Displaying items by tag: Ευστράτιος Παπάνης

Μια νέα εκπαιδευτική δράση πρέπει άμεσα να εισαχθεί στα αναλυτικά προγράμματα των σχολείων, αλλά και στις δομές κατάρτισης ενηλίκων: Η διαχείριση της διαδικτυακής ταυτότητας του μαθητή και του πολίτη.

Είναι γεγονός ότι η διείσδυση του Ίντερνετ ως μέσου αλληλεπίδρασης και παραγωγής περιεχομένου έχει μεταβάλλει την καθημερινότητα και τις κοινωνικές δυναμικές. Όσοι αρνούνται την ιδιότητα του Διαδικτύου ως πάνδημης μεθόδου εξάπλωσης νοήματος, πολιτισμού και πολιτικών επιλογών, απλά εθελοτυφλούν.

Όμως, πόσοι έχετε συνειδητοποιήσει ότι η ενασχόληση με αυτό σχεδόν προϋποθέτει την οικειοθελή αναστολή βασικών δικαιωμάτων, που βασίζονται στις αρχές της ιδιωτικότητας.

Αναρτήστε φωτογραφίες σας από τις διακοπές και αυτόματα πληροφορήσετε τους συνδεδεμένους απατεώνες ότι απουσιάζετε από το σπίτι.

Πατήστε like σε προϊόντα, υπηρεσίες, τραγούδια, βιβλία, δημοσιεύσεις και σε λίγο το εμπορικό σας προφίλ έχει σχηματιστεί.

Ο γραπτός λόγος σπάνια έχει τη βιωματικότητα του προφορικού, όσο γλαφυρός κι αν είναι. Δημοσιεύστε κάτι αμφιλεγόμενο και πολλοί θα παρεξηγήσουν τις προθέσεις σας.

Υποκύψτε στο προφίλ της φιλήδονης γνωστής και δικηγόροι τεκμηριώνουν στοιχεία για το εις βάρος σας διαζύγιο.

Διαφημίστε την επιχείρηση και το ΣΔΟΕ θα αντλήσει πληροφορίες για το εύρος εργασιών σας.

Υποστηρίξτε μια ριζοσπαστική οργάνωση και η ΕΥΠ θα φακελώσει τη δράση σας.

Οι ψυχικά ευάλωτοι σύντομα θα εξαρτηθείτε από τις απαντήσεις και την απήχηση των δημοσιεύσεων.

Το Facebook σοφά αποφεύγει, προς το παρόν, να εισαγάγει την επιλογή ´ δεν μου αρέσει ´, για να αποφύγει συγκρούσεις ομάδων και προσώπων.

Ανεβάστε τη φωτογραφία των παιδιών σας και παιδόφιλοι στήνουν πανηγύρι.

Αναπτύξτε ασθενείς δεσμούς με αγνώστους και ξαφνικά θα διαπιστώσετε ότι οι πραγματικοί ισχυροί σας δεσμοί θα χαλαρώσουν.

Η ποιότητα ζωής δε βελτιώνεται από την έξαρση των ψηφιακών μας σχέσεων.

Η γοητεία του Διαδικτύου είναι η άμεση ανατροφοδότηση, η αστραπιαία παγκόσμια κοινωνική αντίδραση και ο καταιγισμός της πληροφορίας. Αν εμείς, η γενιά που ανακάλυψε το Ίντερνετ, δε μάθουμε να το τιθασεύουμε, η άγνοια θα υποσκάψει τις επόμενες.

Ευστράτιος Παπάνης, Επίκουρος Καθηγητής Κοινωνιολογίας Πανεπιστημίου Αιγαίου

 

Κυριακή, 15 Μαϊος 2016 21:25

Οι αμφορείς της ομορφιάς

Είναι φορές που ο Θεός διαλέγει να κρύψει τον πλούτο της ψυχής σε αταίριαστες μορφές και παράξενα του προσώπου χαρακτηριστικά, έτσι που ο αναζητητής του κάλλους και του σπάνιου να παιδευτεί, πριν τον ανακαλύψει.

Γιατί τα πολύτιμα σεντούκια του Δημιουργού και οι κρύπτες του όμορφου στους ανθρώπους περνούν απαρατήρητα, αν δεν εξασκηθούν από νωρίς τους σκοπούς και τα τερτίπια της θέλησής Του να καταλαβαίνουν.

Κι άλλες φορές τόση θλίψη η άσχημη εσθήτα και το αδιάφορο περίβλημα στην αδύναμη ψυχή προκαλούν, που το δώρο της ωραιότητος συνθλίβεται και παίρνει το παράταιρο διάγραμμα της απόμερης κρυψώνας, που είναι φυλαγμένο.

Κάποτε με επιμέλεια οι άνθρωποι την θάβουν μέσα σε απρόσβλητα θησαυροφυλάκια, και σε πανάκριβα των μύρων δοχεία και αμφορείς. Μα είναι η ομορφιά που χαρίζει ο Πλάστης ζωντανή. Δωρίζεται εκεί που κανείς δεν περιμένει και χάνεται εκεί, που αυτονόητα θα έπρεπε να υπάρχει. Σε όσους τη λαχταρούν δεν υποκύπτει και σε κείνους που αδιαφορούν, πεισμώνει και παραδίδεται.

Και τέτοια τυφλότητα και των εφήμερων έρωτας κάποιους ανθρώπους κατατρύχει, που σε ειρκτή το σώμα μετατρέπουν για το χάρισμα αυτό το θεσπέσιο.

Όποιο της θείας ομορφιάς φυλαχτήρι κι αν σας δόθηκε, όποια του νάματος υδρία. και δεξαμενή, περήφανοι που αξιωθήκατε της χάριτος να είστε και γρήγορα τη θεϊκή αρμονία και το σώμα θα αποκτήσει..

