Displaying items by tag: Ευστράτιος Παπάνης

Παρασκευή, 13 Μαϊος 2016 11:50

Μια καρδιά

Η γιαγιά στο μπαλκόνι κλαίει, ενώ σταυρώνει από ψηλά το αυτοκίνητο των παιδιών, που φεύγουν. Χριστουγεννιάτικα κουρέλια με τη λησμονημένη αίγλη έχουν μπλεχτεί στο δέντρο, που σκαρφαλώνει να κυριεύσει το σπίτι. Βράδυ στην Ιτέα και ο άνεμος εκδικητικός.

Μπροστά μου το ταξίδι μακραίνει από τους παράδρομους της σκέψης. Κι έξαφνα όλοι οι αποχαιρετισμοί και οι ήττες αντηχούν στο αντίο εκείνο της γριάς, που ξεπροβοδίζει την ίδια τη ζωή.

Πώς του ανθρώπου η καρδιά φτιαγμένη είναι να αγαπά τα κοντινά και τα οικεία. Και καθώς με την εμπειρία φτερά βγάζει, δειλά, σαν πρώτο πέταγμα, να αγαπά μαθαίνει εκείνα, με τα οποία να ταυτιστεί μπορεί. Κι αν ποτέ ξεπεράσει τα νέφη της δυσπιστίας και του δισταγμού τις αναταράξεις, τον ήλιο αντικρίζει της διαφορετικότητας και μοναδική νιώθει μέσα από το αλλότριο και το ξένο. Μα τιμή σε εκείνες τις καρδιές, που εξαρχής αγαπούν την ιδέα της αγάπης, χωρίς αντικείμενο, χωρίς προσδοκία, με τη βεβαιότητα της απώλειας. Χαρά σε εκείνες, που χνούδι ξέρουν οι δυνατές φτερούγες ότι είναι. Σαν χριστουγεννιάτικο κουρέλι, που τραντάζεται στον άνεμο ένα βράδυ του Φλεβάρη Κι έτσι εκτοξεύονται πέρα από κάθε βαρύτητα και καταναγκασμό, γιατί ενώνονται με το θάνατο.

 

Ευστράτιος Παπάνης, Επίκουρος Καθηγητής Κοινωνιολογίας Πανεπιστημίου Αιγαίου

 

Published in Λογοτεχνία
Παρασκευή, 13 Μαϊος 2016 11:48

Ο χορός των λέξεων

Κάθε πρωί λέξεις ανακατεμένες με τη μνήμη της νύχτας και την πολυσημία των ονείρων ίπτανται στο δωμάτιο.

Ανακατεύονται, συνδυάζονται, παραλλάσσονται, εξαφανίζονται, λικνίζονται, αιωρούνται, ακροβατούν. Αναποδογυρίζουν αντικείμενα και βεβαιότητες, διεισδύουν σταπροσχήματα, απειλούνμε κατάρες, σκορπίζουν ευχές. Οι σκιές τους στον τοίχο λεηλατούν τις ηλιαχτίδες. Παρασύρουν τη σκόνη, μετεωρίζονταιστα κενά, εκτοξεύουν τον καπνό του τσιγάρου, δυσεύρετο θυμίαμα, για να αναστήσουν μύθους παρηκμασμένους. Σχηματίζουν νοήματα, συνηθισμένα ή ανείπωτα, γητεύουν έννοιες, αποδεσμευμένες από τους ήχους τους. Χορεύοντας αλλοιώνουν την εκφορά τους. Ορθρινή προσευχή, φωνήματα αιολικά, ρήματα λησμονημένα, ιδέες που εκλιπαρούν κάποιος να τις προφέρει, για να πάρουντη θνητήσου υπόσταση. Γίνονται μουσική, σημασία, γρίφος και παράνοια. Κάθε πρωί λέξεις αλήτισσες πασχίζουν να συναρμολογήσουν τις άρρητές σου συνέπειες και με εκβιάζουν με τους ρυθμούς του ονόματός σου, που τόσο αγάπησα.

Ευστράτιος Παπάνης, Επίκουρος Καθηγητής Κοινωνιολογίας Πανεπιστημίου Αιγαίου

 

Published in Λογοτεχνία
Παρασκευή, 13 Μαϊος 2016 10:29

Ετεροκαθορισμοί

Υπάρχουν άνθρωποι που ετεροκαθορίζονται και άλλοι που τον εαυτό τους ως σημείο αναφοράς για την ερμηνεία του κόσμου έχουν.

