, από το ψύχος του χρόνου. Στιγμές η ζωή, εξαφανίζεται στη στροφή μαζί με τις λάμψεις. Πώς βρέθηκα εδώ και γιατί η αλλοτινή πυρκαγιά γέννησε την οιμωγή της μοναξιάς και την κραυγή πως όλα είναι λάθος. Και την παραζάλη, που αναζητά τη θαλπωρή της πασχαλιάς στο χωριό, στη μονάκριβη πατρίδα. Στη μάνα γη, που και το πάθος του Κυρίου το ζέσταινε με τόση άνοιξη, που γινόταν χαρά, και έξαψη και ενθουσιασμός και ελπίδα.

Κι έπειτα σκοτάδι.

Στο 26ο χιλιόμετρο ένας βλοσυρός σταυρός περιμένει, καθώς οι ρόδες με σπρώχνουν έξω από το οδόστρωμα. Και ένα κοριτσίστικο προσωπάκι, πικρό απομεινάρι χαμένης ευτυχίας, μου ψιθυρίζει. Μια νυχτωδία ερημική, σκουπίδια στην άκρη της εθνικής και ένα κουφάρι σκύλου. Τα περήφανα, ολόλαμπρα αστέρια του χειμώνα πλησίασαν το χώμα να φωτίζουν σα διαμάντια την ύπαρξη, που συνεχίζεται πέρα από το θάνατο.

Σώθηκα κάτω από αδιευκρίνιστες συνθήκες.

Μα τώρα πια ξέρω πως οι άνθρωποι αγωνίζονται για τους νεκρούς τους και για ένα τόσο δα παιδικό χαμόγελο.

Published in Λογοτεχνία
Σάββατο, 21 Μαϊος 2016 21:06

Στο ξεψύχισμα του Αυγούστου

Σε τούτα τα σπίτια δεν ήταν ο άνεμος, που ξέβαφε το χρώμα ούτε η βροχή, καθώς χάραζε ανεξίτηλα καφέ ρυάκια στους ασβέστες και στους τοίχους. Από τα κεραμίδια μέχρι τη ρίζα της πόρτας σα δάκρυ στάλαζε η φθορά.

Μπροστά φύτρωναν αφρόντιστα λουλούδια και σύδεντρα. Ψήλωναν και περιπλέκονταν να φράξουν την είσοδο, να μη μπει η χαρά και η λύπη. Έντομα και αράχνες διεκδικούσαν απρόσκλητα το μερτικό τους, στα μπαούλα με τα κεντήματα, στο εικονοστάσι με το βλέμμα της Παναγίας, στα λόγια που είχαν ειπωθεί, σε κάθε πολύτιμο, που εξέπιπτε, γιατί κανείς δε βρισκόταν να καταλάβει την αξία του. 

Μήτε καν οι χειμώνες δεν αποτολμούσαν τόση βεβήλωση. Αγριεμένοι ξεπάτωναν τα δοκάρια, χαλάρωναν τους αρμούς, έσειαν τα θεμέλια. Σκάλιζαν τις παγωνιές τους, όπως ο χρόνος τις ρυτίδες: Κάθε τόσο θώπευε τα μέτωπα τους και τους πλάνευε με το ξεψύχισμα της ώρας-θα περάσει κι αυτό. Εκείνοι έπαιρναν για παρηγοριά το απαλό το χάδι. Και δεν έβλεπαν πως έτσι έκλεβε τη μνήμη των καλών και των κακών, που τους έκανε ανθρώπους και μόλευε τη γεύση των περασμένων, το μόνο που τους είχε απομείνει.

