Displaying items by tag: Ευστράτιος Παπάνης

Τρίτη, 03 Μαϊος 2016 12:48

Αμπελόκηποι

Στην παλιά γειτονιά στους Αμπελοκήπους η ίδια λαϊκή κάθε Σάββατο με τις φωνές, τις διαπραγματεύσεις και τις κυρίες με τα καροτσάκια. Ίδιοι οι επαίτες και οι φτωχοί μπροστά στην εκκλησία στην Πανόρμου, ίδιο το βλέμμα και οι μετάνοιες στην εικόνα την καρτερική.

Τα παιδιά σουτάρουν στην πλατεία και μαινόμενοι οι καταστηματάρχες τα καταδιώκουν. Πλανόδιοι μουσικοί με λιμασμένο ύφος και παράξενες μελωδίες εξαργυρώνουν τις συγχορδίες και χρεώνουν τους αυτοσχεδιασμούς τους. Παππούδες διηγούνται χρόνια περασμένα, που σε λίγο θα είναι τα δικά μας αγαπημένα. Ο λαχειοπώλης κραδαίνει τα εκατομμύρια και δεσποινίδες με σορτσάκια, περαστικές εμπνέουν πάθη ανήκεστα, νταλγκάδες άσβεστους και στερνούς.

Συνταξιούχοι εκπαιδευτικοί ρητορεύουν στις καφετέριες, και επιβιώσαντες από αναπάντεχα εγκεφαλικά στοχάζονται το κάθε βήμα, σα βρέφη που πρόωρα σηκώθηκαν από τα τέσσερα. Όλοι αγανακτούν για μια κρίση, που ποτέ δεν τελειώνει και μαγαζάκια ξεπετιούνται να στεγάσουν προσδοκίες που θα διαψευστούν.

Ξεπεσμένες αρχόντισσες σέρνουν τα μαλάματα, βαμμένα κουφάρια, καθώς παραγγέλνουν με στόμφο την ίδια πορτοκαλάδα και αναλύουν συνταγές μικρασιάτικες της γιαγιάς, τα μόνα κειμήλια από την καταστροφή, που κανεις δεν έχει ζήσει, αλλά πονάει, σαν κάτι αυγές, που ξυπνάς και θέλεις να κλάψεις..

Μπορεί να πεθαίνουν οι άνθρωποι, αλλά ο κόσμος ίδιος μένει. Γιατί ανακυκλώνονται οι ρόλοι σαν κληροδότημα και τα κίνητρα ίδια παραμένουν στους αιώνες. Κι έτσι ξεπέφτει η κάθε ύπαρξη σαν ξεθωριασμένη πετρούλα σε ψηφιδωτό, που κανεις δε γνωρίζει την αιτία και το σκοπό του. Σαν πετρούλα φθαρμένη, που ξεκόλλησε κι έσπευσαν να την αντικαταστήσουν μην αλλοιωθεί το παμπάλαιο σχέδιο. Κι έτσι χανόμαστε, αφήνοντας τους άλλους να προχωρούν, χωρίς να ξέρουν πως στην πραγματικότητα τόσες αναπνοές οδηγούν στο ίδιο σημείο και τόση ζωή γεραίρει την ίδια απαράλλαχτη σοφία.

Ευστράτιος Παπάνης

Published in Λογοτεχνία
Δευτέρα, 02 Μαϊος 2016 15:44

Ζήτημα αισθητικής

..Γιατί τελικά οι άνθρωποι δεν έλκονται από τις έννοιες, αλλά από τα περιγράμματά τους.

Όχι από την αγάπη, την αλληλεγγύη, τον έρωτα, τη φιλία, αλλά από το σχήμα και τη φωτεινή, μα εύθραυστη αντανάκλαση στην ύπαρξη. Ούτε από το μίσος, τα πάθη, τις έριδες. Την αναπαράστασή τους στο νου και το κίνητρο αναμοχλεύουν, για να πειστούν πως ζουν και εξελίσσονται.