Οι πρώτοι συνήθως επικαλούνται το συναίσθημα και οι υπόλοιποι τη λογική. Οι μεν μιλούν για σχέσεις, επικοινωνία, αλληλεπιδράσεις και οι δε για αξιακά συστήματα, θεσμούς, σχέδια, στόχους

Επίτευξη η βάση της αυτοεκτίμησης για την μια ομάδα, αρμονία και ισορροπία για την άλλη. Πίσω και από τις δυο θεωρήσεις κρύβεται η δυστυχία ή η ικανοποίηση, αν δεν τηρηθεί ο χρυσός κανόνας του μέτρου.

Αν κάπου ξεγελάστηκαν οι γυναίκες, ακόμα και οι πιο χειραφετημένες, είναι η αδυναμία πολλών εξ αυτών να θεωρήσουν την προσωπικότητά τους αυτόνομη, ολοκληρωμένη, ανεξάρτητη από παιδιά, συζύγους, εραστές, κοινωνικά δίκτυα. Αν κάτι κάνει πολλούς άνδρες αναίσθητους είναι η ανικανότητά τους να εσωτερικεύσουν την έννοια ενός εαυτού, που αφήνεται να πάρει τη μορφή και την κουλτούρα των ανθρώπων, που συναναστρέφονται. Ζήτημα παιδείας και στερεοτύπων και τα δυο μπορούν κάποτε να αντιστραφούν ή να εκλείψουν.. Ή απλώς ρόλοι συμπληρωματικοί, που θα καλούν το αρσενικό και το θηλυκό στην ένωση και στη σύγκρουση.

Ευστράτιος Παπάνης

Published in Λογοτεχνία
Παρασκευή, 13 Μαϊος 2016 10:25

Όταν

Όταν εκείνοι που σε έφεραν στον κόσμο φεύγουν, το σύνδεσμο με τον κόσμο, που άρρηκτο νόμισες, μαζί τους παίρνουν. Στο χώμα τις δικές σου ρίζες κουβαλούν οι αγαπημένοι, που χρόνια πριν, στο χώμα της γέννησης με φροντίδα είχαν αποθέσει.

Ξεριζωμός ο θάνατος σαν τίναγμα απριλιάτικου λουλουδιού από τη γη που το ομορφαίνει. Μαρασμός, που με τον αναπάντεχο μετεωρισμό και την ψευδάισθηση, ενηλικιώνει. Τυχερός αν φρόντισες τα κλαδιά σου γερά να περιπλέξεις σε άλλων τη δύναμη, σε στιβαρούς κορμούς και σε εναγκαλισμούς, που τη φθίση απαλύνουν. Να γαντζωθείς σε σχέσεις και φροντίδες και αγάπη, που για αρκετό καιρό θα σε κρατήσουν, τώρα που δεν μπορείς μόνος σου να ρουφήξεις τη δύναμη της λάσπης, που σε σχημάτισε. Μα οι λογαριασμοί σου με τον ουρανό έχουν αρχίσει. ´Οσους λωτούς κι αν σε κεράσει η καθημερινότητα, η πόρτα για σένα ψηλά έχει ανοίξει και περιμένει το δικό σου νόστο. Και ο άνεμος, που κάποτε θα σαρώσει τα μπολιάσματα με τη ζωή, τις πρώτες του δίνες και ριπές έχει στον ορίζοντα αρχίσει να φυσάει.

Ευστράτιος Παπάνης, Επίκουρος Καθηγητής Κοινωνιολογίας Πανεπιστημίου Αιγαίου

Published in Λογοτεχνία

Οι μεγάλες αξίες και τα ιδανικά τα υψηλά, καταρρέουν από τις ευτελείς λέξεις και τα ανάξια έργα της μέρας.

Τα συναισθήματα τα σαρωτικά προδίδουν την ορμή τους, όταν πρέπει να γίνουν απόφαση.

Ακόμα και οι πράξεις θυσιάζουν ξεδιάντροπα το νόημα μπροστά στα αδιέξοδα των σκοπών τους.

Όλα όσα αποκάλεσα σπουδαία, ποτέ δε λησμόνησαν τη χωμάτινη απαρχή τους.

Κι αν αθάνατο είναι εκείνο, που από γενιά σε γενιά αμόλευτο διαιωνίζεται και το χρόνο ή τη μνήμη άθυρμα στην αλήθεια του κρατά, άλλο τέτοιο πέρα από το θάνατο δε γνώρισα.

Τώρα ψάχνω, πριν εγκαταλείψω, να βρω μια βεβαιότητα, άλλοθι στα ύστερα της ύπαρξης.