Από τα σπίτια αυτά είχε περάσει ο θάνατος.
Η δόξα η αλλοτινή είχε πάρει τη μυρωδιά της κλειδωμένης ανάμνησης. Και ξαφνικά, ενώ άνοιγες την πόρτα, μετά από τόσο διάστημα, φτερούγισε και σε περιέλουσε και εμπότισε τις ανάσες σου, μέχρι που έγινε λυγμός και ανέστησε την ψυχή σου. Ήταν η λαμπρή εκείνη αύρα, που ανθίζει στην ποίηση και στις γιορτές και στους καημούς των απλών ανθρώπων και στα παιχνίδια των παιδιών, που δε διηγείται μεγαλεία, αλλά σιγοτραγουδά τη μεγαλοσύνη των ασήμαντων και την απεραντοσύνη των ταπεινών.
Η σκάλα αντήχησε το φοβισμένο σου βήμα, επειδή εκεί μέσα καιροφυλαχτούσε το μικρό κοριτσάκι, που αρνήθηκες, για να υποκριθείς την ενηλικίωση και να συναινέσεις στις συμβάσεις, που σε έκαναν αποδεκτή. Στο τζάκι επάνω, στα διαζώματα, στους τοίχους φωτογραφίες, σαν αυτές που στόλιζαν τις ξεχωριστές στιγμές, στιγμιότυπα και σκιές που έμειναν, για να θυμίζουν τη λεηλασία του χάρου. Εκεί ήσουν πέντε χρονών στα γόνατα του παππού, εδώ η πρώτη σου παρέλαση, το σχολείο, ο γάμος των γονιών. Πιο πολύ και από το τέλος πονά η προδοσία, που το προξένησε.


Πόζες αλλόκοτες, μόδες λησμονημένες, σκηνές από πανηγύρια, το στρατό, με συγγενείς, από ταξίδια. Όλοι τόσο απόκοσμα νέοι και χαμογελαστοί. Όλοι τόσο ανίδεοι, τόσο τρωτοί στο μέλλον, που τους επιφυλάχθηκε. Και συ το γνωρίζεις καλά, γιατί έγινε μοίρα και ενσαρκώθηκε και καθόρισε τις επιλογές σου.

Αόρατα τα νήματα που δένουν τις γενιές. Καθάρια η ματιά όσων τα βλέπουν και τα τιμούν, γιατί έτσι καταλαβαίνουν πως ό,τι μοιάζει με αιτία, στην πραγματικότητα δεν είναι παρά μια λεπτομέρεια, που προετοιμάζει το σκοπό.
Κι έρχεται πάντα η ώρα η βλοσυρή, που θα περιδιαβούμε στα ερειπωμένα σπίτια του βίου μας, εκεί που κάποτε ξαπόσταιναν οι ελπίδες, οι αγαπημένοι και τα όνειρα και θα κρατήσουμε τρέμοντας τις φωτογραφίες τους, άλλοτε χαρούμενοι γιατί τους μοιάζουμε κι άλλοτε με δέος , επειδή δεν αναγνωρίζουμε τη μορφή μας, που απεικονίζουν.

Έκλεισες πίσω σου την πόρτα και τη λύτρωση, τη στιγμή που ο Αύγουστος συνωμοτούσε με τα πρώτα σκοτάδια. Οι μέρες άρχιζαν πάλι να μικραίνουν, όπως οι εναλλακτικές σου..