Ευστράτιος Παπάνης, Επίκουρος Καθηγητής Κοινωνιολογίας Πανεπιστημίου Αιγαίου

Published in Λογοτεχνία
Κυριακή, 15 Μαϊος 2016 21:21

Όλοι εσείς

Όλοι εσείς που: αισθάνεστε ότι προσφέρετε τα πάντα σε κάποιους, αλλά εκείνοι δεν τα εκτιμούν, μήπως ήλθε η στιγμή να αναρωτηθείτε, αν αυτά που δίνετε με τόσο μεγάλη ένταση, πραγματικά δεν τους ενδιαφέρουν

Αλλά κι αν τους ενδιαφέρουν προτιμούν μια άλλη μάρκα κι όχι τη δική σας

Όλοι εσείς που:

ψάχνετε τον εαυτό σας, τα συναισθήματα, τα θέλω σας, μήπως είναι καιρός απλώς να τα δημιουργήσετε και να αφήσετε την αναζήτηση

Όλοι εσείς που νιώθετε πως αξίζετε την ευτυχία, αλήθεια πόσες φορές και σε πόσους την προσφέρατε

Όλοι εσείς που θέλετε να βρείτε ισορροπία σκεφτήκατε ποτέ ότι φλερτάρετε με τη στασιμότητα και τους βάλτους

Όλοι εσείς που νομίζετε πως οι άλλοι δεν σας καταλαβαίνουν, μήπως να αρχίσετε να επικοινωνείτε σε μια γλώσσα πιο καταληπτή

Όλοι εσείς που θεωρείτε πως οι εμπειρίες σας αρκούν για να ερμηνεύσετε τον κόσμο, μήπως ελήλυθεν η ώρα να επισκεφθείτε και να ζήσετε σε άλλους κόσμους

Όλοι εσείς που πιστεύετε πως η ελευθερία είναι δικαίωμά σας, πόσους αγώνες έχετε δώσει γι αυτήν και τι θα την κάνετε αν την αποκτήσετε

Όλοι εσείς που ζητάτε τη δημοκρατία, αλήθεια πόσο δημοκρατικά έχετε ανατραφεί και πόσο φιλελεύθερα θα αναθρέψετε τα παιδιά σας

Όλοι εσείς που απαιτείτε αξιοκρατία έχετε καταλάβει πως αυτός είναι ο καλύτερος τρόπος για να μείνουμε οι περισσότεροι άνεργοι

Όλοι εσείς που αναίμακτα φωνάζετε για δικαιώματα έχετε καταλάβει ότι σφετερίζεστε τις μάχες των γενεών, που τα κατοχύρωσαν

Ευστράτιος Παπάνης, Ακαδημία των Πολιτών

Published in Λογοτεχνία

Οι ερευνητές, αλλά πολύ περισσότερο οι νεαροί χρήστες, συμφωνούν ότι το Facebook και το Twitter έχουν γίνει αχανείς τόποι κοινωνικής δικτύωσης, που σταδιακά χάνουν την αίγλη τους.

Ίσως στην Ελλάδα δεν είναι ακόμα ορατή η τάση αυτή, αλλά πλέον είναι δύσκολο για τους 15χρονους να έλκονται από τα μέσα, όπου συνυπάρχουν πλέον δύο ή και τρεις γενιές ταυτόχρονα. (Είναι τουλάχιστον περίεργο να μιλάς με τη μητέρα σου ή να ανακαλύπτεις στοιχεία της προσωπικότητας του πατρός στο Ίντερνετ)

Η επιβίωση στο Facebook μοιάζει με τη ζωή σε μια γιγαντιαία πολυπολιτισμική πόλη, χωρίς γειτονιές και διακριτά όρια.

Οι άσχετοι φίλοι κατακλύζουν τα προφίλ. Ο καθένας ανέχεται άτομα, που υποτίθεται πως άνοιξαν ένα δίαυλο αλληλεπίδρασης, αλλά ποτέ δεν έχουν ανταλλάξει έστω μία λέξη. Η ανάδειξη της προσωπικής διαδικτυακής ταυτότητας γίνεται δυσχερέστερη στο Facebook και πολύ περισσότερο η προώθηση προϊόντων και υπηρεσιών μέσα από αυτό. Όσοι ασχολούνται με το marketing γνωρίζουν ότι οι ομάδες-στόχοι πρέπει να είναι ενεργές και όχι άχρωμες, ότι οι τάσεις γεννιούνται από το περιεχόμενο, τις συζητήσεις, τη σύγκρουση, το διάλογο, στοιχεία, που εξαφανίζονται μέσα στην τυχαία διασύνδεση διαφορετικών χαρακτήρων στο Facebook.

Οι περισσότεροι από τους χρήστες δεν είναι διαμορφωτές γνώμης, πρόσωπα, δηλαδή, που παράγουν νοήματα, ερμηνείες, αναλύσεις και είναι τόσο κεντρικά δικτυωμένοι, ώστε η άποψή τους να έχει βαρύτητα. Αυτούς θα τους συναντήσετε σε εικονικές κοινότητες εκτός Facebook, σε ιστολόγια και σε ομάδες ειδικών. Στο Fb, αλλά και στο Twitter περίσσεψε η αναμετάδοση περιεχομένου, η ελαφρότητα ( τα περισσότερα likes κερδίζουν φράσεις του στυλ ΄πίνω καφέ στην πλατεία’, η ανεπιθύμητη διαφήμιση και η αίσθηση ότι εκεί απλά χάνει κάποιος το χρόνο του.

Υποδεχθείτε τους εξειδικευμένους ιστοτόπους, τα μέσα που αναπτύσσονται όχι αδιάκριτα, αλλά βάσει των συγκεκριμένων ενδιαφερόντων των χρηστών, τους φορείς επικοινωνίας, που στηρίζονται ολοένα και περισσότερο στην εικόνα και το βίντεο εις βάρος του λόγου. Καλώς ήλθατε στην εποχή, που η φορητότητα των κινητών καθορίζει τη μορφή, αλλά και το περιεχόμενο.

Ευστράτιος Παπάνης, Επίκουρος Καθηγητής Κοινωνιολογίας Πανεπιστημίου Αιγαίου

Κυριακή, 15 Μαϊος 2016 21:08

Μονήρης όζος

Μέσα στον τομογράφο ένα λαμπάκι ανάβει. Το βλέμμα πέφτει στη γυαλιστερή επιφάνεια. Ο ακτινολόγος φεύγει βιαστικός από το δωμάτιο.

