Displaying items by tag: Ευστράτιος Παπάνης

Παρασκευή, 13 Μαϊος 2016 09:53

Ηθική

Τόσες οι ηθικές των ανθρώπων, όσες και οι περιστάσεις.

Κάποτε στη μνήμη αναβαπτίζονται των παιδικών των χρόνων. Μπερδεύεται τότε η αναπόληση με το πρέπον, η μνήμη με των γονιών τη συμβουλή ή το μάλωμα και γίνονται νοσταλγία περισσότερο κι απωθημένο, παρά δεοντολογία και εξάντας σωτήριος για την κοινωνία.

Άλλοτε προσχήματα ζητούν οι ανθρώπινοι κανόνες σε ό,τι ιερότερο υπάρχει, τα παιδιά, τη θρησκεία, την αγάπη, το λαό, σε μια ρακή ή σ´ ένα όρκο. Και μιαίνονται μεμιάς τα δώρα τούτα, αφού το δίκαιο για κίνητρο την πρόφαση επικαλείται, αντί από μόνο του να είναι ουσία.

Παιδί της ανάγκης η ηθική εύκολα σε αποπαίδι της φιλοδοξίας και της ανευθυνότητας μετατρέπεται.

Προϋπόθεσή της η γνώση, η ευφυία, η επιλογή, το δίλημμα, η αμφιβολία, η αλληλεγγύη.

Μα με πόση ελαφρότητα βολεύεται στη συνήθεια και το συμφέρον και μεταλλάσσεται σε σύστημα, υποκρισία, νόμο, ετυμηγορία.

Προηγείται της πράξης. Κι όμως οι πιο πολλοί στα καλούπια των συνεπειών επιχειρούν να τη στριμώξουν ή την αρμονία της αντιλαμβάνονται ως Νέμεση και Ερινύα.

Άλλες οι προσταγές της για τον εαυτό και μ´ άλλες κρίνει τους υπολοίπους.

Και προς το τέλος μόνο ή στη φώτιση, καθώς αντιλαμβάνεται του Θανάτου την απόλυτη δικαιοσύνη, σβήνει η ανθρώπινη αυτή ιδιοτροπία, που βλαστήμησε νομίζοντας πως θα μοιάσει στα Θεία.

Ευστράτιος Παπάνης, Πανεπιστήμιο Αιγαίου

Published in Φιλοσοφία

24 συμβουλές

 

1.να έχεις άγνοια της ελληνικής γλώσσας και να μηρυκάζεις ηλίθιες εκφράσεις, που είναι όμως in και της μόδας, πχ να εύχεσαι να είναι καλοτάξιδο το νέο βιβλίο, σα να είναι ο Τιτανικός

2. να γνωρίζεις καλά την τέχνη του copypasteαπό το Ίντερνετ και να γράφεις ασύντακτα. Οι άλλοι το εκλαμβάνουν ως απόσταγμα σοφίας

3. να μην έχεις καμιά παραπάνω μόρφωση από έναν απόφοιτο λυκείου, η οποία όμως θα σου δίνει το δικαίωμα να εκφέρεις επιστημονική άποψη για τα πάντα.

4. να αντλείς το κύρος σου όχι από τις αναλύσεις που κάνεις, αλλά από τα πρόσωπα, από τα οποία ενδεχομένως να πάρεις συνέντευξη

5. να βρίσκεις πιασάρικους τίτλους, όπως ´ θρήνος για την τάδε ´ και στο κυρίως άρθρο να γράφεις πως πέθανε το σκυλάκι της.

6. να οσμίζεσαι σκάνδαλα εκεί που δεν υπάρχουν και να τα αγνοείς εκεί που υποσκάπτουν το κράτος

7. οι γνώσεις που απέκτησες στο πανεπιστήμιο του πεζοδρομίου να αποτελούν ερμηνευτικό μοντέλο για τα μυστήρια του σύμπαντος

8. να διατηρείς σχέσεις με τους όσους είναι στα πράγματα και να κατακεραυνώνεις όσους έχασαν την επιρροή τους

9. να νομίζεις πως ασκείς λειτούργημα, πως είσαι η τέταρτη εξουσία και να διατρανώνεις τη βαθυστόχαστη γνώμη σου, χωρίς να αφήνεις το συνεντευξιαζόμενο να μιλήσει

10. να παραχαράσσεις το νόημα όσων σου λένε, κρατώντας τα αρνητικά, αγνοώντας τα θετικά και αφαιρώντας από το πλαίσιό τους τα λόγια του συνομιλητή, ώστε να διαστρέφεις τη σημασία

11. Επειδή κατέχεις την απόλυτη, δογματική αλήθεια εξ αποκαλύψεως, να ανακαλύπτεις πρώτος τον ένοχο, να θίγεις ανεξέταστα υπολήψεις, να καταστρέφεις οικογένειες

12. να μην αποκαλύπτεις σε κανέναν τις πηγές σου, επειδή απλά δεν υπάρχουν

13. να θεωρείς πως ο δημόσιος χώρος των ανθρώπων επεκτείνεται στο κρεββάτι και την τουαλέτα τους

14.να κολακεύεις τους ανωτέρους και να τσαλαπατάς τους αδύναμους

15. να πιστεύεις πως όλοι είναι a priori καταδικαστέοι μέχρι να αποδείξουν την αθωότητά τους

16. να επικαλείσαι διαρκώς τη δημοκρατία, άσχετα αν φέρεσαι τυραννικά

17. να βρίσκεις πηγές χρηματοδότησης με κάθε μέσο και να το ονομάζεις διαφημιστική εκστρατεία κι όχι νταβατζιλίκι ή εξαγορά

18. να γίνεσαι παράγοντας στις μικροεξουσίες του τόπου σου

19. να θεωρείς πως καλύπτεις το κενό ανάμεσα στο γεγονός και στο λαό, ο οποίος όμως, οκνηρός ως είναι, περιμένει από σένα να του ορίσεις τι είναι είδηση.