Μα εκείνη δεν είναι παρά μια αχνή μελωδία. Που για λίγο πήγε να αντηχήσει στη βοή του σύμπαντος κι αμέσως έγινε παραφωνία στην κραταιότητα των άστρων

Ευστράτιος Παπάνης, Επίκουρος Καθηγητής Κοινωνιολογίας Πανεπιστημίου Αιγαιου

 

Published in Λογοτεχνία

Η ιστορία ενός σύγχρονου στίγματος

Παρά το τεράστιο ποσοστό των ανθρώπων (περίπου το 85% του πληθυσμού) που έχουν μολυνθεί από τον ιό HPV [Human Papilloma Virus-ιός των ανθρωπίνων θηλωμάτων-] οι ψυχολογικές συνέπειες μετά τη διάγνωση είναι σοβαρές επειδή οι περισσότεροι έχουν παντελή άγνοια των συνεπειών του στην υγεία.

Κάθε σεξουαλικώς μεταδιδόμενο νόσημα, ακόμα και στην εποχή της ελευθεριότητας του σεξ, αποτελεί στίγμα, ειδικά σε κοινωνίες με χαμηλή ανεκτικότητα, η οποία επιτείνεται από προκαταλήψεις και στερεοτυπικές αντιλήψεις.

Το τεράστιο ποσοστό που λαμβάνει μορφή πανδημίας δεν αποτρέπει από την ενοχή, τη ντροπή, την αγωνία για την εξέλιξη της νόσου, τη μυστικοπάθεια και τη δαιμονοποίηση.

Η σύνδεσή του ιού με τη σεξουαλικότητα κάνει απευθείας αναφορές στην ηθική, στον κοινωνικό έλεγχο και προκαλεί αντιδράσεις όπως άρνηση, απώθηση, εκλογίκευση και στρέβλωση των ερωτικών σχέσεων.

Οι κυριότερες αντιδράσεις είναι:

Απώθηση: το τραυματικό γεγονός απωθείται στο υποσυνείδητο σα να μην έχει συμβεί ποτέ.

Άρνηση της κατάστασης, η οποία εκλαμβάνεται ως τραυματική και επομένως η σημασία της μπορεί να αγνοηθεί ή να υποτιμηθεί κι έτσι το νόημά της ενδέχεται να αλλοιωθεί.

Ενοχή και μεταμέλεια για τις ερωτικές επιλογές.

Ανούσιες ενέργειες, όπως η προσπάθεια διακρίβωσης από ποιο σύντροφο προήλθε η ασθένεια.

Στις μονογαμικές σχέσεις: αλληλοκατηγορία, υποψία για απιστία, κλονισμός της εμπιστοσύνης και διάλυση του δεσμού.  

Ανεπαρκής έρευνα και άγνοια, από τους πάσχοντες, που οδηγεί σε παρανοήσεις, οι οποίες επιτείνονται από τη μοναχική αναζήτηση πληροφοριών στο διαδίκτυο.

Οι ψυχολογικές συνέπειες γίνονται πιο αλγεινές εξαιτίας της αδυναμίας των ιατρών να επικοινωνήσουν αποτελεσματικά με τους πάσχοντες.

Ο χειρότερος από τους μηχανισμούς άμυνας είναι η προβολή, η οποία οδηγεί σε αρνητικές κρίσεις και κατηγορίες για τους άλλους, οι οποίοι έφεραν τον πάσχοντα/την πάσχουσα σ’ αυτή την κατάσταση.

Οι ψευδείς αντιλήψεις σχετικά με τον ιό αφορούν στην προσωποποίησή του (εγώ φταίω για ό,τι μου συνέβη), στην εσωτερίκευσή του (πάσχω από μια επονείδιστη ασθένεια, έκανα κάτι κακό και ο Θεός με τιμωρεί), τη μεγιστοποίησή των συνεπειών (θα πάθω καρκίνο), την υπερβολή (δεν πρόκειται ποτέ να απαλλαγώ από τον ιό), την κατάθλιψη (έχει καταστραφεί η σεξουαλική μου ζωή), την εκδίκηση (κι εγώ με τη σειρά μου θα μεταδώσω τον ιό σε όσους περισσότερους μπορώ), την ντροπή για το σώμα και τη γενετήσια λειτουργία (πολλές γυναίκες, αν και έχουν υποστηρικτικό σύζυγο, για μεγάλα διαστήματα αρνούνται το σεξ)  

Επειδή το προφυλακτικό προσφέρει μόνο 70% προστασία, η επιφυλακτικότητα σχετικά με τη σεξουαλική δραστηριότητα επιτείνεται.