Τον άκουσες να ψιθυρίζει καλή τύχη, μα λίγο πριν αρνήθηκες να βγάλεις το σταυρό από το λαιμό, αφού εκεί έχεις εναποθέσει την ελπίδα για το αποτέλεσμα. Ο μικρός καθετήρας σε φοβίζει περισσότερο.

Ένας υπόκωφος θόρυβος. Το μεταλλικό στεφάνι αρχίζει να περιστρέφεται. Σιγά στην αρχή. Κι ολοένα και γρηγορότερα. Πόσα μάτια δεν προσηλώθηκαν στην κυκλική μέθη. Πόσες ελπίδες δεν καρφώθηκαν στις χαρακιές του κυλίνδρου. Οι γραμμές του τρέχουν πια με μεγάλη ταχύτητα. Σα να σχηματίζουν μια λέξη: Νικήθηκες.

Πάρε βαθιά αναπνοή..Κράτα την όσο μπορείς. Μικροί όταν ήμαστε κάναμε διαγωνισμούς κλείνοντας τη μύτη. Και σα γέννηση μετά η λαχταρισμένη ανάσα.

Στο στόμα σου η γεύση από το μείγμα που σου έδωσαν να πιεις, στις φλέβες το σκιαγραφικό. Καίγεσαι παντού.

Αρχίζουν τα ανεβοκατεβάσματα κατά μήκος του τομογράφου. Το παιχνίδι των αναπνοών συνεχίζεται. Η ζωή ένα άθυρμα.

Πνεύμονες, άνω κάτω κοιλία, το σώμα ολόκληρο. Θα είναι μονήρης ο όζος ή θα έχει παρέα;

Δε σε νοιάζει πια. Κανέναν από τους ανθρώπους που παίζουν τα ζάρια της επιβίωσης δεν τους ενδιαφέρει.

Μπορείς να πάρεις και επίδομα αναπηρίας μου είχαν πει..Φυσικά, το αρνήθηκα. Ας μην ξοδέψουμε την Ελλάδα. Σε χειρότερη κατάσταση από μένα βρίσκεται. Μόνο που αυτή ποτέ δεν πεθαίνει.

Ευστράτιος Παπάνης

Published in Λογοτεχνία
Κυριακή, 15 Μαϊος 2016 21:04

Οι γέροντες των επαρχιών

Οι γέροντες στα χωριά και σε κάποιες συνοικιακές καφετέριες στην Αθήνα ερωτεύονται τις σερβιτόρες και ζουν για τη στιγμή που θα παραγγείλουν.

Εκείνες παιζογελούν με όλους κι έπειτα τους κοροϊδεύουν στα αγόρια τους. Μα ετούτοι άλλη παρηγοριά εκτός από το μύθο δεν έχουν. Και υποκύπτουν στη στερνή ηθελημένη πλάνη.

Οι γέροντες σε στέκια, όπου η κατάθλιψη σε υποδέχεται, διατάζουν τον καφέ τους, μετρούν τα ψιλά, και απολαμβάνουν τη μόνη πολυτέλεια στη ζωή τους. Σε λίγο όλα θα είναι μια σπατάλη: Τα λόγια τα μετρημένα, ο κουραστικός ύπνος πάνω στο τραπέζι, η αναπόληση, η αίσθηση του χρόνου, η καθαριότητα, η αντίληψη του τόπου, οι αναμνήσεις, η ανεκτικότητα των συγγενών, η προσμονή.

Τα προσχήματα τα πήρε ο καπνός στο τζάκι, οι συλλαβές βραδυπορούν και νοθεύουν τα νοήματα από τις βρώμικες, παλιές εφημερίδες.

Οι ηλικιωμένοι στα χωριά και στις αδιάφορες καφετέριες της Αθήνας έπαψαν να συζητούν για πολιτικά, για τα χρόνια τα περασμένα, για κατορθώματα και επιπλήξεις. Κάθε μέρα, αλήθεια νά ναι πρωί ή βράδυ – αδιάφορο-, απομακρύνονται από την πραγματικότητα των άλλων. Σπάνια ομιλούν μεταξύ τους. Έπαψαν να ακούν τους ήχους της ζωής, που αμείλικτα τους προσπερνά, βλέπουν μόνο όσα η φαντασίωση ορίζει.

Οι γέροντες των επαρχιών και της Αθήνας αδιαφορούν για το αδυσώπητο πρόγραμμα και τις συνήθειες, που τους κρατούσαν. Λησμόνησαν τους κήπους με τις ψευδαισθήσεις, που νόμιζαν πως θα αναστήσουν.

Αποχαιρετούν τη χαρά, καλησπερίζουν τις νύχτες, γιατί η ψυχή τους, πιο νέα από ποτέ, ετοιμάζεται να σαλπάρει. Κι αν αυτό μακάβριο ακούγεται σε όσους ακόμα εκστασιάζονται από τη φενάκη του βίου, στα θολά μάτια τους ήδη διακρίνονται τα ασύνορα πλάτη, που τους περιμένουν.

Αν η καρδιά σας είναι καθαρή, αν αυτά που σας κρατούν εδώ δεν γίνονται σκουριασμένες άγκυρες, που σας δένουν με τη λάσπη του λιμένα, θα τους δείτε, την ώρα του τέλους, να σαλπάρουν. Νέοι, άυλοι και εξαγνισμένοι θα σας φωνάξουν συγκινημένοι: θυμάμαι την πρώτη φορά που ήρθα στο μέρος τούτο. Κουνήστε το μαντήλι, μεθύστε με την έξαρσή τους και ευχηθείτε: Καλή αντάμωση, αγαπημένοι.

Ευστράτιος Παπάνης, Επίκουρος Καθηγητής Κοινωνιολογίας Πανεπιστημίου Αιγαίου

Κυριακή, 15 Μαϊος 2016 12:32

Ένοχη

Συνοδεύει τους ανθρώπους από τον Κήπο της Εδέμ, ως απόρροια της αμαρτίας, και προϋποθέτει τη γνώση του καλού και του κακού.

Ξεκινά από τη στιγμή που το παιδί θα αναγνωρίσει τον εαυτό του στον καθρέφτη και εδραιώνεται στην ηλικία 3-5 ετών ως αντίβαρο στη χαρά του παιχνιδιού, της προσωπικής έκφρασης και της αυθόρμητης πρωτοβουλίας.