Σα μια λίμνη τρικυμισμένη, ποθητή ή γαλήνια, που τη λατρεύεις στην όχθη και μαγεμένες οι αισθήσεις τη θωπεύουν, αλλά λίγοι οι δεινοί κολυμβητές: Μέσα αν ριχτείς, στα βυθισμένα κλαδιά και στις δίνες θα εγκλωβιστείς. Γι αυτό οι περισσότεροι, όσο κι αν επιμείνουν, ποτέ δε θα μάθουν. Ούτε να αγαπούν ούτε να μισούν ούτε να επικοινωνούν. Στους βούρκους κάτω από την απατηλή αρμονία θα ενδώσουν και με σπασμωδικά τραντάγματα θα αφεθούν στο ρεύμα.
Γιατί τα συναισθήματα και οι ιδέες δεν είναι μόνο βίωμα ή γνώση ή ουσία, αλλά κυρίως ζήτημα αισθητικής..

Στράτος Παπάνης

 

Published in Λογοτεχνία

Το κράτος στα χωριά της υπαίθρου έχει πάψει να υφίσταται.

Στη συνείδηση των πολιτών, που φυτοζωούν εκεί, δεν είναι παρά ο ανίδεος, ανηλεής φεουδάρχης, που τίποτα δεν προσφέρει, αλλά μόνο απαιτεί. Οι δημόσιες υπηρεσίες νέκρωσαν, τα κτίρια εγκαταλείφθηκαν, τα σχολεία έκλεισαν..Οι εκλεγμένοι στους τεράστιους δήμους αποδείχθηκαν κατώτεροι των περιστάσεων και διαιωνιστές των κακώς κειμένων, ακόμα κι αν αναβαπτίστηκαν με τη φενάκη των νέων προσώπων και την ψευδαίσθηση του καινούριου πολιτικού ήθους, αφού δε μεταβλήθηκε η κουλτούρα, η παιδεία και η εμπιστοσύνη στους θεσμούς..