20. να χρησιμοποιείς ορολογία δημοσιογραφική, που οι απλοί αναγνώστες δεν κατανοούν

21. να ξεχνάς όσους σε ανέδειξαν στο όνομα της αμεροληψίας

22. να ασχοληθείς με την πολιτική, για να μην χαραμιστεί τόση εμπειρία

23. να γίνεις σύντομα αρχισυντάκτης, ώστε να καταβαραθρώνεις τα κείμενα των ανώριμων

24. να μην έχεις τελειώσει σχολή ΜΜΕ ή δημοσιογραφίας.. Μην ξεχνάς εσύ μαθαίνεις το ρεπορτάζ στις ατραπούς του Διαδικτύου και του πεζοδρομίου..

Στράτος Παπάνης

1.Ταξιδέψτε, όσο πιο πολύ μπορείτε, σε μέρη, που οι αδαείς δεν πάνε. Ενσωματωθείτε στην καθημερινότητα των κατοίκων, προετοιμασμένοι για τις κουλτούρες και τις παραδόσεις εκείνων, που θα συναντήσετε. Προπάντων ξεφύγετε από το μαρασμό της δική σας πόλης. Το κέντρο του κόσμου δεν είναι αυτή, αλλά η καρδιά σας.

2. Αποκτήστε φίλους διαφορετικής ηλικίας, με άλλο μορφωτικό και οικονομικό επίπεδο, με ξεχωριστή ιδεολογία. Το μυστικό της εξέλιξης είναι πάντα η προσαρμογή και η ποικιλία. Τα δίκτυα γεφύρωσης αφήνουν την πληροφορία να ρέει..

3. Εγγραφείτε σε κάποιο πρόγραμμα ανοιχτού Πανεπιστημίου με γνωστικό αντικείμενο άλλο από το δικό σας. Η μονομέρεια είναι χειρότερη από την αμάθεια. Το κλειδί είναι η διεπιστημονικότητα.

4. Διαβάστε τις πληροφορίες που επιθυμείτε, από πολλές πηγές, διεθνείς και πρωτότυπες κι όχι από τον τοίχο του Facebook ή τη μη αλληλεπιδραστική τηλεόραση.

5. Ενημερωθείτε και λάβετε θέση για τα προβλήματα, που θεωρητικά μόνο μπορεί να νομίζετε πως σας αφορούν, αλλά στην πραγματικότητα είναι εκείνα που διαμορφώνουν τις οικουμενικές συνθήκες: το περιβάλλον, ο υπερπληθυσμός, η οικονομία, ο πολιτισμός. Συνδεθείτε όχι με τη γειτόνισσα, αλλά με διαμορφωτές γνώμης και σκέψης και προπαρασκευασθείτε για όσα θα ακολουθήσουν. Σχολιάστε τις αναρτήσεις, που σας ενδιαφέρουν με τεκμηριωμένο τρόπο.

6. Μην ασκείτε κριτική άνευ προηγούμενης σφαιρικής ενημέρωσης, κι αν το κάνετε, προτείνετε εναλλακτικές.

7. Μάθετε να μπαίνετε στη θέση του άλλου με το δικό του αξιολογικό

σύστημα και αφού ακούσετε τις εμπειρίες του.

8. Συμμετέχετε στην παραγωγή γνώσης και πολιτισμού με κάθε τίμημα. Είναι το ανεξάληπτο στίγμα σας στην κοινωνία.

9. Ξεφύγετε από τη μιζέρια και το ναρκισσισμό της κατάθλιψης και των νευρώσεων. Η αλληλεγγύη πολλές φορές είναι πανάκεια.

10. Σκεφτείτε τον εαυτό σας χωρίς τίτλους και κοινωνικές ιδιότητες και την επόμενη φορά, που θα γνωρίσετε κάποιον αποκρύψτε τις, για να δείτε τις αντιδράσεις.

11. Αφήστε τους άλλους να υποδουλώνονται στην εικόνα και γίνετε μαχητής του ορθού λόγου. Δημοσιεύστε τις σκέψεις σας στο διαδίκτυο, την ώρα που η νέα γενιά θα πατάει likeσε φωτογραφίες και streaming

12. Συγχωρείστε όσους σας πλήγωσαν κατά το παρελθόν, γιατί το ζώο που διαρκώς γλύφει τις πληγές του, το κατασπαράσσει ο επόμενος θηρευτής.

13. Μάθετε, έστω και τα βασικά μιας ξένης γλώσσας, συνδέοντας τις σημασίες με την κοσμοθεωρία του πολιτισμού, που φέρει

14. Οι εμπειρίες σας και οι στερεοτυπίες της καθημερινότητας είναι το πιο ανεπαρκές ερμηνευτικό μοντέλο. Διαβάζετε σε κάθε ανάπαυλα.

15. Ας είναι ο νους εύπλαστος σαν πηλός και η ψυχή χαλυβδωμένη με τις αξίες σας.

16. Εκτός από την αγάπη, όλες οι άλλες αρετές είναι ετερόφωτες..κοσμούν το βίο, αλλά υποχωρούν στο πέρασμα της φθοράς.