Δεδομένου ότι ο οικογενειακός προγραμματισμός και οι ιατρικές εξετάσεις δεν είναι υποχρεωτικές και στο σχολείο η σεξουαλική διαπαιδαγώγηση είναι ανεπαρκής, η εξάπλωση του ιού τα επόμενα χρόνια προβλέπεται να είναι ραγδαία, αλλά η ψυχολογική περιπέτεια των εμπλεκομένων θα γίνει ακόμα πιο οδυνηρή.

Παρά το φαινομενικό προοδευτισμό των κοινωνιών, η ανισοκατανομή της εξουσίας εξακολουθεί να οδηγεί σε στιγματισμό, περιθωριοποίηση και απομόνωση.

Ο HPV μπορεί να χρησιμοποιηθεί για κοινωνικό έλεγχο και απειλή για οποιαδήποτε παρέκκλιση. Κατά τη διάρκεια των αιώνων, οι στιγματισμένοι αρχικά εντοπίζονταν κι έπειτα η διαφορετικότητα γινόταν ορμή για εκφοβισμό των υπολοίπων μελών της κοινωνίας. Η σύγκριση με τους μη πάσχοντες τονίζει την υπεροχή, την ηθική ανωτερότητα ή την παραδειγματική τιμωρία όσων ήταν ύποπτοι για παραβίαση των κανόνων. Ο αρχικός στιγματισμός οδηγούσε σε προκαταλήψεις και ρατσισμό και η αναπλαισίωση με ηθικές νόρμες σε γενικευμένους χαρακτηρισμούς απαξίωσης και διαπόμπευσης.

Η ασθένεια επομένως επηρεάζει τις διαπροσωπικές και κοινωνικές σχέσεις του ατόμου και ξεφεύγει από την αρχική οριοθέτηση της ώστε να καταστεί επικίνδυνη για το κοινωνικό σύνολο.

Το στίγμα δεν αφορά μονάχα τους ασθενείς αλλά και όσους συσχετίζονται με αυτούς και όσους επιχειρούν να τους υποστηρίξουν ενώ ολόκληρη η οικογένεια ταυτίζεται με το πρόσωπο του πάσχοντα/της πάσχουσας και τις αρνητικές αναπαραστάσεις γι’ αυτόν.

Εξ’ άλλου, ο πάσχων/η πάσχουσα έχοντας αντιληφθεί τις άκαμπτες στάσεις της κοινωνίας σχετικά με την ασθένεια πέφτει θύμα μιας ψυχολογικής διεργασίας που ονομάζεται αυτοστιγματισμός.

Με άλλα λόγια, εσωτερικεύει ως ενοχές τις αιτιάσεις, φοβάται τις πιθανές τιμωρίες, δεν μπορεί να χειριστεί τον κοινωνικό αποκλεισμό, με αποτέλεσμα να βιώνει από πριν την κατακραυγή και την καταδίκη. Η προσδοκία της τιμωρίας είναι πάντα πιο οδυνηρή από την ίδια την τιμωρία.

Το στίγμα που προέρχεται από τα σεξουαλικά νοσήματα δύσκολα εγείρει τη συμπάθεια των υπολοίπων, επειδή υπάρχει διάχυτη αίσθηση της υπαιτιότητας του πταίσαντος, δηλ. το άτομο επέλεξε μόνο του την κατάσταση στην οποία έχει περιέλθει ή χειρότερα η νόσος αποτελεί θεία τιμωρία για τις αμαρτίες του ίδιου ή της κοινωνικής ομάδας στην οποία ανήκει.

Αντίθετα, τα νοσήματα για τα οποία δεν υπάρχει προσωπική ευθύνη (π.χ. καρκίνος μαστού) η συμπάθεια των υπολοίπων μελών αυξάνεται.

Οι σεξουαλικώς μεταδιδόμενες ασθένειες απειλούν τον καθένα και γι’ αυτό εύκολα δαιμονοποιούνται. Η σύνδεσή τους με τον έρωτα, την ικανοποίηση και την ηδονή τις καθιστούν ταμπού, το οποίο δύσκολα θα συζητηθεί. Όσοι, λοιπόν, στερούνται σεξουαλικών εμπειριών αυξάνουν την κατακραυγή τους για να δικαιολογήσουν τα συμπλέγματά τους.

Η καταρράκωση της προσωπικότητας του στιγματισμένου οδηγεί στην αλλοίωση της αντίληψης του σώματος, της υγείας και στη θεαματική διασάλευση της αυτοεκτίμησής του.

Ο φόβος της κοινωνικής απαξίωσης συνδυαζόμενος με μηχανισμούς αυτοεκπληρούμενης προφητείας, αναστέλλει την ενεργητικότητα του ατόμου και οδηγεί στην περιθωριοποίησή και στην παραίτησή του από κάθε προσπάθεια ίασης. Σ’ αυτού του είδους τις ασθένειες ο άπαξ στιγματισμός είναι καταισχύνη εφ’ όρου ζωής.

