ΕΤΗΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ "ΘΕΡΑΠΕΙ…

Τα Προγράμματα Ψυχικής και Κοινοτικής Υγείας του ΚΕΔΙΒΙΜ του Πανεπιστημίου Αιγαίου σε συνεργασία με την...

Παράταση διορίας μέχρι 29 Νοεμ…

Παράταση διορίας μέχρι 29 Νοεμβρίου 2019 για την κατάθεση δικαιολογητικών, που αφορούν την προκήρυξη 6...

Πρόσκληση για συμμετοχή σε Κοι…

Θέμα: Πρόσκληση για συμμετοχή σε Κοινωνικές και Εκπαιδευτικές Έρευνες  1. Οργάνωση Κοινωνικών Ερευνών  Τα Προγράμματα Ψυχικής και Κοινοτικής Υγείας...

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝ…

Ο Ειδικός Λογαριασμός Κονδυλίων Έρευνας του Πανεπιστήμιο Αιγαίου στο Πλαίσιο υλοποίησης του Έργου «ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΨΥΧΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ...

ΕΠΤΑΜΗΝΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ…

ΕΠΤΑΜΗΝΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΩΝ ΕΝΗΛΙΚΩΝ ΣΤΑ ΣΧΟΛΕΙΑ ΔΕΥΤΕΡΗΣ ΕΥΚΑΙΡΙΑΣ (ΣΔΕ) (420 ΩΡΩΝ) Τα Προγράμματα Ψυχικής και...

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ: ΕΤΗΣΙΟ Π…

Τα Προγράμματα Ψυχικής και Κοινοτικής Υγείας του ΚΕΔΙΒΙΜ του Πανεπιστημίου Αιγαίου ανακοινώνουν την έναρξη της...

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ: ΕΠΤΑΜΗΝΟ…

ΕΠΤΑΜΗΝΟ προγραμμα MASTERING WORD FOR BUSINESS(400ωρών) Τα Προγράμματα Συμβουλευτικής και Επαγγελματικής Ενδυνάμωσηςτου Πανεπιστημίου Αιγαίου ανακοινώνουν την έναρξη...

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ: ΕΠΤΑΜΗΝΟ…

ΕΠΤΑΜΗΝΟ πρόγραμμα MASTERING EXCEL FOR BUSINESS (400ωρών) Τα Προγράμματα Συμβουλευτικής και Επαγγελματικής Ενδυνάμωσηςτου Πανεπιστημίου Αιγαίου ανακοινώνουν την...

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ: ΕΠΤΑΜΗΝΟ…

ΕΠΤΑΜΗΝΟ προγραμμα MASTERING WORDpress (400ωρών) Τα Προγράμματα Συμβουλευτικής και Επαγγελματικής Ενδυνάμωσηςτου Πανεπιστημίου Αιγαίου ανακοινώνουν την έναρξη της...

Παπάνης Ευστράτιος

Παπάνης Ευστράτιος

Επίκουρος Καθηγητής Κοινωνιολογίας Πανεπιστημίου Αιγαίου

E-mail: Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.
Κυριακή, 21 Αυγούστου 2016 16:26

Μόλυβος

Έρχεται η ώρα στη ζωή του ανθρώπου που οι ιδιότητες και οι κοινωνικοί ρόλοι - αλήθεια, με πόσες ματαιώσεις και προφάσεις και πνοή δεν αποκτήθηκαν - αρχίζουν να ασθμαίνουν το βήμα και να ζητούν την αποκαθήλωσή τους.

Είναι εκείνο το δειλινό που, καθώς ο ήλιος πυρπολεί την ανάμνηση και τον αβέβαιο ορίζοντα, ο νους δραπέτης αναμετρά τα περασμένα και ζητιανεύει στα μελλούμενα. Η μέρα απεκδύεται τα προσχήματα και τα χρώματα της νύχτας που επελαύνει, αντί να μαλακώνουν το άλγος, προοιωνίζουν το έρεβος της ανείπωτης οδύνης.

Και τότε, φερμένες από την αύρα τη μυρωμένη της αδέκαστης θάλασσας, ακούς να συνοδοιπορούν η ψυχή με τη Λάχεση, με αποτρόπαιο φορτίο στα χέρια τους τις νεκρές σου επιλογές και την ετυμηγορία όλων όσα προοριζόσουν να γίνεις και τα αρνήθηκες.