17. Μειώστε τους ετεροκαθορισμούς και τις εξαρτήσεις σας, ακόμα κι αν χρειαστεί να φάτε την καρδιά σας. Η αυτοεκτίμηση εκεί κατοικεί κι όχι στην αναγνώριση των άλλων.

18. Δηλώστε συμμετοχή σε συνέδρια και ακούστε με προσοχή τους ομιλητές. Δεν χρειάζεται να είστε επιστήμονας, για να το καταφέρετε

19. Μάθετε να ανήκετε σε διαφορετικές κοινότητες, ακόμα και διαδικτυακές, και αυξήστε το βάθος και το εύρος των δικτύων σας

20. Η μνήμη του θανάτου είναι η επιτομή της ευτυχίας, ακόμα κι αν οι περισσότεροι την απωθούν, μέχρι να είναι αργά.

21. Ακόμα κι αν ακούσετε κάτι που γνωρίζετε, ποτέ μην πείτε πως το ξέρετε. Κάθε επανάληψη είναι μια αναγεννημένη εμπειρία.

Ευστράτιος Παπάνης, Πανεπιστημιο Αιγαίου

Σάββατο, 07 Μαϊος 2016 17:42

Δεν ξέρω πώς

Δεν ξέρω πώς οι γυναίκες αρκούνται σήμερα σε λιγότερη λατρεία

Από κάποιον που τις παρατηρεί και απομνημονεύει τις συνήθειες τους, χωρίς εκείνος να γίνει τέτοια, αλλά ανά πάσα στιγμή μπορώντας να τις ανατρέψει

Από έναν που αποστηθίζει την ιστορία τους, για να βρει τις απαρχές του δώρου που κέρδισε και τις αφορμές της ομορφιάς τους

Από αυτόν που στα αντικείμενα βρίσκεται του μικρού τους κόσμου και ενορχηστρώνει τις ελάχιστες λεπτομέρειες, που τον κάνουν σπουδαίο

Από έναν ερανιστή της επιθυμίας τους και συλλέκτη των ανασφαλειών τους.

Από το σύντροφο που θα μπολιάσει την κουλτούρα τους, χωρίς να τη λεηλατήσει

Δεν ξέρω πώς οι γυναίκες σήμερα αρκούνται σε τόση λίγη αγάπη και δέχονται να εκπορθηθούν από βαρβάρους, που με τη συναίνεση τους άγρια θα τις εξανδραποδίσουν.

Ο Ευστράτιος Παπάνης είναι επίκουρος καθηγητής Κοινωνιολογίας Πανεπιστημίου Αιγαίου.

Published in Λογοτεχνία
Σάββατο, 07 Μαϊος 2016 17:38

Αδυνασία

- Αφιερωμένο στους χωρισμένους μπαμπάδες που στερούνται τα παιδιά τους..

Η οργή που μετατρέπεται σε πικρία, η ελπίδα που λιγοψυχεί και περιχαρακώνεται, η ματαίωση που αρχίζει να πολιορκεί την παραμυθία… Ο χρόνος, ανεπαρκής, κοροϊδεύει με το αδυσώπητο πέρασμά του και εξαπατά με τις εναλλαγές. Αμηχανία, συγκάλυψη, καχυποψία, επιφυλακτικότητα, νοσταλγία, απελπισία, λόγια που ματαιοπονούν να νικήσουν τη σιωπή, στοργή που αγωνίζεται να διατηρηθεί και να χωρέσει μέσα σε μερικές ελάχιστες ώρες. Παιδιά που προσποιούνται πως δε βαριούνται ή που λυγίζουν μη υπομένοντας το δίλημμα. Παιδιά, που μηχανεύονται, που χειρίζονται, που καρκινοβατούν με μια πληγωμένη αυτοεκτίμηση, που εξαπατούν το πένθος, που εξοικειώνονται με τον αποχωρισμό και διαρκώς αναπαράγουν το ίδιο αμείλικτο ερώτημα: Γιατί δεν μπορούμε να έχουμε και τους δυο;

Η στιγμή του αποχωρισμού, που απειλεί τον αυθορμητισμό, γελοιοποιεί τη γνησιότητα και συμμαχεί με την αθέλητη επιστροφή σε μια ανενδοίαστη, επίπλαστη καθημερινότητα. Η αγάπη ξανά σε πρόγραμμα, οριοθετείται, καθορίζεται, μονοπωλείται και περιγράφεται από νόμους, ασφαλιστικά μέτρα, παλινωδίες, μάχες για τη λεπτομέρεια και συμβάσεις. Οι γιορτές τελειώνουν και τα παιδιά πρέπει να επιστρέψουν στον κηδεμόνα, που έχει ορίσει κάποιο βιαστικό δικαστήριο, υπακούοντας σε νόμους ανθρώπινους, ελλειμματικούς, ανεπεξέργαστους και άκαμπτους. Οι λύσεις του Σολομώντα ανεπίκαιρες και η δικαιοσύνη ανακρούει πρύμναν ενώπιον της μεροληψίας, των στερεοτύπων και της μοναδικής διεξόδου: Της συγκηδεμονίας. Αν κάποιοι δεν επιτυγχάνουν ως σύζυγοι, δεν έχουν αποτύχει ως γονείς. Και κανένας σύγχρονος νομοθέτης δεν έχει την ισχύ να επιμερίσει την αγάπη και να αποφανθεί με βεβαιότητα για το ορθό.