Παπάνης Ευστράτιος

Published in Λογοτεχνία
Σάββατο, 21 Μαϊος 2016 21:02

Αγιάσος

26 χρόνια μετά

Ευστράτιος Παπάνης, Πανεπιστήμιο Αιγαίου
Τα χρέη στον έρωτα δεν τα σβήνει ο χρόνος, γιατί είναι οφειλές προς τη ζωή.
Αργά ή γρήγορα μια απόκοσμη δικαιοσύνη ζητά πίσω όσα χρωστάς, τη στιγμή που νομίζεις πως παραγράφησαν, ακέραια ή πολλαπλάσια, επειδή ακριβώς κάποτε στάθηκες ανίκανος να σηκώσεις το βάρος των περιστάσεων.
Ή γιατί αυτό που τότε ονόμασες συγκυρία και νομοτέλεια, παιχνίδι, στοίχημα και επιλογή δεν ήταν παρά οδύνη ασώματη, που με χίλιες μορφές σκορπίστηκε στην καθημερινότητά και στην ψυχοσύνθεση, έγινε αδιόρατη, ψήγμα αψηλάφητο, μέχρι να καταστεί τρανή και ληξιπρόθεσμη στο μέλλον.
Τα οφλήματα του έρωτα είναι απαιτητά από ένα μόνο πρόσωπο, εκείνο που πληγώθηκε από τις συμπεριφορές σου ή αυτό, του οποίου την εμπιστοσύνη καταχράστηκες.
Οι υπερφίαλοι και οι αφελείς θεωρούν πως μπορούν να εξοφλήσουν σε δόσεις ή να αποδώσουν το συναισθηματικό κεφάλαιο έντοκο σε τρίτους. Όμως, οι λογαριασμοί οι ερωτικοί είναι εγχάρακτες υποσχέσεις του πεπρωμένου και αρραγείς και ανελαστικοί.
Αν, λοιπόν, κάποτε φανούν οι δανειστές, χρόνια μετά να ταράξουν τις ισορροπίες που με κόπο, αλλά λάθρα κατοχύρωσες, μην ψάξεις για δικαιολογίες και παρακάλια και υπεκφυγές, αλλά αφέσου στην ετυμηγορία τους και φρόντισε να λατρέψεις το πρόσωπο, που με την απουσία του καθόρισε την ύπαρξή σου.

 

Αγιάσος
Στο δικό μου χωριό η αρχή συναντά το τέλος μου στο δρόμο. Και απ´ τα χαλάσματα, όσα δεν έγινα, ορμούν σε εκείνα, που κάποτε επέλεξα για μοίρα.
Στο δικό μου χωριό τα λουλούδια μυρίζουν αυταπάτη και ο χρόνος απολιθώνει στους τοίχους τις μορφές που αγάπησα
Στο δικό μου χωριό οι έρωτες πεθαίνουν σαν αληθέψουν και οι πόθοι φυτρώνουν πλάι στην ψευδαίσθηση.
Κι ο ουρανός πια μου δείχνει τη νέα πατρίδα..

Published in Λογοτεχνία
Σάββατο, 21 Μαϊος 2016 20:52

Οι πόλεις των άλλων

Τριγυρνώ στις πόλεις των άλλων.

Παράξενο να είσαι ξένος εκεί, που κάποτε απρόσμενα σε άφησαν να τις οικειοποιηθείς. Σαν επίκληση σε αγάπη παλιά, που τώρα σε αποστρέφεται.

Περιδιαβαίνω τα στενά και προσηλώνομαι στις ανακοινώσεις στους πίνακες με ακίδες και δέντρα τρυπημένα: Κάποιος που έφυγε 92 ετών, άλλος 76. Κι ανάμεσά τους ο πολυαγαπημένος γιος, πατέρας, αδελφός, που δεν έκλεισε τα 45. Ατύχημα, αρρώστια, ποιος να ξέρει.

Οι τραγωδίες σε δένουν με τοπία και ανθρώπους πιο σφιχτά από τις χαρές. Επειδή ο πόνος είναι τελικά το μόνο κοινό πεπρωμένο.

Και τούτη η θλίψη για τον άγνωστο νεκρό, που γελά στην φωτοτυπημένη φωτογραφία, αμέριμνος στο αγγελτήριο του δικού του θανάτου, πάνω από σταυρούς και τηλέφωνα γραφείων τελετών, τούτος ο ξένος πια στη ζωή με κάνει να θρηνώ πιο πολύ και από τους αγαπημένους του. Επειδή σαν ευκαιρία μοιάζει, που χάθηκε, σα ραντεβού που ο ένας άργησε να φτάσει, σα μεθύσι που θόλωσε, όσα θα μπορούσαν να είχαν γίνει. Ποτέ μην αμελήσετε την ηδονή της μέθεξης. Ποτέ μην πείτε πως ο άλλος είναι ξένος. Και στο εξής κανένα αγγελτήριο ας μη σημάνει το αμετάκλητο πέρας μιας συνάντησης, που θα μπορούσε να ήταν και μοιραία

Published in Λογοτεχνία
Σάββατο, 21 Μαϊος 2016 20:49

Ένα όνειρο

Πώς κατέρρευσαν έτσι τα όνειρά μας, όπως η ομορφιά ενός τοπίου χιονισμένου στο πρώτο αποτύπωμα.