Τις βλέπεις να συντροφεύουν την εκδίκηση των ανθρώπων που αγνόησες στην ξέφρενη πορεία για καταξίωση, να συμμαχούν με τη θλίψη των απρόφερτων «σ’ αγαπώ» μιας συγκυρίας που τα εκλιπαρούσε, και να συμπορεύονται με τους στεναγμούς εκείνων που λιγόστεψαν τόσο απότομα, χωρίς να εξιλεωθούν και χωρίς να συγκατανεύσουν.

Με βία παραμερίζουν τα επιχειρήματα, τη συνήθεια και τις άμυνες και σου ζητούν να φανερώσεις την ουσία πίσω από τα φτιασιδώματα των συμβατικών απαντήσεων. Ο νους οπισθοχωρεί, περιγελά και εκφυλίζεται μέσα στους ίδιους του τους υπαινιγμούς.

Και ξαφνικά διαπιστώνεις με φρίκη και έξαψη και μεταμέλεια πως οι μύθοι του βίου σου καταρρέουν στο αχνοφέγγισμα μιας ηλιαχτίδας που δύει και στο νεφέλωμα μιας σύγχυσης που κατασπαράζει τις εικασίες σου. Και βλέπεις, με ενάργεια τώρα, πως είχες σφιχταγκαλιαστεί από νήματα αδύναμα και σάπια σκοινιά, για να κρατηθείς πάνω από την αδηφάγο άβυσσο, και πως όσα σε συνέδεαν με τον κόσμο τούτο, λιποτάκτες αποδείχτηκαν, της ανάγκης και της Μοίρας σου.

Είναι κάποια αμείλικτα δειλινά στο Μόλυβο, που ο ήλιος δε συγχωρεί και ο νοτιάς σού υπενθυμίζει πως συγγενεύεις περισσότερο με τους πεθαμένους, αφού όσα αγάπησες βρίσκονται πια μαζί τους.

Κυριακή, 21 Αυγούστου 2016 16:24

Graffiti: Μια κραυγή ενάντια στην κρίση

Τα graffiti είναι ένα κράμα οπτικής και λεκτικής έκφρασης, που ενσωματώνει το αισθητικό με το ακαλαίσθητο, το φανταχτερό με το ευφυές, το απαγορευμένο με την αστική παράδοση, την προσωπική αγωνία, που μετατρέπεται σε συλλογική, την ανωνυμία με την τεχνική που μαρτυρεί την ιδεολογική τοποθέτηση, η οποία πασχίζει να αφυπνίσει, να τέρψει, να προκαλέσει και τελικά να διατρανώσει την ταυτότητα του δημιουργού.

Παρέχει την ευκαιρία σε περιθωριακές ομάδες να εκφραστούν, σε παράτολμα ή αμφιλεγόμενα μηνύματα να διατυπωθούν και αναδεικνύει στη δημόσια σφαίρα ειδήσεις, περιστατικά, απόψεις, συνθήματα, που αγνοήθηκαν από τα Μ.Μ.Ε.. Ενίοτε σε κωδικοποιημένη μορφή, σηματοδοτεί όρια περιοχών, κατακεραυνώνει και γελοιοποιεί καταστάσεις, προειδοποιεί, αποτρέπει ή απλά υπάρχει ως μόδα, συρμός και γλώσσα της εφηβικής κουλτούρας.

Τα graffiti ανταγωνίζονται άλλα περιβαλλοντικά σημάδια αναγνώρισης και αποτελούν δραματοποιημένες μαρτυρίες καλλιτεχνών ή ανήσυχων πνευμάτων, που υπερβαίνουν το παράνομο, δεν υπογράφουν το δημιούργημά τους, αλλά ταυτόχρονα διαδίδουν την προσωπική ταυτότητα. Συνθήματα, που σε λίγες λέξεις πρέπει να περικλείσουν τα νοήματα και τις ανησυχίες μιας εποχής, μιας γενιάς, ενός ιστορικού, κοινωνικού, πολιτικού ή οικονομικού γεγονότος.