Αν τολμήσει κανείς τους να σας μιλήσει για τοπική ανάπτυξη, ας έλθει στο Πανεπιστήμιο να του πούμε ότι είναι συνυφασμένη πρωτίστως με το ανθρώπινο δυναμικό και κυρίως τους νέους, που δυστυχώς αποδεκατίζονται ηθικά και οικονομικά και σε δεύτερο επίπεδο με έργα υποδομής, που γίνονται για να αναδεικνύονται τα ονόματα των τοπικών αρχόντων, αποσπασματικά και χωρίς μακροχρόνια στρατηγική. Αλλά κι αυτά με το ζόρι πια ανατίθενται.
Οι διαδικασίες κάθαρσης και αποτροπής της διαφθοράς παρέχουν άλλοθι μόνο σε όσους τις σκαρφίστηκαν και στους ευνοούμενούς τους, ενώ εξαντλούν την αυστηρότητα σε παρατυπίες μικροκλίμακας, αγνοώντας προκλητικά τη μεγάλη απάτη των δεκαετιών.
Σωτηριολογικοί λόγοι εκφωνούνται από κυβέρνηση και αντιπολίτευση, σημάδι επιστροφής σε εποχές που ο Λαός δεν είχε γνώση, κίνητρο, σχέδιο, για να αντιδράσει. Τα επιχειρήματά τους ύβρεις προς τη Δημοκρατία, τουλάχιστον προς εκείνη που οραματίστηκαν, όσοι θυσιάστηκαν για χάρη της…
Η μόνιμη επωδός, που δικαιολογεί την απραξία, είναι η φράση- δεν υπάρχουν χρήματα, λες κι αυτά είναι ο μόνος λόγος σύστασης των κοινωνιών.
Η καθαριότητα στα χωριά, είναι πλημμελής, απόλυτα εξαρτώμενη από τις διαθέσεις της μακρινής έδρας του δήμου και του ανύπαρκτου προσωπικού.
Οποιαδήποτε ζημιά στην υδροδότηση, την ηλεκτροδότηση δύσκολα αποκαθίσταται, επειδή η γραφειοκρατία ενισχύθηκε και η κεντρική διοίκηση δεν φτάνει μέχρι εκεί, παρά μόνο για να αλιεύσει ψήφους και υποτακτικούς. Ο τομέας της υγείας και της πρόνοιας έχει περιέλθει σε παρακμή, που απεικονίζεται στις ουρές των γερόντων μία φορά την εβδομάδα σε εγκαταλελειμμένα κέντρα υγείας και εξαντλημένους ηρωικούς ή εξοργισμένους γιατρούς.
Η μιζέρια είναι γενικευμένη και οιωνός αντίδρασης δε διαφαίνεται..
Οι κοινότητες, όμως, χάνουν το λόγο ύπαρξης, αν μπροστά στον κίνδυνο δεν κατορθώνουν να αυτο-οργανωθούν. Όσο ευτράπελο κι αν ακούγεται σε ώτα που όλα από την κρατική μηχανή τα περιμένουν, δεν απαιτείται παρά η θέληση και η συμμετοχή. Τα κενά, που αφήνει το κράτος, που οπισθοχωρεί, μπορεί να καλυφθούν σε ένα μεγάλο ποσοστό από συγκροτημένες ομάδες πολιτών, που ενδιαφέρονται για τον τόπο τους, ακόμα κι αν έχουν απομείνει κυρίως γέροι και μετανάστες.
Αν η αποκομιδή των σκουπιδιών έχει αραιώσει, τότε οι διαμαρτυρόμενοι πολίτες, αντί να περιμένουν προσλήψεις από το Δήμο και το ΑΣΕΠ πρέπει να αναλάβουν οι ίδιοι τη συντήρηση των κάδων και την καθαριότητα του μέρους που ζουν. Έστω για να βελτιώσουν το επίπεδο ζωής των παιδιών τους. Αν μάλιστα φροντίσουν να ανακυκλώσουν μια ποσότητα από αυτά, θα έχουν και κάποια κέρδη, που μπορούν να αξιοποιηθούν.
Μου είναι αδιανόητο ότι εκατοντάδες κάτοικοι ζουν σε συνθήκες συσκότισης πολέμου, επειδή έχουν καεί λάμπες φωτισμού των δρόμων και ο αρμόδιος οργανισμός αργεί να τις αλλάξει. Αλλάξτε τις μόνοι σας.
Σύλλογοι γονέων και κηδεμόνων που δικαίως φωνάζουν για τις ελλείψεις θέρμανσης, γραφικής ύλης, μεταφοράς μπορούν να ενεργοποιηθούν και εύκολα να καλύψουν τα έξοδα με δράσεις, που αποφέρουν χρήματα. Ακόμα κι αν πρόκειται για θεατρικές παραστάσεις των μαθητών. Ο θεσμός των κοινωνικών φροντιστηρίων μπορεί να ευδοκιμήσει και στα μικρότερα χωριά.
Αν το κάθε μέλος μιας κοινότητας αφιέρωνε λίγο χρόνο και τις δεξιότητες της ειδικότητάς του για το κοινό συμφέρον, αν η τοπική παραγωγή και τα δίκτυα διανομής της ελέγχονταν, έστω και στο ελάχιστο, από τους άμεσα ενδιαφερόμενους, αν οι πηγές χρηματοδότησης (που πολλές υπάρχουν σε ευρωπαικό επίπεδο) ήταν μέλημα των κατοίκων, μια ανακούφιση στην παρακμή θα διαφαινόταν. Για να μη μιλήσουμε για την αξιοποίηση του τουρισμού και της παράδοσης από τους ίδιους τους πολίτες μιας περιοχής και όχι από αδηφάγους τουριστικούς πράκτορες.
Αλήθεια γιατί είμαστε έτοιμοι να ξεσηκωθούμε για το απαράδεκτο σήμα της Digea στην ύπαιθρο και δεν επαναστατούμε αναίμακτα, ώστε να αποδείξουμε πως όλα είναι εφικτά, αν πολλές θελήσεις ενωθούν.