Ο HPV έχει ακόμα ένα επικίνδυνο χαρακτηριστικό: είναι ασυμπτωματικός. Επομένως, ο πάσχων θα πρέπει να αντιμετωπίσει το δίλημμα αν θα αποκρύψει ολοκληρωτικά την κατάστασή του ή θα ενημερώσει εκείνους με τους οποίους έχει συνευρεθεί, ούτως ώστε να λάβουν τα απαραίτητα μέτρα. Το ίδιο ακριβώς ισχύει για την ενημέρωση των μελλοντικών συντρόφων, σχετικά με τις προφυλάξεις που θα πρέπει να πάρουν, με το φόβο πάντα της ενδεχόμενης απόρριψης.

Έρευνες αναφέρουν ότι η συσκότιση του γεγονότος, μπορεί να λάβει τη μορφή εκδίκησης προς μια κοινωνία ελάχιστα υποστηρικτική.

Τέλος, η δυνατότητα αποσιώπησης οδηγεί στη μεγαλύτερη εσωτερίκευση των συνεπειών του ιού, με αποτέλεσμα οι πάσχοντες να μην ξέρουν σε ποιον να απευθυνθούν ή να εκτονώσουν τα αρνητικά συναισθήματά τους.

του Ευστράτιου Παπάνη, Επίκουρου Καθηγητή Κοινωνιολογίας του Πανεπιστημίου Αιγαίου.

Published in Ψυχολογία
Παρασκευή, 13 Μαϊος 2016 10:11

Το τραγούδι των λέξεων

Ψυχές ζωντανές οι λέξεις: Μια ιστορία κουβαλούν στους αιώνες και μνήμες και εκφορές και πολιτισμούς από καιρό χαμένους.

Μουσική οι τύποι τους, οι πτώσεις, οι εγκλίσεις, οι χρόνοι. Νότες και συγχορδίες αρμονικές οι έρωτες, που ο ήχος τους ενσάρκωσε. Συγγένειες τα συνώνυμα και σόγια τα ομόρριζα κατηγορίες και οικογένειες αλληλέγγυες. Κραυγές οι καταβολές τους, ταπεινές, σαν το έκπληκτο του πρωτόγονου πρρρ μπροστά στη φωτιά, που έγινε πυρ, και fyr και fire, και πυρπόλησε τη σκέψη και την έκανε άφθορο σύμβολο. Προσευχή η κάθε μία ενοποιεί το πραγματικό με τον κόσμο των ιδεών, μεταφέρει σημασίες, προσδοκίες, βιώματα. Και γι αυτό, όταν επικοινωνούν δυο άνθρωποι, όλα τούτα συγκατανεύουν, η θύμηση η συλλογική, η τωρινή αντίληψη, ο δισταγμός για το αύριο. Γιατί κάθε λέξη είναι το μαγικό παραμύθι της σάρκας που ενώθηκε με το πνεύμα κι έγινε Λόγος.

Ευστράτιος Παπάνης, Επίκουρος Καθηγητής Κοινωνιολογίας Πανεπιστημίου Αιγαίου

Published in Λογοτεχνία
Παρασκευή, 13 Μαϊος 2016 10:07

Κάθε πρωί

(οὐχ ὑμᾶς δαίμων λήξεται, ἀλλ᾽ ὑμεῖς δαίμονα αἱρήσεσθε)

Κάθε πρωί, που ξυπνάτε νομίζοντας πως η καθημερινότητα είναι για σας μοίρα, το πεπρωμένο διαλέγει τις ασήμαντες λεπτομέρειες της μέρας, που κάποτε θα ορίσουν τις διαδρομές σας.

Κι επειδή πολύ σημαντικό είναι για τους ανθρώπους να πιστεύουν, ειδικά οι νέοι, οι υπερφίαλοι, οι ρασιοναλιστές, οι αφελείς πως διαφεντεύουν την ύπαρξή τους, η Λάχεσις μεριμνά, ώστε κάποια από τα γεγονότα, που θα ακολουθήσουν, να σας φανούν τυχαία, όπως μια ανούσια γνωριμία πνιγμένη στης τυπικότητας τη συνδιαλλαγή και τη βιάση.

Δίπλα της η Κλωθώ υφαίνει τις αυταπάτες και τις ραίνει, έτσι που οι αποφάσεις της με επιλογές δικές σας να μοιάζουν, καθώς αγνοείτε ή προσποιείστε πως δε βλέπετε, ότι όλα τα μονοπάτια, όσο διαφορετικά κι αν φαίνονται, μαίανδροι ή ευθείες, οδηγούν στον ίδιο προορισμό –το θάνατο- και έχουν χαραχτεί για να καταλήγουν πάντα στον εαυτό σας.