Ο πατέρας, που αγνοείται, που εκδιώκεται, που απομακρύνεται, που ηττάται, που καταδικάζεται από τη γονική αποξένωση και που ονειδίζεται από την ισοπεδωτική πραγματικότητα των τέκνων του, της τόσο απόμακρης και ανοίκειας πλέον από αυτήν που κάποτε είχε ζήσει και συνδιαμορφώσει. Ο πατρικός ρόλος υπό διωγμό, τόσο λησμονημένος από τους τηλεοπτικούς ψυχολογίζοντες, τόσο κακοποιημένος από τους θιασώτες των εύκολων διαζυγίων, τόσο αποδεκατισμένος από τις κίβδηλες μετριότητες του προοδευτισμού και τις υστερικές μαινάδες της σεξουαλικής επανάστασης. Ο πατρικός ρόλος, που υποβαθμίζεται, αλλοιώνεται, λοιδορείται και αποψιλώνεται στο όνομα μιας ψευδεπίγραφης χειραφέτησης και ενός ακήρυχτου πολέμου των δύο φύλων, ο οποίος τεχνηέντως διατηρείται ακόμα και στις μέρες μας, επιδοτούμενος από ευρωπαϊκά προγράμματα και χορούς εκατομμυρίων.

Δεν υπάρχει ανισότητα εκεί που πλεονάζει η αγάπη, εκεί που προπορεύεται το «ούς ο Θεός συνέζευξεν, άνθρωπος μη χωριζέτω». Δεν υπάρχει βία και απορία εκεί που το οικοδόμημα στεριώνει με τη συναίνεση και την κοινή προσπάθεια. Δεν υπάρχει αντίθεση εκεί που η φροντίδα είναι συνώνυμη με την καρτερία, το σεβασμό, την τρυφερότητα και τη μέριμνα. Αλλά επικρατεί σπαραγμός σε όσες οικογένειες η φιλαυτία ποδοπατεί τη σύνεση και ο ατομισμός εμπαίζει την ηθική.

Η μόνη επίκαιρη και ανεκτή απάντηση της κοινωνίας στις τερατώδεις συνέπειες του διαζυγίου, που ο νόμος θα μπορούσε να ορίσει, είναι η υποχρεωτική εκπαίδευση των γονιών μετά το χωρισμό στην από κοινού επιμέλεια των τέκνων, στην ψυχολογική υποστήριξη της εν διαστάσει οικογένειας και στην κατάρτιση κοινών δραστηριοτήτων και προγραμμάτων προς χάριν των παιδιών. Όλα τα υπόλοιπα πηγάζουν εκ του πονηρού και εγγυώνται προσωπικότητες που σαγηνεύονται από τη νεύρωση και την κατάθλιψη: Και πάντα έρχεται η ώρα, που τα παιδιά θα αναζητήσουν πεισματικά τον απόντα γονέα, θα επιρρίψουν ευθύνες και θα αποδειχθούν οι πιο στυγνοί και αλύγιστοι κατήγοροι. Όμως ο χαμένος χρόνος δε θα μπορεί με τίποτα να εξιλεωθεί και η ευκαιρία θα είναι πια απούσα.

Αλλά, παρά τις αιτιάσεις και τις εκλογικεύσεις, ο νους μας, αυτές τις μέρες τις γιορτινές, τις επιδεικτικές και τις παράφορες, τις εποχές τούτες, που καραδοκούν να φαλκιδέψουν τη νηφαλιότητα και να καταποντίσουν την ψυχική γαλήνη, ας στραφεί στους γονείς εκείνους – άνδρες και γυναίκες – που στερούνται τα παιδιά τους ή που υποχρεώνονται να τα χαρούν για λίγο, μέσα σε ένα πνιγηρό και οριοθετημένο και τεχνητό περιβάλλον. Γιατί ίσως η μόνη μορφή αθανασίας που διαθέτει ο άνθρωπος είναι τα παιδιά, και η στέρησή τους ισοδυναμεί με όλεθρο.

* Ο Ευστράτιος Παπάνης είναι επίκουρος καθηγητής Κοινωνιολογίας Πανεπιστημίου Αιγαίου.

Εμπειρίες από τα προγράμματα εκπαίδευσης ενηλίκων προς μελλοντική χρήση. Μια μη μαθητοκεντρική προσέγγιση.. και με εσκεμμένη αντίθεση προς όλες τις αρχές εκπαίδευσης ενηλίκων, που κυριαρχούν αυτή την εποχή….

1. Για τους εραστές της γνώσης κάθε ερέθισμα είναι ευκαιρία για μάθηση. Όποιος επιλέγει τι θα μελετήσει βάσει στρεβλών αντιλήψεων για το περιεχόμενο ή για τη βεβαίωση που θα λάβει, δεν αξίζει εκπαίδευσης, αλλά συμβουλευτικής παρέμβασης

2. Οι ενήλικες υπερεκτιμούν την αξία των προσωπικών τους εμπειριών ή της προγενέστερης γνώσης, στοιχεία που αν πραγματικά υπάρχουν, σπάνια μπορούν να τη συστηματοποιηθούν, ώστε να τύχουν επιστημονικής τεκμηρίωσης. Το γεγονός ότι κάποιες παγιωμένες συμπεριφορές είναι λειτουργικές, δεν τις καθιστά αυτόματα και έγκυρες.

3.Τα κίνητρα για μάθηση ποικίλουν από ανάγκη για αλλαγή, πλήξη, μοναξιά, κοινωνικά δίκτυα, μόδα μέχρι επίδειξη, κυνήγι τίτλων, προσωπική ανάπτυξη και φιλομάθεια. Δυστυχώς, το κοινό αυτό συλλήβδην εντάσσεται στην ίδια ομάδα, με αποτέλεσμα οι μεν να παρακωλύουν την εξέλιξη, όσων πραγματικά ενδιαφέρονται. Αν ο διαχωρισμός δεν επιτρέπεται σε σχολικό επίπεδο, είναι απαραίτητος στην εκπαίδευση ενηλίκων.