Ευστράτιος Παπάνης, Πανεπιστήμιο Αιγαίου

Δευτέρα, 02 Μαϊος 2016 15:30

Μαζί

Επιστρέφοντας στη Μυτιλήνη, η θάλασσα ξέβρασε πάλι τους μετανάστες. Περπατούσαν σα χαμένοι στο δρόμο. Ανάμεσά τους ένας άντρας, μια γυναίκα και δυο παιδιά.

Έχασαν τη χώρα τους. Αλλά τώρα κρατούσε ο ένας το χέρι του άλλου.
Απώλεσαν τα πάντα. Αλλά τώρα πορεύονταν ο ένας δίπλα στον άλλο.
Δεν ήξεραν το δρόμο. Αλλά όλοι οι δρόμοι ανοιχτοί ήταν μπροστά τους.
Τίποτα δεν προμήνυε το μέλλον τους. Αλλά μπορούσαν μαζί να το σχεδιάσουν.
Θα μπουν σε φυλακές. Αλλά μαζί θα ατενίζουν την ελευθερία.
Αλήθεια, όλες τις αξίες, που μου διδάξατε και, που πάσχισα σαν ανόητος να αποκτήσω, υπηκοότητες, τιμή, τίτλους, περιουσίες, προσαγορεύσεις, ιδιότητες, όλες γι αυτό το μαζί θα αντάλλασσα..

 

Στράτος Παπάνης

Published in Λογοτεχνία
Δευτέρα, 02 Μαϊος 2016 15:25

Βουργαρέλι - Τζουμέρκα

Ακόμα κι αν δεν έχεις περάσει από εκεί, τα Τζουμέρκα φωλιάζουν στις πιο ψηλές οροσειρές της καρδιάς σου. Κάθε αδάμαστο περιμαζεύουν αυτά τα βουνά και το εξακοντίζουν να μαλακώσει στον ουρανό.

Και γυρνούν τα πάθη σου εξαγνισμένα, σα χιόνι σιγανό και σαν ομίχλη απαλή στη Δρακότρυπα και κυλούν στις πλαγιές με βουητό να πλημμυρίσουν τον Αχελώο, να παρασύρουν γεφύρια, να αναμοχλεύσουν τις πίκρες, τις αναμνήσεις, τους δισταγμούς και πέτρες θεόρατες. Μέχρι να επιστρέψουν μέσα σου ατόφια και γαλήνια, σαν τους κατοίκους της περιοχής και σαν μετάνοια.

Και η Κόκκινη Εκκλησιά, δεητική, σε μεταλαμβάνει το αίμα της Ηπείρου, το σώμα του Δεσποτάτου, το κύκνειο άσμα της Αυτοκρατορίας και το λυγμό για όσα έχασες.
Κι έτσι, όποια εποχή κι αν πας, δε ξέρεις το μονοπάτι το μπροστινό πού θα σε οδηγήσει: Σε χαράδρα βαθιά ή σε γιορτή το Δεκαπενταύγουστο. Σε σπηλιά που ανομολόγητες οι Ερινύες σου καραδοκούν ή σε περιφορά επιτάφιου με τσίπουρο και εγκώμια στου χωριού την πλατεία.
Αθαμάνες αρχαίοι παίζουν για χάρη σου αυλούς και βρύσες με γυναικεία ονόματα προσμένουν με χίλια στόματα να τις φιλήσεις, για να ξαναγίνουν κυράδες και παντοτινά να σε στοιχειώσουν. Κρυστάλλω, Αρχόντω, ξωτικά παραμυθιών λησμονημένων, που τα χρόνια τα αλλοτινά παιδικούς φόβους εξιλέωναν και τώρα εξεγείρονται στις λογικές και τους συμβιβασμούς και τις λιποψυχίες σου.
Επειδή το χώμα στο Βουργαρέλι, ο μόχθος ο ανθρώπινος στη λιγοστή γη και οι μυρωδιές και το κρύο, τρυπούν τους ενδοιασμούς, ναρκώνουν τις αντιστάσεις και απαιτούν για σπονδές και θυσία κάθε τι που κουβαλάς κίβδηλο.
Αλλιώς δε θα ακούσεις τη λιτανεία του ρυακιού ούτε στο περπάτημα των κοπαδιών το βήμα του Χριστού, που έρχεται με τη δόξα των ελάτων και την κατάνυξη της πεταλούδας. Ούτε θα καταλάβεις ότι τα πέτρινα γεφύρια δεν ενώνουν όχθες, αλλά το άπιαστο με το εφικτό, το αιώνιο με το θνητό και το οριστικό με την ελπίδα της ανατροπής.
Βουλγαρέλι, Παλαιοχώρι, Κυψέλη ένα πέρασμα από το ελάχιστο στο μεγαλείο των Ορέων, που λίγες καθάριες ματιές τολμούν να αντικρίσουν.
Το χειμώνα φιδίσιοι καπνοί από στέγες χωμένες στα δέντρα υψώνουν τις προσευχές των σπιτιών προς το στερέωμα. Και καθώς ανεβαίνουν, πριν ενωθούν με τη μελωδία του Σύμπαντος, αχνοφέγγουν στην οικουμένη, γιατί κουβαλούν αναμνήσεις γερόντων και των νέων τα όνειρα.
Κι έτσι τους νιώθω κι εγώ, που θάλασσες με χωρίζουν από τον ευλογημένο τόπο, και ξέρω πως ένα κομμάτι της ψυχής μου κόκκινο στο χιόνι των Τζουμέρκων καθαγιάζεται…