Συνεπικουρεί ή καταρρακώνει την αγάπη, τον έρωτα, την κοινωνική δράση, την ηθική. Προκαλεί κατάθλιψη, χαμηλή αυτοεκτίμηση, άγχος, αλλά συνέχει τα μέλη μιας κοινότητας και αποτρέπει τις παρεκκλίσεις.

Αδελφή του πόθου, του φόβου, του διλήμματος, της νεύρωσης, της τραγικότητας. Νέμεσις με τη μορφή Ερινύας, χαρακτηριστικό ανθρώπων με πάθη και ορμή. Αριστουργήματα λογοτεχνικά γράφτηκαν, για να την εξυφάνουν, περιγράψουν, ερμηνεύσουν και σίγουρα ο καθείς κουβαλά μια Αντιγόνη μέσα του, που αναρωτιέται αν θα υπακούσει στον Θείο ή ανθρώπινο νόμο.

Η απουσία της δημιουργεί αναλγησία, αμοραλισμό, αντικοινωνικές προσωπικότητες, δολοφόνους κατά συρροή, ευδαιμονισμό, ηδονισμό. Όλοι οι μηχανισμοί άμυνας επιστρατεύονται, για να την καταπνίξουν, θεωρίες ανακατασκευάζονται, δικαιολογίες και επιχειρήματα εφευρίσκονται. Κι όμως αυτή βλοσυρή, αδέκαστη και αμείλικτη συμπορεύεται, αναζητώντας εξιλαστήρια θύματα και ποινές χωρίς συγκατάβαση..

Διαφέρει πολιτισμικά. Στις δυτικές ατομοκεντρικές κοινωνίες ακούγεται ως εσωτερική φωνή και στην ανατολική φιλοσοφία ως κοινωνικός έλεγχος και απομάκρυνση από την ομάδα ή τους θεϊκούς στόχους. Συσχετίζεται με αξίες, νόρμες, παραδόσεις. Η ζωή χωρίς αυτήν θα ήταν απαλή, αν οι ανθρώπινες δράσεις δεν ήταν ανταγωνιστικές. Πρόκειται για ένα από τα ζοφερότερα συναισθήματα: Την ενοχή.

Κι αν, κατά την ψυχανάλυση, η πρώτη της εκδήλωση εδράζεται στον έρωτα προς το γονέα του αντιθέτου φύλου, κατά την ενήλικη ζωή επεκτείνεται σε κάθε έκφανση. Για όσα πράξαμε πληγώνοντας άλλους, για εκείνα που δεν κάναμε, για ενέργειες κάποιων, που δεν αποτρέψαμε, για σκέψεις άνομες και παρορμήσεις μη επιθυμητές. Οι τελειοθήρες πιστεύουν πως δεν έκαναν αρκετά, όσοι διαθέτουν ανελαστικό υπερεγώ, ότι κάθε τι είναι λάθος, όσοι ασπάζονται το σχετικισμό χάνονται μέσα στους κανόνες, που οι ίδιοι μεταβάλλουν, ανάλογα με την περίσταση..

Η σκιά της απειλεί όσους διασώθηκαν από ατυχήματα, εκείνους, που επεβίωσαν, ενώ άλλοι δεν τα κατάφεραν. Ο φόρος της βαρύς για τις μητέρες, που μόλις γέννησαν και δεν πλημμύρισαν από συναισθήματα ευφορίας για το βρέφος: Λογισμοί αποτροπιαστικοί, ενάντιοι στις προσδοκίες, που αργότερα θα μεταλλαχθούν σε υπερπροστατευτικότητα ή σε κατάθλιψη. Η γυναικεία φύση συνώνυμη της ενοχής ανά τους αιώνες, φορτώθηκε τα αιτήματα για αγνότητα, σεμνοτυφία, πορνεία, πανάκεια. Ακόμα και στην κακοποίηση, το μαζοχισμό, την ταπείνωση, το αδηφάγο πρόσωπό της παρίσταται αμετάκλητο: Αξίζω την τιμωρία, τον εξευτελισμό, τον πόνο.

Κατά τη γνωστική ψυχολογία η ενοχή προκαλείται από αυτόματες σκέψεις, που καταλογίζουν ευθύνες, ακόμα κι αν κάτι τέτοιο είναι παράλογο. Ανδρώνεται μέσα από φαύλους κύκλους συλλογιστικής. που χρεώνουν, προσωποποιούν, μεγεθύνουν το αρνητικό και ελαχιστοποιούν το θετικό. Αν εκπορεύεται από τον κρυφό εαυτό και συνδυάζεται με την αυτόνομη ηθική, εκλαμβάνει υπαρξιακές διαστάσεις. Αν όμως, αναμιχθεί με κοινωνικό έλεγχο, μετατρέπεται σε ντροπή, καταισχύνη, όνειδος, διαπόμπευση.

Όσοι ονειρεύονται έλεγχο των μαζών την έχουν αναγάγει σε όπλο προπαγάνδας, για να καταστείλουν, να ψέξουν, να καθηλώσουν, να υποτάξουν: ´Εσείς φταίτε για την κρίση. Η οικονομική δυσπραγία σας αξίζει. Μαζί τα φάγαμε ´ Εφόσον είσαι άνεργος, δεν έχεις δικαίωμα να λέγεσαι καλός πατέρας, αφού δεν φέρνεις πόρους στην οικογένεια ´

Το σχολείο και οι γονείς, το σύστημα εκπαιδεύουν σε αυτήν από νωρίς, για να αποφύγουν πρωτοβουλίες, καινοτομίες, ρίσκα και για να βεβαιωθούν πως οι σύννομες ή αποδεκτές συμπεριφορές θα ακολουθηθούν: ‘ Άλλη μια μπουκιά για το μπαμπά, τη μαμά, το Χριστούλη ´ Όλη τη μέρα ακούς μουσική.. Δεν θα περάσεις στο Πανεπιστήμιο, ενώ οι φίλοι σου θα είναι φοιτητές.

Η καταναλωτική μανία εισήγαγε μορφές ενοχής, που οδηγούν σε ψυχαναγκασμό: Παραβίασες τη δίαιτα, δεν ξοδεύεις αρκετά για τα παιδιά, δεν ακολούθησες τη μόδα ή τις τάσεις της εποχής.