4. Προγράμματα που διεξάγονται σε περιοχές με χαμηλό πολιτισμικό και κοινωνικό κεφάλαιο είναι καταδικασμένα να υποβαθμιστούν λόγω των περιορισμένων εμπειριών συλλογικότητας των εκπαιδευομένων ή της αδυναμίας του εκπαιδευτή να δράσει εύκαμπτα, αντισταθμιστικά και δημοκρατικά.

5. Η γνώση πολλές φορές συγχέεται με αυτοπαρουσίαση, προβολή του εγώ, επίδειξη, επιπολαιότητα, επιδερμική θεώρηση. Οι ημιμαθείς ναρκοθετούν τη διαδικασία, επειδή δεν ενδιαφέρονται για βελτίωση, αλλά για εκτόνωση των συμπλεγμάτων τους και παρασύρουν τους υπόλοιπους σε συγκρουσιακά σκηνικά, μέσα από τα οποία αναδεικνύονται.

6. Η μάθηση δεν είναι αναίμακτη διαδικασία. Οι άνθρωποι καλύπτονται πίσω από τον πνευματικό μεσαίωνα των ερμηνειών τους και δύσκολα δέχονται να πειραματιστούν ή να εφαρμόσουν την καινοτομία. Πολύ ευκολότερα διδάσκεται ο μυστικισμός παρά το πείραμα και η εξαντλητική επιστημονική διαδικασία.

7. Οι μαθητές αξιώνουν να αποκτήσουν τα πάντα με την ελάχιστη δυνατή προσπάθεια, επειδή αυτή η κουλτούρα καλλιεργήθηκε στο σχολείο και στο οικογενειακό περιβάλλον.

8. Όταν δεν υπάρχουν επιχειρήματα εναντίον μιας πληροφορίας, οι περισσότεροι θα επιχειρήσουν να γελοιοποιήσουν και να αμφισβητήσουν την πηγή του μηνύματος.

9. Η τάξη λαμβάνει το ύφος που της προσδίδει η προσωπικότητα του εκπαιδευτή και όχι το επίπεδο των μαθητών.

10. Εκπαιδευτής που δε χειρίζεται ορθά τη γλώσσα είναι επικίνδυνος, ακόμα κι αν διδάσκει για το οπλισμένο σκυρόδεμα.

11. Οι περισσότεροι εκπαιδευτές επαναλαμβάνονται αφόρητα, επειδή δε διαθέτουν γενική μόρφωση ή θεωρούν πως δεν οφείλουν να προετοιμαστούν επαρκώς. Ήδη μετά τις δύο πρώτες συναντήσεις η ανεπάρκεια γίνεται προφανής. Για κάθε μια ώρα διδασκαλίας αντιστοιχούν εκατό ώρες μελέτης και εμπειρίας.

12. Εκπαιδευτής, που δεν μπορεί να δώσει αναλυτικές, πρωτότυπες σημειώσεις για όσα διδάσκει, απλά είναι ένας ευκαιριακός ομιλητής και βλαβερός για τους μαθητές του

13. Για να εμπεδωθεί το διδακτικό υλικό πρέπει οπωσδήποτε να υπάρχει διαρκής αυστηρή αξιολόγηση και ερευνητική εργασία. Η απομνημόνευση βασικών εννοιών είναι απαραίτητη για κάθε επιστήμη και η βάση, πάνω στην οποία θεμελιώνεται η μετέπειτα κριτική ικανότητα. Αν καταργηθεί, ο ανθρώπινος νους θα αντικατασταθεί από υπολογιστές.

14. Εκπαιδευτής που δεν μπορεί να διδάξει χωρίς PowerPointκατά πάσα πιθανότητα δεν μπορεί να διδάξει ορθά

15. Αν ο μαθητής και ο εκπαιδευτής δεν διαθέτουν γενική παιδεία, κάθε προσπάθεια εξειδίκευσης μετατρέπεται σε φαύλη και στείρα διαδικασία

16. Οι μαθητές προτιμούν έναν αυστηρό, αλλά δίκαιο εκπαιδευτή, παρά έναν ανασφαλή δάσκαλο, που θα λαϊκίζει, για να γίνεται αρεστός.

17. Οι εκπαιδευόμενοι έχουν την τάση να αποδέχονται αξιώματα και δογματικά αποφθέγματα, αρκεί να τους κεντρίζουν το συναίσθημα

18. Δυστυχώς, η γνώση πολλές φορές προϋποθέτει βαρετές και επίπονες λεπτομέρειες, όπως και κάθε ανθρώπινη ασχολία. Όποιος δε θέλει να περάσει από αυτές, αλλά θεωρεί πως ο δάσκαλος είναι θεατρίνος, που θα τους τέρπει, καλύτερα να παραμένει στάσιμος σε όσα ήδη γνωρίζει.

Ευστράτιος Παπάνης, Πανεπιστήμιο Αιγαίου

Σάββατο, 07 Μαϊος 2016 17:31

Καλοκαιρινό

Κάποιοι άνθρωποι, κάποιοι στόχοι, κάποιες αυταπάτες

Μοιάζουν με το νησάκι που δεσπόζει στην ακτή.

Τόσο κοντινό, που με μια ανάσα νομίζεις πως θα φτάσεις.