Ευστράτιος Παπάνης, Επίκουρος Καθηγητής Πανεπιστημίου Αιγαίου

 

Published in Λογοτεχνία
Δευτέρα, 02 Μαϊος 2016 15:21

Στα χωριά τα ορεινά

Στα χωριά τα ορεινά οι καημοί δραπετεύουν από τις στέγες μαζί με τον καπνό…

Άνθρωποι τραχείς βυθίζονται στο τζάκι, η πυρά καθαίρει τους ενδοιασμούς, πυρπολεί τις ανομίες, προστατεύει από τα δαιμόνια, αναπολεί, υπνωτίζει, λυτρώνει, εκστασιάζει, τηρεί την υπόσχεση του Προμηθέα, υπενθυμίζει την τιμωρία του.
Τα ξύλα θυμίαμα γίνονται και σκορπούν το δάκρυ του δάσους ή θυμωμένοι δράκοι και φόβοι προπατορικοί, που ξεφυσούν την οργή τους με θόρυβο..
Που και που κάποιος αναδεύει τα υπολείμματα από τις στάχτες και τα όνειρα και νέα πνοή ζωντανεύει τη φλόγα και την ελπίδα.
Στα χωριά τα ορεινά ο δικός μου πόνος, μικρός, διστακτικός, ασήμαντος, ανυψώνεται με τους καπνούς να ενωθεί με τα μαύρα σύννεφα, που απειλούν τον ουρανό και την οικουμένη. Στον αέρα ταλαντεύεται, κάνει να γυρίσει πίσω, χαμηλώνει, δικός μου ξαναγίνεται, προσποιείται πως θα διαλυθεί, ξαναθεριεύει, γιγαντώνεται.
Μα τα ύψη τον καλούν, η σκοτεινιά τον μαγνητίζει και τον αφομοιώνει και τον συντηρεί.
Κι έτσι κάθε φορά που πονώ, η οδύνη του κόσμου παραλύει τη σκέψη μου και τραγωδίες της πλάσης συνταράσσουν την καρδιά την ανήμπορη..Παιδιά νεκρά, αρρώστιες και πόλεμοι, αγάπες χαμένες και προσδοκίες ερείπια.

Στα χωριά τα ορεινά,αν πονάς, ο ελάχιστος λυγμός γίνεται θρήνος. Για όσα χαθήκαν και για όσα αγέννητα θα παραμείνουν..