Σαν την επιθυμία που έγινε χάδι κι αμέσως νοστάλγησε τη μαγεία του ανεκπλήρωτου.
Μόλις επιχειρήσαμε να τα φέρουμε στα μέτρα μας, σε σχέδια περίπλοκα μετατράπηκαν και έργα κοπιώδη.


Τόσο πολύ, που στο τέλος σταματήσαμε ως όνειρα να τα αναγνωρίζουμε. Κι είναι τόσο θλιβεροί εκείνοι, που από τη λάμψη τους μαγνητίστηκαν και οπισθοχώρησαν, μόλις αντιλήφθηκαν τους πόνους και την αμφιβολία, που επικίνδυνα τα πύρωναν. Γιατί τελικά τα όνειρα αναιρούνται μέσα από τις λεπτομέρειες, που μπορούν να τα καταξιώσουν ως αλήθειες...

Στράτος Παπάνης

Published in Λογοτεχνία
Σάββατο, 21 Μαϊος 2016 20:04

Ο Πανδαμάτωρ Χρόνος

Πολλές φορές αναρωτιέμαι τι νόημα έχει η φράση ´φέρσου ως ενήλικας ´ σε μια κοινωνία, που ξοδεύει εκατομμύρια, για να φαίνεται νεώτερη και που τα πρότυπά της σε όλους τους τομείς κερδίζουν προβολή, όταν δρουν ανώριμα, πέρα από στεγανά, συμβατικότητες, κανόνες, ακριβώς σαν τα κακομαθημένα παιδιά, που θα αποποιηθούν κάθε ευθύνης αργότερα.

Από τον συγχωρεμένο αιώνιο έφηβο Σαμαράκη μέχρι τις αγέραστες ηθοποιούς και τους αειθαλείς πολιτικούς η ωριμότητα σπάνια συνδέεται με τη χρονολογική ηλικία, αλλά ούτε και με τη δέσμευση, την αποδοχή των συνεπειών για κάθε πράξη, τη συντροφικότητα και την απόκτηση παιδιών ή περιουσίας.

Όλα αυτά οδηγούν σε καταστάσεις ανελευθερίας, ειδικά αν αποφασίζονται ως κοινωνικά επιθυμητές ιδιότητες κι όχι ως ενσυνείδητες επιλογές μέσα από χίλιες άλλες.

Και ποια η μεγαλύτερη ένδειξη παιδικότητας από το να αποφασίζει κάποιος άλλος για μας, οι θεσμοί, η συνήθεια, οι εξαρτήσεις, οι εχέφρονες, οι κρατούντες. Η ωριμότητα δεν είναι κατάλογος συμπεριφορών, που έτσι κι αλλιώς κανείς δεν τις υιοθετεί σε όλους τους τομείς. Κάποιοι είναι άριστοι οικογενειάρχες με μη ώριμη επαγγελματική ζωή, άλλοι διαθέτουν κοινωνικές δεξιότητες μα ταλανίζονται από παιδικές καθηλώσεις και άλλοι αυτοκτονούν με τον τρόπο ζωής τους ή καταστρέφουν το περιβάλλον. Ποιος μπορεί να είναι ενήλικας σε κάθε έκφανσή του;

Τελικά, αυτό που ενηλικιώνει τον άνθρωπο - και ειδικά το πνεύμα του, γιατί η ψυχή είναι άχρονη και ες αεί νέα -είναι η ανάγκη και οι εμπειρίες, εφόσον οδηγούν σε μάθηση.