Μα σαν ξεθαρρέψεις και βγεις στο μέσο της διαδρομής, κουράζεσαι, λιγοψυχάς, οι αντοχές βουλιάζουν. Και τότε πεισμώνεις, βρίσκεις δύναμη απρόσμενη, πίσω δεν κοιτάς. Το γόητρό σου η απόσταση δεν θα καταβάλλει .

Κάποτε εξαντλημένος φτάνεις και αντικρύζεις βράχια ρημαγμένα από τα κύματα και θάμνους ξερούς και λιοπύρι.

Τόσος κόπος άδικος για ένα γινάτι, για έναν κακό υπολογισμό, για ένα στοίχημα με τον εαυτό σου, για μια βουβή σειρήνα..

Μα τώρα δεν έχει πια επιστροφή.

Κι αν βρεις το κουράγιο να γυρίσεις, η ακτή ποτέ δε θάναι ίδια..

Ευστράτιος Παπάνης, Πανεπιστήμιο Αιγαίου

Published in Λογοτεχνία
Σάββατο, 07 Μαϊος 2016 17:26

Κρίνοντες και κρινόμενοι

Κάθε φορά που ακούτε μια κριτική, μαθαίνετε περισσότερα για το χαρακτήρα του κρίνοντος παρά για το ποιόν του κρινόμενου.

Οι αρνητικές κρίσεις συσχετίζονται σχεδόν νομοτελειακά με τη νευρωσική προσωπικότητα αυτού που τις εκφέρει. Ναρκισσισμός, κατάθλιψη, μη ρεαλιστική αντίληψη, έλλειψη ικανοποίησης από τη ζωή, πλημμελής συναισθηματική νοημοσύνη, κυκλοθυμία, τραυματικές εμπειρίες, αντικοινωνικότητα, αίσθημα μειονεξίας και χαμηλή αυτοεκτίμηση είναι μερικά από τα ψυχολογικά χαρακτηριστικά όσων καθ´ έξιν προβάλλουν το δικό τους αξιολογικό σύστημα στις πράξεις και τα λόγια των υπολοίπων.

Πρόκειται για ένα νοσηρό τρόπο προσαρμογής και πρόκλησης ενδιαφέροντος, ειδικά εάν ο κριτής δεν έχει επιβεβαιώσει με τις γνώσεις του ή τον παραδειγματικό βίο ότι δικαιούται να εκφέρει άποψη ή ότι τα κίνητρά του δεν είναι η αυτοπροβολή μέσω της υποβάθμισης του συνανθρώπου.

Οι κρίνοντες έχουν τα ακόλουθα χαρακτηριστικά:

  • 1.Είναι αυτόκλητοι ή λάθρα απέκτησαν το δικαίωμα της παρέμβασης
  • 2.Προβαίνουν σε αυθαίρετες γενικεύσεις
  • 3.Κρίνουν την πηγή του μηνύματος κι όχι τα επιχειρήματά του
  • 4.Έχουν ιδιότυπη λογική, που βασίζεται σε αναπόδεικτες προσωπικές εμπειρίες
  • 5.Αναζητούν σημασίες εκεί που δεν υπάρχουν και αγνοούν την ουσία
  • 6.Χρησιμοποιούν συναισθηματικές εκφράσεις, ακραίες λέξεις και προτασιακές παρεκτροπές
  • 7.Δεν αντιπροτείνουν
  • 8.Θεωρούν εαυτούς ειδήμονες επί παντός του επιστητού
  • 9. Ασκούν κριτική για χάρη της κριτικής και όχι για την ανάπτυξη γόνιμου διαλόγου
  • 10. Ενστερνίζονται ακραίες απόψεις
  • 11. Προσδοκούν στην πρόκληση εντυπώσεων
  • 12. Αποκρύπτουν στοιχεία και ομνύουν σε μισές αλήθειες
  • 13. Είναι δογματικοί και άτεγκτοι

Αντίθετα, όσοι διανθίζουν το λόγο τους με θετικούς χαρακτηρισμούς και πρωτίστως αναγνωρίζουν την ιδιαιτερότητα και τα καλά γνωρίσματα του άλλου, χωρίς να κολακεύουν, συνήθως χαίρουν συναισθηματικής ασφάλειας και πληρότητας, αψεγάδιαστης αυτοεικόνας, που τους αναδεικνύει σε ηγετικά πρόσωπα.

Η κριτική, θετική ή αρνητική, πρέπει να ασκείται και να γίνεται αποδεκτή με προσοχή, γιατί πάντοτε εμπεριέχει το μεταμήνυμα της διάθεσης κάποιου να επηρεάσει..Δεν είναι λίγοι εκείνοι, που ενδίδοντας στην παγίδα μερικών φιλοφρονήσεων, παραχωρούν το δικαίωμα της αντίδρασης στην κακοπροαίρετη κριτική..

Η ανασφάλεια του κρινομένου

Κανόνας 1. Ο εαυτός νιώθει ψυχολογική ασφάλεια μόνο όταν έχει διασφαλιστεί η βιολογική. Γεγονός, που παραπέμπει στην εποχή, που και τα δυο ήταν απόλυτα καθορισμένα από τη στάση των γονέων απέναντι στο εύθραυστο παιδί. Όταν οι γονείς ασκούν αναιτιολόγητη κριτική, ψυχολογική βία ή είναι υπερβολικά επικριτικοί προς τις ενέργειες του παιδιού, ο λανθάνων τρόμος της απόρριψης, της μοναξιάς, της στέρησης της αγάπης, της μη επιβίωσης κατά συνέπεια, φωλιάζει στην αμάθητη καρδιά και ανακαλείται με μεγάλη ευκολία αργότερα

Κανόνας 2. Αν κάθε φορά που σας ασκούν κριτική, καταβάλλετε προσπάθεια να δικαιολογηθείτε, ο εαυτός τελείως υποσυνείδητα ενθυμείται την παιδική εξάρτηση, την υποχώρηση στις απαιτήσεις των ενηλίκων και περιπίπτει σε κατάσταση απειλής και κατ´ επέκταση άμυνας, αποφυγής και επίθεσης, ανάλογα με τις μνήμες ανάλογων συμπεριφορών, που κάποτε είχαν πετύχει.