Στράτος Παπάνης

Published in Λογοτεχνία
Δευτέρα, 02 Μαϊος 2016 15:17

Καλημέρα

Θέλω ένα πρωινό να σας πω μια καλημέρα και να να είναι η ευχή γυμνή, χωρίς τον ήχο, που την προσδιορίζει.

Και να σας νιώσω πέρα από κάθε ιδιότητα.. Χωρίς φύλο και μόρφωση, δίχως γένος, τίτλους, ηλικία ή ιστορία.
Μια καλημέρα ατόφια, ανεπιφύλακτη, που δε θα βιάζεται, μα λίγο από το βάρος της μέρας σας θα παίρνει.
Μια σταλιά από τον σταυρό του καθενός, μια γουλιά από τους φόβους σας, μια τζούρα από την αγωνία.
Μια καλημέρα, που θα εισχωρήσει στα πνευμόνια σας και στο μυαλό και θα τα τσούξει σαν πρώτο τσιγάρο με μάτια μισόκλειστα. Που θα σας κάψει σα ρακή κρητική από καζάνια πρωτόβγαλτη.
Μια καλημέρα που θα βαπτιστεί στις προσδοκίες σας και θα γίνει μέθεξη, μετάληψη και θεία κοινωνία, γιατί θα ακουστεί όπως η ποίηση της ζωής σας, δίχως παραφωνία και τυπικότητα.
Θέλω μιαν αυγή να σας χαιρετίσω, όπως ο ήλιος την πλάση και να γίνει υπόσχεση η καλημέρα, καθώς θα παίρνει τη μορφή του καθενός σας..
Μα όταν το κάνω χαιρετώ το κοινό πεπρωμένο και το θάνατο.
Και αυτό μου απαντά με λέξεις άρρητες πως όταν καλημερίζεις τους ανθρώπους και τα πάθη τους προσφωνείς το Θεό με το μυστικό όνομά του..

Στράτος Παπάνης

Published in Λογοτεχνία
Δευτέρα, 02 Μαϊος 2016 14:46

Κυριακάτικο Πρωινό

Υπερπλήρεις οι καφετέριες χλευάζουν την τρόικα και λάθρα ανεβάζουν τους τόνους της μουσικής σε έναν ακήρυχτο πόλεμο κακογουστιάς και έντασης.

Σερβιτόρες στα όρια του σεμνού περιεργάζονται τους θαμώνες και υπομένουν τις επικρίσεις ιδιοκτητών, ανικανοποίητων από το ρυθμό της εξυπηρέτησης. Οι απειρότερες, πανικοβλημένες, μεταφέρουν αλλοπρόσαλλες παραγγελίες, και οι έμπειρες, με την οξύνοια της παλιάς, διεκπεραιώνουν πρόθυμα τις ψαγμένες απαιτήσεις με το επίπλαστο μοιραίο χαμόγελο, που συναντάς σε κάθε πόλη, απαράλλαχτο, ελκυστικό και θλιβερό. Κράχτες πελατών η περίεργη ομορφιά τους, που γεννά πόθους φευγαλέους ή ανέσπερους, θυμητάρια πικρά για το μέλλον του επικείμενου συμβιβασμού. Για την εποχή που θα ασχολούνται με πάνες libero και θα αποδίδουν τα κιλά τους στο χαλασμένο μεταβολισμό και στην αναποτελεσματική δίαιτα που ακολουθούν.