Η λαίλαπά της κατακυρίευσε και τους κοινωνικούς ρόλους: Δεν είσαι καλός εραστής / ερωμένη επειδή δεν είχες ΄γενναία στύση’, δεν έφτασες σε οργασμό, δεν εντρύφησες στο Κάμα Σούτρα, το ταντρικό σεξ ή δεν έδωσες βάση στα λόγια των τηλεοπτικών σεξολόγων, καταδίκη επειδή είσαι ανεπαρκής σύζυγος, τύψεις για τη διάλυση μιας οικογένειας, μειονεξία γιατί παρέμεινες ψηφιακά αναλφάβητος, αρά, καθόσον δεν καταρτίστηκες αρκετά, μομφή που δεν έχεις κατάλληλες γνωριμίες, επίκριση γιατί δεν έμαθες δέκα ξένες γλώσσες. Όσο περισσότερες οι απαιτήσεις για να θεωρηθεί κάποιος ολοκληρωμένος, τόσο οι ενοχές για την ασυμβατότητα των στόχων και του προσωπικού δυναμικού θα πληθαίνουν.

Η ενοχή η συνοδοιπόρος του ανθρώπου από τη γένεσή του, τον συντροφεύει μέχρι το τέλος του βίου του. Επειδή οι ρίζες της βρίσκονται στη θνητότητα, που σε αναγκάζει να αναπολείς το αιώνιο και να συμβιβάζεσαι με το εφήμερο και επιδερμικό.

Ευστράτιος Παπάνης, Επίκουρος Καθηγητής Κοινωνιολογίας Πανεπιστημίου Αιγαίου

Η ποιότητα της ζωής εξαρτάται από το είδος των σχέσεων που καλλιεργούμε ή αλλιώς από τις δυναμικές των κοινωνικών μας δικτύων. Αν εξαιρέσουμε την περίπτωση ατόμων με τεράστια αυτογνωσία, οι ετεροκαθορισμοί επηρεάζουν ακόμα και τον τρόπο, που αντιλαμβανόμαστε τον εαυτό.

Ο τακτικός απολογισμός των καταστάσεων, που μας καθηλώνουν και η αποτίμηση των προσώπων, που επιβραδύνουν την ψυχολογική, πνευματική και κοινωνική ανάπτυξη είναι επιτακτικός.

Τα πρόσωπα αυτά, που κρυφά ή φανερά, αλλά σίγουρα λανθασμένα, μοιάζουν με αναγκαία κακά, δημιουργούν μια αρνητική κουλτούρα, ένα νοσηρό κλίμα, στο οποίο εγκλωβίζουν. Παραδόξως, παίρνουν και τη μορφή εκείνου, που θα μας βγάλει από την δεινή θέση, για την οποία εκείνα εν πολλοίς ευθύνονται.

Ομοιάζουν με τους τωρινούς σωτήρες πολιτικούς, που θα μας απαλλάξουν από την κρίση, που οι ίδιοι επεδίωξαν.

Όμως είναι πολύ πιο επικίνδυνα, επειδή εκμεταλλεύονται τους φόβους, τις ενοχές, την αγάπη, την ανάγκη, το καθήκον και την φιλοτιμία. Αλλά κυρίως, επειδή είναι προσφιλή, και η αγωνία της μοναξιάς ή της περιθωριοποίησης ζοφερή.

Θα τα αναγνωρίσετε εύκολα, επειδή αντιστέκονται σε κάθε εγχείρημα για αλλαγή. Κι αυτό γιατί η μεταβολή της ψυχολογικής σας ισορροπίας και η έκθεση σε νέα ερεθίσματα και πρόσωπα μπορεί να τα αποκαθηλώσει από το βάθρο, στο οποίο εσείς οι ίδιοι τα ενθρονίσατε.

Θα φανερωθούν εύκολα, επειδή καμιά φορά σας σπρώχνουν άκριτα προς την αλλαγή, χωρίς να σας προειδοποιούν για τις συνέπειες, με μόνο στόχο να επιστρέψετε ηττημένοι πίσω.

Θα τα διακρίνετε, καθώς δημιουργούν και παίζουν με τις ανασφάλειες, καθώς αντιλαμβάνονται εύκολα την εξαρτητική σχέση και λόγο στο λόγο φροντίζουν να τη συντηρούν και να την επιτείνουν.

Τρέφονται με την υποσυνείδητη πεποίθηση κάθε ανθρώπου πως ο ίδιος αποτελεί το κέντρο του σύμπαντος (όπως και η Γη για τους αρχαίους) και πως όλα περιστρέφονται γύρω από το υπερτροφικό ή αδύναμο εγώ, που ζητά επιβεβαίωση και ανατροφοδότηση.

Εξαφανίστε από τη ζωή σας τους μίζερους χαρακτήρες, εκείνους που δεν μπορούν να ευχαριστηθούν τη στιγμή, αντλούν ηδονή όμως με το να καθιστούν εσάς συνεργούς στην κακοδαιμονία και τη γκρίνια. Αποδέκτες καθώς καθίστασθε των αρνητικών συναισθημάτων, σταδιακά, είτε ενστερνίζεστε τη φιλοσοφία τους είτε είστε έτοιμοι να εκραγείτε, συνήθως σε αθώα θύματα. Μην τους απαντάτε, μην δικαιολογείστε, μην συνδιαλέγεστε. Δεν το επιθυμούν και δεν πρόκειται να αλλάξουν.

Εξορίστε όσους υποτιμούν την αξία σας, υποδαυλίζουν την αμφιβολία, μαραίνουν την αυτοεκτίμηση. Αλλά πρώτα φροντίστε να αποκτήσετε μια δόση υπερηφάνειας, που θα σας κάνει να πιστέψετε πως σε εσωτερικές αρετές κρύβεται ο θησαυρός κάθε ανθρώπου.

Ρίξτε στην πυρά εκείνους που παίρνουν τη ζωή, τους τύπους, τις διαδικασίες, τις συμβάσεις υπερβολικά σοβαρά. Τα χρόνια που απομένουν είναι τόσο πολύτιμα, που η κατασπατάλησή τους σε ανθρώπινες ματαιοδοξίες, κοινωνικά θέσφατα και υποκριτικά μετερίζια είναι ανούσια.