Και τελεσίδικες τις αποφάσεις σας η Άτροπος θα κάνει, συνηγορώντας με την ψευδαίσθηση του Χρόνου, μεταμορφώνοντας τις αιτίες σε σκοπούς, μοιράζοντας ετυμηγορίες και εντάλματα, επικυρώνοντας το παρελθόν σα να προδιαγράφει το μέλλον. Κι έτσι κάθε σας λέξη γίνεται ριζικό, κάθε αδράνεια τίμημα, κάθε πράξη φυλακή.

Κάθε πρωί αόρατοι δικαστές μας αθωώνουν ή μας καταδικάζουν, μας δικαιώνουν ή σχεδιάζουν τις ειρκτές μας. Κι ο άνθρωπος, άλλοτε σοφός κι άλλοτε ανόητος και ασεβής, αψηφά όλα τούτα, επειδή ακριβώς κάποτε στέφθηκε με το καθ΄ομοίωσιν..

Ευστράτιος Παπάνης, Επίκουρος Καθηγητής Κοινωνιολογίας Πανεπιστημίου Αιγαίου

Published in Λογοτεχνία
Παρασκευή, 13 Μαϊος 2016 10:01

Δεν έγραψα καλά στις εξετάσεις..

Μερικά μυστικά απενοχοποίησης για γονείς και μαθητές

Αν διαβάσετε τις βιογραφίες όλων εκείνων, που η κοινωνία θεωρεί επιτυχημένους, θα διαπιστώσετε ότι είναι διάσπαρτες από ήττες, ματαιώσεις, προσπάθειες που έπεσαν στο κενό, πισωγυρίσματα, πίκρες και απώλειες. Αυτό είναι το φυσιολογικό, επειδή μέσω του λάθους και της αστοχίας οι άνθρωποι μαθαίνουν και εξελίσσονται, ενώ η εύκολη κατάκτηση, παρά τη χαρά που προσφέρει, δεν διδάσκει και μερικές φορές οδηγεί σε υπερφίαλες εκτιμήσεις. Κατά πολλούς δε και τα δυο είναι απλώς ζήτημα συγκυρίας.

Αλήθεια, ποιο ήταν το κυρίαρχο συναίσθημά σας, πριν μεταβείτε στο εξεταστικό κέντρο; Ο πόθος για την επιτυχία ή ο φόβος για την αποτυχία; Το δεύτερο ίσως να αποτέλεσε τον παράγοντα εκείνο, που ανέστειλε τη δράση και συσκότισε το νου.

Να, λοιπόν, κάποιες βασικές συμβουλές, που αμέσως μετά την ατυχία σας στις Πανελλαδικές οφείλετε να σκεφθείτε.

1. Αποφύγετε την άρνηση! Η άρνηση είναι ένας ψυχολογικός μηχανισμός άμυνας, που προστατεύει τους μαθητές από το άγχος, αλλοιώνοντας όμως την πραγματικότητα. Υποβαθμίζει το γεγονός, το περιβάλλει με ψεύτικα δεδομένα και μνήμες, το σπρώχνει προς το υποσυνείδητο, μεταθέτει την ευθύνη, το φορτώνει με λανθασμένες ερμηνείες και αιτιάσεις. Η άρνηση συνεπικουρείται από τα στερεότυπα, τις στρεβλωμένες αντιλήψεις, τις κοινές παραδοχές, τα βαρετά λόγια παρηγοριάς. Η ανώτατη εκπαίδευση είναι μια μακρόχρονη επένδυση στον εαυτό και σε κάθε περίπτωση πρέπει να τυγχάνει της δέουσας σοβαρότητας.

2. Εκτιμήστε με ειλικρίνεια και σύνεση, πρώτα με τον εαυτό σας και έπειτα με εχέφρονες και συναισθηματικά αποφορτισμένους ανθρώπους ( πχ τους δασκάλους σας) τι ακριβώς πήγε λάθος στην πορεία σας. Αν δεν γράψατε καλά σε κάποιο μάθημα, τότε θα πρέπει να εστιάσετε σε αυτό. Αν γενικά οι επιδόσεις σας δεν ήταν οι αναμενόμενες, τότε οι στρατηγικές μελέτης κατά τη διάρκεια της χρονιάς και η διαχείριση του χρόνου πρέπει συλλήβδην να αναθεωρηθούν. Ναθυμάστε ότιη χρονιάπου έρχεταιμπορεί ναφέρει μαζίτης μοναξιά, εσωστρέφεια, αμφιθυμία, συγκρούσεις, πλήξη. Όλα ταχαρακτηριστικά δηλαδήμαθητών προορισμένωννα διαπρέψουν, αρκεί γρήγορανα τατιθασεύσουν.