Κανόνας 3. Οι άνθρωποι όταν νιώσουν πως απειλούνται βιολογικά προετοιμάζονται για μάχη μέχρις εσχάτων, χωρίς όρια, αν δε λειτουργήσουν τα κοινωνικά αντανακλαστικά και το υπερεγώ. Για παράδειγμα, αναλογιστείτε ένα καυγά με κάποιον οδηγό: Τα λόγια που εκστομίζονται είναι δυσανάλογα της περίστασης..Ο εαυτός, όμως, όπως τονίσαμε συγχέει πάντα την ψυχολογική με τη σωματική απειλή και αντίστροφα..

Κανόνας 4. Η ψυχολογική πίεση, που επέρχεται με την κριτική, ισοδυναμεί με έλεγχο κατά της ανεξαρτησίας και παραπέμπει σε αντίδραση υπεράσπισης του πολύτιμου αυτού αγαθού, που συμβολίζει την ενηλικίωση, ακόμα κι αν αντιληφθούμε πως ο κρίνων έχει δίκιο.

Κανόνας 5. Όταν γίνετε αντικείμενο κριτικής μη δικαιολογηθείτε. Εξάλλου, αυτό προσδοκούν οι κριτές σας. Σκεφθείτε τον εαυτό σας σα να έχει τις ιδιότητες, που του καταμαρτυρεί ο κρίνων και εκπλήξτε τον με την περιγραφή αυτού του απαίσιου χαρακτήρα.

Ευστράτιος Παπάνης, Επίκουρος Καθηγητής Κοινωνιολογίας Πανεπιστημίου Αιγαίου

 

Οι συναισθηματικές τους σχέσεις είναι ασταθείς, εύθραυστες, πιεστικές. Το κάθε λεπτό ικανοποίησης το πληρώνουν αργότερα με αμφιβολία, θυμικές μεταπτώσεις, φόβο εγκατάλειψης, ανασφάλεια, πόνο. Η αυτοεικόνα τους παρουσιάζει αναπάντεχες διακυμάνσεις χωρίς προφανή αιτία.

Παρορμητικοί, ενθουσιάζονται σαν παιδιά, δίνονται ολόψυχα σε καταστάσεις, πρόσωπα, για να απογοητευθούν σύντομα. Συνυπάρχουν με το φόβο της απόρριψης, ο οποίος τους αποπροσανατολίζει, αλλοιώνει τα δεδομένα, παρερμηνεύει τα κίνητρα. Μια αθέλητη απερισκεψία από την πλευρά του φίλου, του συντρόφου, μια ασήμαντη αργοπορία σε ραντεβού, μία παράβλεψη κάποιας επετείου, μια διφορούμενη λέξη και πυροδοτείται ο τρόμος της προδοσίας. Δεν είμαι αρκετά καλός, γι’ αυτό με υποτιμούν. Η απειλή της μειονεξίας τους κάνει επιθετικούς, συγκρουσιακούς, άδικους, εκδικητικούς. Η τιμωρία για τον πταίσαντα είναι δυσανάλογη της πράξης του. Η απαξίωση για εκείνο που τους συνεπήρε, συντριπτική.

Άνθρωποι των αντιθέτων ρέπουν προς την κατάχρηση, την έξαρση, το υπερβολικό. Εύκολα εξαρτώνται, μεθούν, απέχουν ή ρισκάρουν στο σεξ, πειραματίζονται δίχως δικλείδες ασφαλείας, ακροβατούν στο παράλογο, πέφτουν σε κατάθλιψη, νιώθουν το κενό να τους περιτριγυρίζει. Και κάνουν τα πάντα για να το αποφύγουν: Θα συναντηθούν με τον πρώτο άγνωστο που τους κολάκεψε στο Facebook, θα πιουν υπερβολικά σε ένα μπαρ, θα δοκιμάσουν μία άγνωστη ουσία, θα ενδυθούν τα χαρακτηριστικά και τις προτιμήσεις του άλλου, για να τους αποδεχθεί. Αλίμονο, όμως, αν δεν ανταποκριθεί στις τυραννικές προσδοκίες τους.

Οι κυκλοθυμίες είναι έντονες, δεν βασίζονται σε πραγματικά γεγονότα, αλλά σε λάθος εκτίμηση αυτών. Έρμαια της φαντασίας τους και της περίπλοκης ψυχοσύνθεσης, πρώτα ζουν συμβολικά και μεταφέρουν τις οπτασίες ή τους εφιάλτες στην καθημερινότητα. Συνηθισμένη τους έκφραση ‘ Δεν υπάρχω, όλα είναι μάταια’. Ένα ποσοστό από αυτούς θα αποπειραθεί να αυτοκτονήσει, μερικές φορές για να προκαλέσει το ενδιαφέρον των άλλων.