Απομονώστε τους κόλακες, αυτούς που σας επαινούν σε κάθε περίσταση, ετούτους που στους ανώτερους φέρονται δουλικά και σε όσους εκλαμβάνουν ως κατώτερους, δυναστικά. Σας σπρώχνουν σε περιπέτειες, για να σας δουν να καταστρέφεστε, σας παρουσιάζουν τις μισές αλήθειες και αλλοιωμένα τα δεδομένα.

Αντιληφθείτε τους ανέντιμους, που θα σας υποσκάψουν και θα σας τη φέρουν πισώπλατα. Αν στο περιβάλλον σας υπάρχουν παρόμοιοι, θα ενεδρεύουν σε κάθε σας προσπάθεια και θα καιροφυλαχτούν σε κάθε σας λάθος. Μην συσχετίζεσθε μαζί τους κι αν δεν είναι αυτό εφικτό, αποκαλύψτε τους πρώτοι.

Γίνετε ξένοι προς άτομα δίχως χιούμορ, αποξενωθείτε από εκείνους που δεν μπορούν να αυτοσαρκαστούν, από τους υπερευαίσθητους και ευερέθιστους. Το μόνο που επιδιώκουν είναι να σας αναγκάζουν διαρκώς να απολογείστε.

Αποφύγετε τους λογάδες, τους φλύαρους, την κομπορρημοσύνη και τον πομφολυγισμό. Οι περιττές λέξεις, ο πλεονασμός και οι τάχα ρηξικέλευθες αποφάνσεις απλά καλύπτουν την αδυναμία τους να διατυπώσουν οτιδήποτε ουσιώδες.

Πατάξτε τους προφήτες, τους μάντεις που ελλοχεύουν όχι προς χάριν της πρόληψης, αλλά για να δημιουργήσουν τις προϋποθέσεις, ώστε τα γεγονότα και οι πράξεις να έχουν την έκβαση, που θέλουν.

Να είστε επιφυλακτικοί όταν συναναστρέφεστε με άτομα, που δεν έχουν κανένα σχέδιο, στόχο ή προοπτική. Όσους αρμενίζουν χωρίς πυξίδες και στρατηγική και αλλάζουν κάθε τόσο τις πορείες τους, ανάλογα με τον άνεμο και τις συνθήκες.

Επιστέγασμα των θεωριών είναι οι πράξεις. Μην διακυβεύετε την ενέργειά σας με όσους χρησιμοποιούν τις θεωρίες, τα συνθήματα, τις κραυγές, για να αποκτήσουν προσωπική ταυτότητα. Ακόμα και η αγάπη μετριέται με το πλήθος των θυσιών, που είναι έτοιμος να κάνει κάποιος για σας. Τα υπόλοιπα είναι συμβιβασμός.

Συνεπακολούθως, αποστομώστε τους δήθεν, τους επιφανειακούς, εκείνους που χρησιμοποιούν την κουλτούρα, την αναζήτηση, την κοινωνική ευαισθησία, για να εντυπωσιάζουν και να γίνονται αποδεκτοί.

Η ηθική έχει ένα αξιοπρόσεκτο χαρακτηριστικό: Αν την αγνοήσεις στο ελάχιστο, είσαι έτοιμος και για τα σημαντικά να την αποκηρύξεις. Εναντιωθείτε στους ασυνεπείς, στα πρόσωπα που είναι διατεθειμένα να παραβούν, να σκευωρήσουν, να δράσουν παράτυπα. Συμπαρασύρουν με τα στιγμιαία οφέλη, που αποκομίζουν.

Ο έρωτας δωρήθηκε στους ανθρώπους για να δίνει χαρά. Αν ο σύντροφος συνέχεια σας ταλαιπωρεί με αμφιθυμίες, οπισθοχωρήσεις, βολέματα, υπεκφυγές, απιστίες, τότε δεν είναι για σας. Στα ερωτικά μην επαναπαυθείτε με τίποτα λιγότερο από όσο αξίζετε.

Μην απαιτείτε την ευτυχία, αν πρώτα δεν έχετε προπαρασκευασθεί να την χαρίσετε σε άλλους. Αντισταθείτε στους επηρμένους, που ζητούν, χωρίς να έχουν αποδείξει ότι μπορούν να ανταποδώσουν.

Αναγνωρίστε τα παράσιτα, τους ξενιστές, αυτούς που, ενώ φαντάζουν εξαρτημένοι από σας, στην πραγματικότητα απομυζούν τις δυνάμεις σας, αποστραγγίζουν τη δύναμή σας, δοκιμάζουν τα όρια και τις αντοχές σας. Μπορεί αρχικά να κολακευθείτε από την ψευδεπίγραφη σχέση υποτακτικής συνδιαλλαγής, αλλά όταν θα έχετε εξαντληθεί, αυτοί θα συνεχίσουν ακάθεκτοι, για να συναντήσουν το επόμενο ανυποψίαστο θύμα.

Μην δίνετε σημασία σε κουτσομπόληδες, επειδή οι αναλύσεις τους περί συμπεριφορών και κινήτρων είναι κατάπτυστες και γιατί το αντίτιμο της στρεβλής πληροφορίας είναι ο καταποντισμός σας στους άλλους από τα αμετροεπή στόματά τους.

Ευστράτιος Παπάνης, Επίκουρος Καθηγητής Κοινωνιολογίας Πανεπιστημίου Αιγαίου

Δεκαπέντε συμβουλές, που δεν μπορείτε ή δε θέλετε να ακολουθήσετε

Ευστράτιος Παπάνης, Επίκουρος Καθηγητής Κοινωνιολογίας Πανεπιστημίου Αιγαίου

1.Στην κορυφή βρίσκεται η λέξη ΟΡΑΜΑ, αν και οι περισσότερες έρευνες δείχνουν πως οι ξεκάθαροι στόχοι και πολύ περισσότερο οι ιδεολογίες, οι κοσμοθεωρίες και οι μεγάλες ιδέες χαρακτηρίζονται έτσι εκ των υστέρων, αφού έχουν επιβεβαιωθεί. Αλλιώς αποκαλούνται πλάνες και λάθος στρατηγικές. Συνεπώς, ο οραματιστής, μάλλον έχει τις συνθήκες, τη συγκυρία, ίσως και τη μοίρα σύμμαχό του.