Δεν είναι πάντοτε εξοργισμένοι νέοι αυτοί που γράφουν σε τοίχους και δεν αποτελεί φαινόμενο της σύγχρονης εποχής αυτή η λαθραία μορφή έκφρασης. Υποσκελισμένα, μάλιστα, στις μέρες μας, από τους τοίχους τού Facebook, τα συνθήματα του Twitter, τα blogs και το διαδίκτυο, τα graffiti γίνονται μια συνωμοτική ιαχή, που χλευάζει την κρίση, τους πολιτικούς, το βόλεμα, τις αξίες, που οδήγησαν στην παρακμή. Παράλληλα, κινητοποιεί, ενθαρρύνει, σαρκάζει, κρίνει και παρωδεί, αποτελώντας πάντα τη σκέψη που δεν τολμήσαμε να προφέρουμε, το υποσυνείδητο μήνυμα που καθρεφτίστηκε στον τοίχο ενός κτηρίου, το εφαλτήριο που τεκμηριώνει και απελευθερώνει τη συλλογική συνείδηση.

Αντικρουόμενες οι προσεγγίσεις για την ψυχολογία και τον κοινωνικό ρόλο των graffiti. Βάνδαλοι για τους πολλούς όσοι βεβηλώνουν οικίες, ιστορικά μνημεία, πλατείες, και ήρωες μιας υποκουλτούρας, που συνέχει και διαπερνά τον αστικό χώρο για άλλους. Μεγαλομανιακά μερικές φορές και άλλοτε τόσο ταπεινά, που ζωγραφίζονται ακόμα και σε τουαλέτες και άλλα σημεία, που παραβιάζουν τον προσωπικό χώρο, για να κατοπτρίσουν έναν παράλληλο πολιτισμό, που δεν ομολογείται, αλλά υπάρχει και είναι έτοιμος να αποτελέσει μια εναλλακτική στα σημερινά αδιέξοδα.

Κυριακή, 21 Αυγούστου 2016 16:19

Μοιάζουν οι πρώτες αγάπες μου

Μοιάζουν οι πρώτες αγάπες μου με παιδικά παιχνίδια.

Απρόσμενα και ξεχασμένα κρύβονται σε μακρινά συρτάρια, σε σκονισμένες μνήμες καρτερούν, παρατημένα και άφωνα σε σπίτια, που πια δεν κατοικούνται.
Και ξαφνικά το καλοκαίρι, απ’ του μεσημεριού τις ακίνητες ώρες θολωμένος, καθώς η πλήξη αιωρείται με τη σκόνη, τον καπνό, τα οράματα, την αναστολή και λαμπυρίζει η φθορά στου ήλιου τις κάθετες, ξεστρατισμένες ακτίνες, τινάζεις τη ραστώνη από τα ρούχα σου και σπεύδεις, με σθένος ειρωνικό κι αναπάντεχο, να αναστήσεις το τρίξιμο, που δόνησε το απόκρυφο ντουλάπι.

Κι έτσι όπως ξεχύνεται το παρελθόν, η οσμή, τα έντομα, η θύμηση και ο χρόνος, κι οι αισθήσεις θωπεύουν την παιδική ηχώ, τη μουσική προσώπων που έχουν λείψει, τ’ αγγίζεις, τα μυρίζεις τα περιεργάζεσαι κι εκπυρσοκροτεί ο νους και η εύνοια και η νοσταλγία.
Και τότε, πια, ενδίδοντας καταλαβαίνεις - αλήθεια, πώς δεν το είχες τόσο καιρό νιώσει; - πως όσα με πάθος αγάπησες, σε δένουν με την παρακμή, το θάνατο, το τέλος. Σαν τη μετανοημένη ακτίνα του μεσημεριού, που πάει πίσω απ’ τη στέγη πια να δύσει, παίρνοντας μαζί της τη σκόνη, τον καπνό, τα οράματα και την ελπίδα όλη.

Μοιάζουν οι πρώτες αγάπες μου με το παιδικό το κλάμα.
Γοερό, θρηνητικό κι ανήμερο, καλεί σε εξέγερση και με διαμάντια πλημμυρίζει ανυποψίαστα τα ματάκια. Μα γρήγορα ο καημός θα ξεχαστεί, και θα εξατμιστεί σε μιας αγκαλιάς πονετικής το χάδι.
Όπως εκείνη η θαλπωρή μιας γυναικείας λίμνης, υπομονετικής, αφοσιωμένης κι ακούραστης, που με γαλήνη πάντα αντίβαρο, θα νανουρίζει συγκαταβατικά των πρώτων ερώτων τις παθιασμένες δίνες.