3. Η ατυχία σας με κανέναν τρόπο δεν υποδηλώνει κάτι σχετικά με την προσωπικότητά σας. Αποβάλλετε από τις σκέψεις σας τον πανικό, τις βιαστικές κρίσεις και κυρίως μην γενικεύετε. Δεν είστε ούτε λιγότερο ικανός από όσους πέτυχαν ούτε ανάξιος για κάτι καλύτερο. Η αυτοεκτίμηση πρέπει να βγει αλώβητη και ενισχυμένη από τον αναστοχασμό. Μην ενδίδετε σε ανθρώπους, που θα σας μειώσουν, θα αποδώσουν ευθύνες, θα κάνουν κηρύγματα. Μη ζηλεύετε τους φίλους, που πέτυχαν την εισαγωγή στο Πανεπιστήμιο, αλλά μην μπείτε και στην αρνητική κουλτούρα εκείνων, που δεν το κατάφεραν. Μην μέμφεσθε τους άλλους ή τους καθηγητές. Ο ρεαλισμός και η λογική στοιχειοθέτηση της κατάστασης είναι συνήγορός σας.

4. Πολλοί από τους μαθητές, που αποτυγχάνουν, είχαν υψηλές επιδόσεις στο σχολείο. Οι Πανελλαδικές ήταν μια κακή έκπληξη, μια μη αναμενόμενη εξέλιξη, μια προσδοκία όλων, που διαψεύσθηκε. Όμως, ο επιμελής μαθητής, που ατύχησε, έχει όλα τα εφόδια να επιτύχει στο μέλλον μια περίοπτη θέση . Κάθε εμπόδιο σε καλό.

5. Δείτε την εξεταστική ως κάτι το τετελεσμένο και σχεδιάστε διακοπές και στιγμές χαλάρωσης, πριν ξαναρχίσετε τον αγώνα. Αναπροσδιορίστε τους στόχους σας και ιεραρχείστε τις ανάγκες, προβείτε σε σχέδια οργάνωσης της ύλης, βρείτε τους κατάλληλους μέντορες. Μιλήστε με επαγγελματίες, που ασκούν τη δραστηριότητα που θέλετε να σπουδάσετε και επισκεφθείτε τους εργασιακούς χώρους τους. Πηγαίνετε στο κοντινό σας Πανεπιστήμιο, δείτε τις εγκαταστάσεις, μιλήστε με φοιτητές. Όλα αυτά θα σας εμψυχώσουν, επειδή θα ξέρετε ακριβώς τι θέλετε να καταφέρετε.

6. Οι αποτυχίες είναι περάσματα και μεταβάσεις. Συνδέουν δυο σημεία της ζωής, από το σκοτάδι προς το φως και γεμίζουν το ενδιάμεσο με αυτογνωσία, πείσμα, θέληση. Δυστυχώς, οι μη νουνεχείς άνθρωποι αποτιμούν την αποτυχία από το κακό αποτέλεσμα, χωρίς να κρίνουν την πορεία. Μην συζητάτε με τέτοιους. Όσο αγαθά κι αν είναι τα κίνητρά τους, ο δογματισμός συγκαλύπτει τις πραγματικές δυνατότητες και διεξόδους.

7. Το μόνο που σας χωρίζει από την εκπλήρωση των στόχων σας είναι η προσωπική ιστορία, που θα διηγηθείτε στον εαυτό σας για τους λόγους της αποτυχίας σας. Αν η ετυμηγορία σας είναι θετική, η θέση στο Πανεπιστήμιο και η καλή ακαδημαϊκή πορεία είναι δεδομένη

8. Η αποτυχία είναι μια προσωρινή κατάσταση. Ο στιγματισμός ή ο αυτοστιγματισμός και η κατηγοριοποίηση είναι παθολογίες ανώριμων προσωπικοτήτων και η κατάθλιψη οργή που διοχετεύθηκε εσωτερικά. Μετατρέψτε την σε ενέργεια και στρέψτε τη προς τα έξω.