2.Ο ιδεατός μας τύπος εμφορείται από ιδανικά, αλλά παράλληλα είναι ρεαλιστικά αισιόδοξος. Δεν παρασύρεται εύκολα από την επιτυχία, αλλά συνεχίζει να ατενίζει το μέλλον ως μια χρονική περίοδο ευφορίας και όχι ως μια λαίλαπα, που καταφθάνει.

3.Φυσικά, είναι άριστος σε αυτό, με το οποίο καταπιάνεται, δεξιότητα, όμως, που αποκτά με την τριβή και τη σκληρή δουλειά και δεν την έχει αποκτήσει με κληρονομικό χάρισμα. Εργάζεται περισσότερο από τους υπόλοιπους -δεν υπάρχουν γι’ αυτόν διακοπές, ώρες γραφείου, άδειες-, μεριμνά, προλαμβάνει, οργανώνει, σχεδιάζει. Παρόλα αυτά, ενθουσιάζεται, ορμά, αφήνεται στις παροτρύνσεις, που του υπαγορεύουν να προχωρήσει,

4.Το μυστικό του κρύβεται στη συγκέντρωση και στην εστίαση της προσοχής. Ο εγκέφαλός μας, εξάλλου δεν τα πάει καλά με το multi-tasking, την πολυδιάσπαση, την παράλληλη εκτέλεση διεργασιών. Αφοσιώνεται, επομένως σε ένα στόχο, όπου κι αν βρίσκεται, και ξέρει να αγνοεί τα ερεθίσματα, που θα τον αποσπάσουν από το πνευματικό αυτό έργο.

5.Είναι καινοτόμος, που σημαίνει ότι ανασυνθέτει τα στοιχεία, που παρατηρεί με διαφορετικό τρόπο σε σχέση με τους υπόλοιπους, ευρηματικός, επειδή διαθέτει πλούτο εμπειριών και επομένως ΔΙΑΚΙΝΔΥΝΕΥΕΙ. Να ο βασικός όρος της επιτυχίας. Τολμά να ρισκάρει τα πάντα, να δοκιμάσει, να πειραματιστεί και εν τέλει να υποστεί τις συνέπειες ή να γευτεί το νέκταρ της τόλμης, κυρίως αν δεν έχει τίποτα να χάσει.

6.Απόρροια των παραπάνω είναι η ευελιξία, η εμμονή του να εξετάζει σφαιρικά τα δεδομένα, να μην καθηλώνεται σε δοκιμασμένες πρακτικές, να μην επαναπαύεται με τα τεκμηριωμένα, αλλά να επιχειρεί μη φοβούμενος το άγνωστο και το ομιχλώδες. Τα πάντα γι’ αυτόν είναι μέσα στο παιχνίδι. Η ίδια η ζωή είναι ένα πεδίο για μεγάλα όνειρα με μικρούς πόρους.

7.Η αυτοεκτίμησή του δεν είναι περιστασιακή, δεν καταποντίζεται από την αστοχία ούτε εξακοντίζεται με τη νίκη. Αντίθετα, παραμένει σταθερή, επειδή αναπληρώνει τις πιθανές μειονεξίες σε κάποιους τομείς με την ακλόνητη δύναμή του σε άλλους.

8.Τα λόγια τους μετρημένα. Είναι άνθρωπος προσανατολισμένος στο έργο, στις πράξεις. Τη στιγμή, που οι άλλοι αναλύουν, υπολογίζουν, αναμετρούν, αυτός προχωρά με συνοδοιπόρους ή όχι. Η παιδεία του είναι εστιασμένη στην επίλυση προβλημάτων κι όχι στην αμετροέπεια.

9.Τα λάθη του ευκαιρία για μάθηση κι όχι ήττα. Η εκπαίδευση, τροποποίηση της συμπεριφοράς. Δεν μεμψιμοιρεί και δεν μεταθέτει τις ευθύνες. Δεν αποδίδει την αποτυχία στην κρίση ή σε εξωγενείς παράγοντες. Σκληρός με τον εαυτό του χρεώνεται την κακή εξέλιξη, αλλά ποτέ δεν επαναλαμβάνει τα σφάλματα.

10.Οι μεγάλοι άνδρες ή γυναίκες εμπιστεύονται την ενόραση, την πνευματική εκείνη ιδιότητα, που ερμηνεύει την πραγματικότητα όχι με τη λογική, αλλά με μια ανακατασκευή των ερεθισμάτων με τρόπο, που μοιάζει εξωπραγματικός. Βασίζονται στα συναισθήματα, στις εσωτερικές φωνές, χωρίς όμως να οδηγούνται στο μυστικιστικό.

11.Ως ηγέτες υιοθετούν διαφορετικά κάθε φορά στυλ, γεγονός που κατοπτρίζει την πολυπλοκότητα του χαρακτήρα τους. Άλλοτε δημοκρατικοί, ψάχνουν για συνοδοιπόρους και συνεργάτες κι άλλοτε αυταρχικοί, ξεριζώνουν όλους εκείνους που διαιωνίζουν το πρόβλημα, χωρίς να αποτελούν λύση του.

12.Ξέρει ότι θα προδοθεί, ότι οι σύντροφοι θα λιποψυχήσουν την πιο δύσκολη ώρα, αλλά αυτός προχωρά ακόμα και μόνος του. Πιστεύει στο στόχο του με ΠΑΘΟΣ. Και αυτό είναι το πιο κοινό χαρακτηριστικό, όλων όσων έγιναν διαμορφωτές γνώμης και εμπνευστές κινημάτων

13.Βίαιος προς τους κόλακες, αλλά μεγαλόθυμος προς τους αδύναμους, του αρέσει να περιστοιχίζεται από ανθρώπους αυθεντικούς, απλούς και ντόμπρους.

14. Ονειρεύεται συχνά, χωρίς αυτό να γίνεται παραλήρημα, φαντασιώνεται την επίτευξη του σκοπού και ζει με άτομα, που ζουν τη ζωή, που και ο ίδιος θέλει να ζήσει.