Άνοιξη στην επαρχία και η εποχή του φραπέ ή των γκλαμουράτων freddo espresso έχει αρχίσει.
Η πολυπολιτισμικότητα σε έξαρση: Κινέζοι με μπιχλιμπίδια, γυφτάκια που εισπράττουν τα κουλουράκια τα συνοδευτικά, εναπομείναντες ανατολικοί, που επικαλούνται το ομόθρησκον, επαιτώντας και ονειδίζοντας την κακοδαιμονία τους, κυρίες που σχολιάζουν τις δολοπλοκίες της Χιουρέμ κι ας μην γνωρίζουν το ελάχιστο από ιστορία ή για το παράλληλο χαρέμι από αγοράκια του σουλτάνου, ανταγωνισμοί νοικοκυρών σχετικά με την πολυπλοκότητα και το καθημερινό βάσανο του φαγητού, τόσα στόματα πώς να τα ταΐσεις και παντρεμένοι λιγουρευόμενοι τις περαστικές και αναφερόμενοι σε σεξουαλικές επιδόσεις, που μόνο στη φαντασία τους μπορούν να φέρουν εις πέρας.
Ψηφιδωτό χαρακτήρων το κυριακάτικο πρωινό στην επαρχία, αναμονή για το μεσημεριανό οικογενειακό τραπέζι, λύτρωση από τα δεινά της εβδομάδας εκτόνωση, παρένθεση, διάλειμμα.
Έπεται η κληροδοτημένη θλίψη του απογεύματος με συλλογικές αναμνήσεις από σχολείο, ελληνική ταινία, ΠΡΟΠΟ και αγωνιστικές. Οι σερνικοί θα λάβουν θέσεις για την ολοκληρωτική αποβλάκωση του ποδοσφαίρου, ειδήμονες θα προτείνουν πολιτικές για έξοδο από την κρίση, στερεότυπα, προκαταλήψεις, δόγματα θα παρουσιαστούν και ενίοτε φιλοσοφίες για μεταφυσικά, άλυτα ερωτηματικά θα διατηρήσουν το παντοτινό τους μυστήριο.
Και παντού ο ίδιος χρησμός, που προεξοφλεί το θάνατο.
Το υπέροχο αυτό μωσαϊκό χαρακτήρων στριμωγμένο σε κάποια στενά της επαρχίας, συναθροισμένο σε καντούνια, προκυμαίες, δρομάκια, κάτω από τον αμείλικτο ήλιο και τις τέντες και τις υπερφίαλες ξένες ονομασίες, κρύβει καλά τα μυστικά του.
Γιατί ο καθένας από αυτούς μέσα στον καφέ έμαθε να πνίγει τα πένθη του, να ξορκίζει τις αρρώστιες, να κάνει σπονδές στις ματαιώσεις. Να αναδεύει την κατάθλιψη, να καλωσορίζει τις μικροχαρές, να θρηνεί τα λησμονημένα ή ατελέσφορα όνειρα. Να ελπίζει και να αγωνίζεται μάταια για το αδύνατο. Να συμβιβάζεται ή να επαναστατεί χωρίς λόγους, αλλά με αξιοπρέπεια. Και μέσα στα πυρίμορφα βλέμματα της επαρχίας να διαγράφει τη μοίρα της φυλής.

Στράτος Παπάνης

Published in Λογοτεχνία
Δευτέρα, 02 Μαϊος 2016 14:38

Ταραντέλα

Η ζωή καθενός που έζησε είναι αφήγηση.