Για τους Γονείς:

1. Η προσωπικότητα του παιδιού είναι ο καθοριστικός παράγοντας επιλογής επαγγέλματος. Είναι ο μαθητής κοινωνικός, οργανωτικός, ριψοκίνδυνος, πρακτικός, ρεαλιστής, καλλιτεχνικός, θεωρητικός, του αρέσουν τα ταξίδια, η ασφάλεια, οι υψηλές αμοιβές, η φύση, η ιεραρχία;

2.Κανείς δεν μπορεί να προβλέψει ποια επαγγέλματα θα έχουν σε δέκα χρόνια ζήτηση. Μπορεί να είναι τα λογιστικά ή τα εξειδικευμένα στελέχη τουριστικών επαγγελμάτων ή οι στρατιωτικές σχολές, αλλά οι δεξιότητες είναι εκείνες, που θα διασφαλίσουν επαγγελματική αποκατάσταση και τα δίκτυα, που θα αναπτύξετε. Η σχολή είναι μόνο η αφορμή.

3.Η κρίση θα τελειώσει και νέες προοπτικές για τους νέους θα παρουσιαστούν. Καλλιεργείστε τους την κουλτούρα της γεωγραφικής και επαγγελματικής κινητικότητας, την προοπτική δηλαδή να σπουδάσουν δύο ειδικότητες, πχ κοινωνιολογία και οικονομικά.

4. Τόσο οι γονείς, όσο και οι μαθητές έχουν φαντασιακές απόψεις για τις συνθήκες σε κάθε επάγγελμα. Ή, ακόμα χειρότερα, δημιουργούν στερεότυπα από γνωστούς και φήμες. Η μόνη λύση είναι η πραγματική γνωριμία με επαγγελματίες.

5. Όλοι είμαστε υπέρ του Δημόσιου Πανεπιστημίου, αλλά οι εναλλακτικές είναι πολλές και εδώ και στο εξωτερικό. Δείτε τι ισχύει με τα επαγγελματικά δικαιώματα στις χώρες της ΕΕ

6. Μην συνδέετε το κοινωνικό στάτους και την επαγγελματική προοπτική με την εισαγωγή στο Πανεπιστήμιο, αλλά αποκλειστικά με τη μόρφωση, τη γνώση και τις εμπειρίες της φοιτητικής ζωής.

7. Η μη είσοδος στο Πανεπιστήμιο δεν είναι αποτυχία, αλλά ευκαιρία για επαναπροσδιορισμό. Ασχοληθείτε με τα παιδιά σας ψάχνοντας μαζί εναλλακτικές.

Ευστράτιος Παπάνης, Επίκουρος Καθηγητής Κοινωνιολογίας Πανεπιστημίου Αιγαίου

Παρασκευή, 13 Μαϊος 2016 09:57

Ανασφάλεια

Το μεγαλύτερο τίμημα που πληρώνει ο ανασφαλής άνθρωπος είναι οι παραχαραγμένες ερμηνείες για τις σχέσεις του με τους υπόλοιπους.

Η διαστρέβλωση των προφανών στοιχείων, η ανάγκη για διαρκή επιβεβαίωση, η υποτίμηση και άρνηση των νοημάτων ακολουθούν ένα συγκεκριμένο, νοσηρό μοτίβο, που επαναλαμβάνεται μαζοχιστικά και επηρεάζει το γνωστικό, συναισθηματικό και πραξιακό τομέα. Οι επαίτες αυτοί της ζωής μετρέπονται σε δυνάστες της προσωπικότητας και τυράννους της αλληλεπίδρασης, επειδή κατά βάθος περιμένουν και εκλιπαρούν την επιβεβαίωση των φόβων τους σε λεπτομέρειες και αβλεψίες, που για τους άλλους είναι παντελώς ασήμαντες. Σύντομα γίνονται θιασώτες θεωριών, που ενισχύουν την νευρωσική στάση τους, έχοντας όμως χάσει ενδιάμεσα την πεμπτουσία της ύπαρξης, που είναι ο αυθορμητισμός στην καθημερινή διαπραγμάτευση. Κρίμα που τόση ψυχική ενέργεια γρήγορα θα μετατραπεί σε άγχος, κατάθλιψη και επιθετικότητα.

 

Ευστράτιος Παπάνης

 

Newsletter Subscribe

Όλα τα νέα και οι ενημερώσεις απευθείας στο email σας.

kyklos aspros 116x100

ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΨΥΧΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΟΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ

ΛΟΦΟΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ

ΜΥΤΙΛΗΝΗ 81100

ppy@aegean.gr

22510 36520 - 36580

Ακολουθήστε μας

ΦΟΡΜΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ

ΠΟΙΟΙ ΕΙΜΑΣΤΕ

Γενικά στοιχεία

Υπηρεσίες

Η ομάδα μας

Συνεργασίες

Γιατί να μας προτιμήσετε

Διαφημιστείτε σε εμάς

Νομικά ζητήματα

© 2020 psichologia.gr. All Rights Reserved. Designed by Kosnet.gr