15. Μα η πραγματική δύναμή του χαρισματικού αυτού τύπου κρύβεται στην ικανότητά του ΝΑ ΕΝΩΝΕΙ, να αποτελεί το διασυνδετικό κρίκο, το σημείο αναφοράς, να εμπνέει και να δίνει κίνητρα και παραδείγματα για ΑΛΛΑΓΗ. Δεν τον τρομάζει η διαφορετικότητα και η ποικιλομορφία των απόψεων και των εμπειριών, επειδή προσπαθεί κάθε στιγμή να ΒΡΕΙ ΤΙΣ ΟΜΟΙΟΤΗΤΕΣ ΣΕ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΟΥΣ ΧΑΡΑΚΤΗΡΕΣ, Γιατί πάντοτε η πεμπτουσία της ηγεσίας ήταν η θέληση των ανθρώπων να ενωθούν για έναν κοινό σκοπό.

Είναι δημοφιλέστατες οι λίστες με τα χαρακτηριστικά εκείνα της προσωπικότητας, που οδηγούν στην επιτυχία, όπως κι αν αυτή ορίζεται, ανάλογα με το πολιτιστικό περιβάλλον. Η σύνθεσή τους απεικονίζει τις περισσότερες φορές έναν Υπερ-άνθρωπο, που ακόμα και τα ελαττώματά του τα μετατρέπει σε αρετές. Η μελέτη τέτοιων υποδειγμάτων βασίζεται στη ρομαντική άποψη ότι η ιστορία προχωρά με την εμπνευσμένη δράση κάποιων χαρισματικών ανθρώπων κι όχι εξαιτίας της συλλογικότητας και της δύναμης των λαών.

Παρασκευή, 13 Μαϊος 2016 11:58

Τι είναι για μένα η Παιδεία

Ένδυμα που τιθασεύει την αγριότητα των ανθρώπων είναι η Παιδεία, κι ανάλογα με το χαρακτήρα τους, άλλοτε γίνεται περιβολή φωτεινή και προστασία απροσμάχητη, άλλοτε κουρέλι βρώμικο και μολυσμένο, μα τις περισσότερες φορές ένα αδύναμο, διάτρητο πανωφόρι στη μανία των ανέμων.

Κάποιοι το φορούν και καμαρώνουν, που είναι η μόνη αδιαμφισβήτητη περιουσία και το βιός τους. Άλλοι το περιφέρουν σαν περίτεχνο τέχνημα, δανεικό, ξένο, ανοίκειο και επαίρονται και το μαγαρίζουν και το μολεύουν.

Κι άλλοι, μη καταλαβαίνοντας την αξία του, το εξαργυρώνουν για λίγους οβολούς στης συνήθειας και στης καθημερινότητας την αδηφάγο αφομοίωση.

Παιδεία είναι το γονίδιο, που δε μεταδίδεται με την κληρονομικότητα, παρά διαπερνά τις γενιές σαν παρακαταθήκη και διαθήκη αέναα διαπραγματεύσιμη. Και τέτοια δύναμη έχει, τόσο κυρίαρχο με τους αιώνες γίνεται, που λάμπει, καθώς προϊδεάζει το μέλλον με τα ζηλευτά χαρακτηριστικά και τις ιδιότητες, τις προορισμένες να νικήσουν το χρόνο.

Παιδεία είναι η ιδιοτροπία, που οδηγεί τους χρησμούς σε καταισχύνη και αθέτηση, είναι η αντίσταση στο πεπρωμένο, ο πονηρός ιερέας, που τρυπώνει στα μαντεία, γητεύοντας τις Πυθίες και παραχαράσσει τις βεβαιότητες του Απόλλωνα. Είναι η συζήτηση με το Θεό και τη Φύση, που καμιά φορά σαν τσακωμός μοιάζει ή συγκατάβαση ή συνδιαλλαγή ή πόλεμος.

Μέσα σε ιστορίες κρύβεται, σε εμπειρίες καιροφυλακτεί και σε αναμνήσεις λουφάζει. Με τη φαντασία θεριεύει, με την αμφιβολία ανασταίνεται και την υπόθεση αναγεννάται.

Μια αφήγηση είναι η Παιδεία, ο κοινός καημός για την περιπέτεια των ανθρώπων, ο μορφασμός του Προμηθέα, το ξύλο της Γνώσης που φύτρωσε ανάμεσα στην κόλαση και τον παράδεισο, η μελωδία του αιώνιου μέσα στις κακοφωνίες του πρόσκαιρου.

Ένα παραμύθι και παρηγοριά είναι η Παιδεία, που όποιος το διηγείται το ξαναζεί, που όποιος το προφέρει χτίζει γέφυρα στην άβυσσο, που όποιος το τραγουδά μάταια ψάχνει το ευτυχισμένο τέλος, που όποιος το ψιθυρίζει δίνει κατάρες και ευχές, για να στυλώσει την ύπαρξη.

Μα Παιδεία πια για μένα, είναι το δώρο του θανάτου στην ανθρωπότητα. Γιατί μέσα στο στενό εναγκαλισμό του, τόσο την αγάπησε, που της φανέρωσε το αντίδοτο, για να νικηθεί.

Τιμή και ευγνωμοσύνη, λοιπόν, σε όσους είναι Δάσκαλοι, γιατί σε εκείνους ανατέθηκε με κάθε κόστος να διαφυλάξουν το μόνο βαρύτιμο μυστικό.

Ευστράτιος Παπάνης, Επίκουρος Καθηγητής Πανεπιστημίου Αιγαίου

Newsletter Subscribe

Όλα τα νέα και οι ενημερώσεις απευθείας στο email σας.

kyklos aspros 116x100

ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΨΥΧΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΟΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ

ΛΟΦΟΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ

ΜΥΤΙΛΗΝΗ 81100

ppy@aegean.gr

22510 36520 - 36580

Ακολουθήστε μας

ΦΟΡΜΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ

ΠΟΙΟΙ ΕΙΜΑΣΤΕ

Γενικά στοιχεία

Υπηρεσίες

Η ομάδα μας

Συνεργασίες

Γιατί να μας προτιμήσετε

Διαφημιστείτε σε εμάς

Νομικά ζητήματα

© 2020 psichologia.gr. All Rights Reserved. Designed by Kosnet.gr