Μα πάνω από όλα η αντίληψη του θανάτου, επειδή αν δεν έχεις συνομιλήσει μαζί του δεν εκτιμάς τη μεγαλοσύνη της κάθε στιγμής και δεν μπορείς μέσα από το θνητό και το πεπερασμένο να προϊδεάζεσαι για το άφθαρτο και να γεύεσαι το αιώνιο. Αυτό που αρέσκεται να κρύβεται στη λεπτομέρεια, στο ασήμαντο, στο γέλιο του παιδιού και την οπτασία μιας όμορφης γυναίκας.
Η επαχθέστερη ανωριμότητα είναι να παραπλανάς τον εαυτό σου, να αυταπατάσαι με μηχανισμούς άμυνας και να μη διαβλέπεις τις εσχατολογικές περιπέτειες της ύπαρξης. Γιατί σοφία δεν είναι να θεωρείς πως είσαι ασύνορος με άπειρες δυνατότητες, αλλά να μεγαλουργείς μέσα στα όριά σου..

Παπάνης Ευστράτιος

Σάββατο, 21 Μαϊος 2016 19:56

Τα νοσοκομεία του καλοκαιριού

Το πιο ακριβό γιατρικό στο νοσοκομείο ήταν τοχαμόγελό της.

Σπάνιο, υπεροπτικό, αδιάφορο, ειρωνικό. Εγκάρδιο, πλατύ και προκλητικό μόνο όταν μιλούσε στο κινητό ή σε κάποιους νεαρούς γιατρούς, εξάπτοντας το φθόνο, το μυστήριο, τον πόθο, τα πικρόχολα σχόλια και τη φημολογία.

Όλοι επιχειρούσαν μια επαφή μαζί της, εφευρίσκοντας απίθανες αφορμές, φανταστικούς πόνους και αδιαθεσίες, πλάθοντας καταφανέστατες δικαιολογίες και εκστομίζοντας κατάπτυστα ψέματα.
Η ματιά της, διατρητική, σαν τις ενέσεις και τους καθετήρες, που με περισσή μαεστρία έμπηγε, γαλάζια, σαν το πρωινό Αιγαίο, ανηλεής όπως η επιμονή με την οποία έδιωχνε τους επισκέπτες από το θάλαμο και τα δωμάτια των ασθενών.
Τα λόγια της χωρίς υπαινιγμούς, τυπικά, άχρωμα, επαγγελματικά, ανεπηρέαστα από την αδηφάγο λαγνεία και τον ίμερο, που την περιέλουζε. Οποιαδήποτε, εξάλλου, απόκλιση, ο παραμικρός ενθουσιασμός από μέρους της, θα ευθυνόταν για την κήρυξη ενός νέου πολέμου υποθέσεων, προσδοκιών, επίπλαστων επιτευγμάτων και χαιρεκακίας.

Μα όσο κι αν επιχειρούσε να είναι αυστηρή και άτεγκτη, τόσο η πορφύρα των χειλιών της μέλωνε και ζωγράφιζε τις λέξεις, έτσι ώστε και η πιο ανυποχώρητη προσταγή της να φέρει τη μελωδία της ελπίδας και της παραίσθησης.
Με δυσκολία εκμαιεύσαμε το όνομα της από έναν προδοτικό υπάλληλο του γραφείου κίνησης, αλλά οι παλαιότεροι θαμώνες του ιδρύματος όρκο έπαιρναν ότι ήταν αδέσμευτη και ανοιχτή σε κάθε ενδεχόμενο.

Και πώς να αγνοήσεις τη σοφία ανθρώπων βασανισμένων, ταλαιπωρημένων, πλην νικητών, που άντλησαν την αξία και τη θέση στην άτυπη ιεραρχία των ασθενών από τη βαρύτητα της αρρώστιας και τη σοβαρότητα ή τη διάρκεια της εγχείρησης.
Κάτω από τη στολή της διαγραφόταν ένα αέρινο κορμί, στήθη παλλόμενα, πόδια που δονούνταν πίσω από τα κενά των κουμπιών, ακροδάχτυλα πλασμένα για θωπείες και χάδια από καιρό λησμονημένα.