Ένα παραμύθι με αρχή, μέση και τέλος, με ιντερμέδια, με δράση και αγωνία. Με πλοκή και συγκρούσεις και έρωτα, με μάγισσες, με πόνο και διλήμματα και πάθη. Με επιβίωση και αναστοχασμούς, με λυρισμό και επικές μάχες.
Την διηγούνται απολιθώματα, μνημεία, τραγούδια, ζωγραφιές και λέξεις. Τρυπά τα χώματα που πατήσατε και τις καρδιές, που κάνατε να σκιρτήσουν. Λεηλατεί το συλλογικό ασυνείδητο και πορφυρώνει τις αυγές, που χωρίς εσάς θα ξημερώσουν. Προσωποποιεί τα άψυχα και νοηματοδοτεί σκοπούς και αιτίες.
Ηθελημένα ή αθέλητα οι νότες σας στο μεγάλο δημιούργημα προστίθενται. Και παράφωνες αν ακουστούνε, ο χρόνος εξημερώνει την απόκλιση και οι επόμενες γενιές κληρονομούν τη συμβολή σας. Κι όλων μαζί οι ιστορίες σας συνθέτουν τη μελωδία του πλανήτη, που εξακοντίζεται ανεξάληπτα στο σύμπαν.
Γιατί αμετάκλητα η κάθε πράξη σας αλλάζει το ντουνιά και το πεπρωμένο του, μορφοποιεί ξανά και ξανά τα σχέδια και τις επιλογές του Πλάστη.
Γιατί αυτό είναι ο κάθε άνθρωπος: Το πλάσμα που με τις βουλήσεις του το Θεό αναγκάζει να γεννά κάθε μέρα.
Αυτήν θα διηγηθείτε στο τέλος και γι άλλους θα μοιάζει με μοιρολόι, για κάποιους με διονυσιακή κορύφωση και για μερικούς με τραγούδι εκστασιακό από την Καλαβρία.
Όλοι θα κληθείτε να την παραστήσετε με ιάμβους και ενδεκασύλλαβους, με ιαχές ή με σονέτα.
Με ομοιοκαταληξία πλεχτή και σταυρωτή τους καημούς σας θα ψελλίσετε και με φωνή γενναία ή τρεμάμενη μπροστά στο κοινό των αιώνων θα υποκριθείτε.
Μα όποιον τρόπο κι αν επιλέξετε, με νανούρισμα να μοιάζει ή ταραντέλα, ένα είναι το βέβαιο: Το τέλος του παραμυθιού, που θα δώσετε, θα κρίνει το ξεκίνημα και το ρυθμό του κάθε νέου..

Ευστράτιος Παπάνης, Πανεπιστήμιο Αιγαίου

Published in Φιλοσοφία

Καμιά κοινωνική έρευνα, που δε λαμβάνει τρία στοιχεία δεν μπορεί να διεκδικεί υψηλά επίπεδα εγκυρότητας.

Αυτά αφορούν το αίτημα για διεπιστημονικότητα, για διαπολιτισμικότητα και για διαχρονικότητα, τα τρία Δ, όπως τα ονομάζω. Διεπιστημονικότητα γιατί τα πορίσματα κάθε μεμονωμένης επιστήμης δεν είναι παρά κατευθυνόμενες στρεβλώσεις της αλήθειας, αν δεν λάβουν υπόψη τις μελέτες και μεθοδολογίες άλλων γνωστικών τομέων. Διαπολιτισμικότητα επειδή ο παγκόσμιος πληθυσμός δεν αποτελείται από κατοίκους του λεγόμενου δυτικού πολιτισμού, δημογραφικά το αντίθετο μάλιστα, και γι αυτό η οικουμενικότητα είναι το στοίχημα του μέλλοντος. Και διαχρονικότητα επειδή κανένα κοινωνικό ή ψυχολογικό φαινόμενο δεν προκύπτει συγχρονικά, αλλά οι ρίζες του και οι συνέπειες εκτείνονται σε όλη την κλίμακα του χρόνου. Κατά όμοιο τρόπο κανείς ψυχίατρος ή ψυχολόγος δεν μπορεί να κάνει σοβαρή διάγνωση, αν δεν συγκεράσει τις τοποθετήσεις όλων των επιστημόνων που ασχολούνται με την ψυχική και κοινωνική υγεία, κοινωνικών λειτουργών, κοινωνιολόγων, εκπαιδευτικών κλπ

Ευστράτιος Παπάνης, Πανεπιστήμιο Αιγαίου

Published in Εκπαίδευση

Newsletter Subscribe

Όλα τα νέα και οι ενημερώσεις απευθείας στο email σας.

kyklos aspros 116x100

ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΨΥΧΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΟΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ

ΛΟΦΟΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ

ΜΥΤΙΛΗΝΗ 81100

ppy@aegean.gr

22510 36520 - 36580

Ακολουθήστε μας

ΦΟΡΜΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ

ΠΟΙΟΙ ΕΙΜΑΣΤΕ

Γενικά στοιχεία

Υπηρεσίες

Η ομάδα μας

Συνεργασίες

Γιατί να μας προτιμήσετε

Διαφημιστείτε σε εμάς

Νομικά ζητήματα

© 2021 psichologia.gr. All Rights Reserved. Designed by Kosnet.gr