Παραδίδουν γη και ύδωρ σε όσους αγαπούν, αλλά υποφέρουν από έλλειμμα αγάπης. Λατρεύουν όσους τους δώσουν προσοχή υπό την αίρεση να είναι πάντα κοντά. Κι αν αυτό δεν γίνει εφικτό, η μεταστροφή είναι ακαριαία και απόλυτη. Εξάλλου, η δυσφορία είναι βασικό χαρακτηριστικό τους, που συνοδεύεται από άγχος, κρίσεις πανικού, αυτοτραυματισμούς και περιόδους ηρεμίας. Αποτελούν το 2% του γενικού πληθυσμού. 75% από αυτούς είναι γυναίκες.

Ευστράτιος Παπάνης, Επίκουρος Καθηγητής Κοινωνιολογίας Πανεπιστημίου Αιγαίου

Σάββατο, 07 Μαϊος 2016 17:15

Ταξίδι στη Λέσβο

Εάν με τη θέλησή σου παραμένεις αμύητος, μην ταξιδέψεις ποτέ στη Λέσβο. Το νησί γίνεται αδιάφορο για εκείνους, που τα τετριμμένα αναζητούν, κουραστικό για όσους προγραμματίζουν διακοπές χαλάρωσης και εχθρικό για τα πλήθη, που αδημονούν για μέρες αναψυχής, σύμφωνα με τη μόδα.

Στη Λέσβο δεν βρίσκεις ομοιομορφία και γαλήνη και τοπία γνώριμα. Η γη κι ο ουρανός δε σου φανερώνεται χωρίς αγώνα και κάθαρση και περισυλλογή. Η έρημος και το ηφαίστειο κάνει γειτονιά με την πυκνή βλάστηση, οι λίμνες της ελιάς γίνονται έλη, κάτοικοι τραχείς συνομιλούν με λογοτέχνες και η ευλάβεια προετοιμάζει επαναστάσεις.

Ο χρόνος μπολιάζει το παλιό σε κάθε γέννηση, έτσι που να μην καταλαβαίνεις, αν αυτό που σου παρουσιάζεται είναι καινοτομία ή παράδοση, επανάληψη ή έμπνευση παρθένα.

Εδώ ορίζοντες δε χαρακώνουν τη θάλασσα, παρά μόνο αχνές γραμμές θυμίζουν πως κι άλλες στεριές, αποκομμένες, στο βορρά και στο νότο κάπου υπάρχουν.

Εδώ δεσπόζει μόνο ένα σύνορο, το τείχος το αδιαπέραστο, που κάποτε ασέλγησε στην  ανατολή κι από πορφυρή την έκανε κίτρινη και από πατρίδα νοσταλγίαΚι έτσι ξεχώρισαν οι προαιώνιες τρίζες και γέμισε με στεναγμούς οΈρωτας και με λυγμούς η χαρά και η πιο αθώα ευτυχία.

Κι όταν θα βγεις για πρώτη φορά στο λιμάνι ή στο αεροδρόμιο, πρωί μετά από δύσκολη πορεία, στρέψε προς τη Μικρασία την ψυχή σου. κι αν δεις προγόνους αρχαίους Έλληνες κι ακούσεις αμανέδες και σαρκιά και κομπανίες άυλες και  πλημμυρίσεις με βυζαντινά μελίσματα, τότε έφτασες στο μέρος το σωστό. Ειδάλλως, γύρνα κατευθείαν εκεί απ´ όπου κίνησες και ξαναέλα, όταν θα μάθεις να ακονίζεις τα θαύματα και να πορεύεσαι με γνώμονα την ταπεινοφροσύνη.

Στη Λέσβο ο Θεός όρισε κανόνες  παράξενους και στάθμισε διαφορετικά την αρμονία. Κι οι άνθρωποι έσπειραν τον τόπο ελιές, βωμούς, μνήμες και εκκλησάκια την τάξη Του μήπως κατανοήσουν. Εδώ καρδιές ανήμερες λιγοψυχούν στο δυναστικό το κάλλος και χαρακτήρες αφανείς και ασήμαντοι ανοίγουν το στόμα τους και βγάζουν προσωδίες και στίχους και καημούς ανήκεστους. Εδώ κάνουν καντάδες σε νεκρούς και ο λυρισμός αναδύεται από πρόσωπα σκληρά και ταλαιπωρημένα. Εδώ κάθε πόνος έχει μια λύτρωση και κάθε λύτρωση ενοχή και αμφιβολία.

Στη Λέσβο βασανιστική είναι η ομορφιά και εκδικητική κάθε της ραψωδία. Και η ίδια η γη κι η θάλασσα, γυναίκα συνωμοτική, που σαν ανωφέλετα λατρέψεις, ίσως με τους καιρούς σε στιγματίσει με μια υπόσχεση -κατάρα μονάχα: Πως όσο από εκείνη απομακρύνεσαι, τόσο η πληγή της θα ματώνει..

Ευστράτιος Παπάνης, Επίκουρος Καθηγητής Κοινωνιολογίας Πανεπιστημίου Αιγαίου

Published in Λογοτεχνία

Newsletter Subscribe

Όλα τα νέα και οι ενημερώσεις απευθείας στο email σας.

kyklos aspros 116x100

ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΨΥΧΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΟΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ

ΛΟΦΟΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ

ΜΥΤΙΛΗΝΗ 81100

ppy@aegean.gr

22510 36520 - 36580

Ακολουθήστε μας

ΦΟΡΜΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ

ΠΟΙΟΙ ΕΙΜΑΣΤΕ

Γενικά στοιχεία

Υπηρεσίες

Η ομάδα μας

Συνεργασίες

Γιατί να μας προτιμήσετε

Διαφημιστείτε σε εμάς

Νομικά ζητήματα

© 2020 psichologia.gr. All Rights Reserved. Designed by Kosnet.gr