Οίστρος και σάστισμα επικρατούσε στους διαδρόμους, όταν είχε βάρδια, και γενναίοι σταυροφόροι των χειρουργείων, κουβαλώντας σαν δόρατα τους ορούς και τα σακουλάκια με τα απονέρια της τομής, περιδιάβαιναν τις ατραπούς του νοσοκομείου, περνώντας καμαρωτά από μπροστά της, έτοιμοι να ξεσκίσουν τους δράκους και τον Αράπη, που θα την απειλούσε.

Πιο άτυχος εγώ, που ακόμα δεν μπορούσα να συνέλθω από τη νάρκωση και παρέμενα κλινήρης, αποκαμωμένος και δυστυχής να περιεργάζομαι τα κουμπάκια του κρεββατιού, την ενοικιαζόμενη τηλεόραση και να αναδεύω τα κουταλάκια στον πλαδαρό πουρέ και τον μέλανα φιδέ, που μου προσέφεραν.

Μα ετούτη η βραδιά η καλοκαιρινή ήταν από εκείνες, που τα όνειρα ζωντανεύουν και τα στοιχειά παίρνουν ανθρώπινη λαλιά και οι συλλογικές αμφιβολίες γίνονται βεβαιότητες.
Η οπτασία της κυριάρχησε στις σκιές, ξιφούλκησε με την αδυναμία και αναπτέρωσε το πεσμένο ηθικό μου. Το σώμα της ήταν η επιτομή όλων όσων είχα λαχταρήσει, η σύνοψη των ανομολόγητων επιθυμιών, η συνισταμένη όλων των γυναικών που θέλησα.
- ´Έμαθα πως είστε ψυχολόγος και ήρθα να μιλήσουμε λίγο ´, ψιθύρισε, με τόση δόση ενοχής, ώστε να γίνει αισθησιακή.

- Συνήθως δεν ανοίγομαι σε άτομα, που δεν γνωρίζω, αλλά ξέρετε, οι άλλοι δεν καταλαβαίνουν τις ευαισθησίες μου. Κι εσείς, που είστε ειδικός, θα μου εξηγήσετε γιατί αυτό μου προκαλεί μεγάλη στεναχώρια και κυκλοθυμία...εγώ κατά βάθος...
Συνέχισε τη ληρωδία της, ενώ η σκέψη μου περιφερόταν αλήτικα στις γραμμές της και οι αισθήσεις μου αφουγκράζονταν θορύβους πίσω από την πόρτα, πιθανότατα των εμβρόντητων ασθενών, που δεν με είχαν υπολογίσει ως φέρελπι αντίπαλο.
´-Λοιπόν τι λέτε κι εσείς ´, κατέληξε, ´ δεν έχω δίκιο που δίνω έμφαση στο συναίσθημα και όχι τη λογική? ´
´ Μα είναι προφανές πως διαθέτετε μια σπάνια προσωπικότητα με δαιδαλώδη ανικανοποίητα αιτήματα, που οι άλλοι παρερμηνεύουν´, της απάντησα.
Παρατήρησα βαριεστημένα την απόλυτη αποδοχή της κοινοτυπίας, που άκουσε.


Και ξανάπεσα για πολλοστή φορά στο βαθύ χάσμα που χωρίζει τη σκέψη των γυναικών από εκείνη των ανδρών. Άλλο ένα όνειρο είχε απομυθοποιηθεί.

Published in Λογοτεχνία

Newsletter Subscribe

Όλα τα νέα και οι ενημερώσεις απευθείας στο email σας.

kyklos aspros 116x100

ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΨΥΧΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΟΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ

ΛΟΦΟΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ

ΜΥΤΙΛΗΝΗ 81100

ppy@aegean.gr

22510 36520 - 36580

Ακολουθήστε μας

ΦΟΡΜΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ

ΠΟΙΟΙ ΕΙΜΑΣΤΕ

Γενικά στοιχεία

Υπηρεσίες

Η ομάδα μας

Συνεργασίες

Γιατί να μας προτιμήσετε

Διαφημιστείτε σε εμάς

Νομικά ζητήματα

© 2020 psichologia.gr. All Rights Reserved. Designed by Kosnet.gr