* Ο Ευστράτιος Παπάνης είναι επίκουρος καθηγητής Πανεπιστημίου Αιγαίου, πρόεδρος Ακαδημίας των Πολιτών.

Κυριακή, 21 Αυγούστου 2016 16:16

Χειμωνιάτικο τοπίο

Ανέδυε τόση θέρμη καθώς τον αγκάλιαζε. Περπατούσαν σφιχτοδεμένοι μες στο κρύο και τα συννεφάκια που έβγαζαν οι ανάσες τους, βιάζονταν να διαλυθούν από το βάρος του τελευταίου τους «σ’ αγαπώ»...

Οι σκιές τους προπορεύτηκαν, ψήλωσαν σε έναν τοίχο και κάλυψαν τις πατημασιές των περαστικών, που βεβήλωναν το άσπιλο του λευκού. Κάτι του ψιθύρισε και αγαλλίασε το σώμα της στην απάντηση. Το τρίξιμο των βημάτων τους αντανακλούσε την αρμονία της χειμωνιάτικης νυχτιάς και συντονισμένα επιβεβαίωνε τον αιώνιο δεσμό τους. Καθώς με πλησίαζαν, σταμάτησαν ξαφνικά και τα στόματά τους ενώθηκαν.
Δεν μπόρεσα παρά να παραδοθώ στην έξαρση των μορφών τους. Στη μέση του βίου πολλές φορές η αισθητική απόλαυση παρωδεί την πραγματική, χειροπιαστή ηδονή... μερικοί το ονομάζουν αυτό ωριμότητα, άλλοι μηχανισμό άμυνας κι άλλοι γηρατειά.

Χρόνια τώρα έβλεπα τις γυναίκες ως συνεργάτες, σπουδαστές, μητέρες, συζύγους άλλων και εκπαίδευσα τις ορμές να υποκλίνονται στον εσωτερικό τους κόσμο... τις άκουγα, τις καταλάβαινα, κι αυτή η υπέρμετρη κατανόηση εξαΰλωνε και καθαγίαζε τον πόθο... Άρχισα να γράφω γι’ αυτές και κατέληξα να ερωτεύομαι τις τέλειες απεικονίσεις της θηλυκότητας στο χαρτί.

Αναρωτήθηκα αν αυτό είναι μιζέρια ή εξέλιξη, όταν πέρασα δίπλα τους... Άνετος και πολιτισμένος, έστρεψα με διακριτικότητα το πρόσωπο αλλού. Και τότε κατάλαβα πως, ενώ τα χείλη της πύρωναν τα δικά του, τα γαλάζια της διαμάντια αιχμαλώτισαν την επίπλαστη αδιαφορία μου. Με κοίταζε, χωρίς αιδώ, προκαλώντας τις αναστολές, δίχως να ταπεινώσει το βλέμμα... ενώ οι νιφάδες έπλεκαν το εγκώμιο της λαγνείας τους στο σκοτάδι.

Πάντα φοβόμουν τις αγκαλιές και τις αναπνοές και τις προσηλώσεις των γυναικών... γιατί δεν μπορούσα να δω τις αιωρήσεις των ματιών τους και τους μαιάνδρους του λογισμού τους. Και πάντα η παγωνιά μιας χειμωνιάτικης νύχτας με παραπέμπει σε έρωτες που γίνονταν ιδανικοί, επειδή ποτέ δεν ολοκληρώνονταν. Σαν το λασπωμένο και αηδιαστικό χιόνι του αστικού τοπίου...

Κυριακή, 21 Αυγούστου 2016 16:09

26ο χιλιόμετρο

Τη ζωή της έχασε το απόγευμα της Τρίτης... μετά από τροχαίο ατύχημα που έλαβε χώρα στο 26ο χλμ.... Αποτέλεσμα της σύγκρουσης ήταν να τραυματισθεί θανάσιμα το 10χρονο κορίτσι... Τα αίτια του δυστυχήματος παραμένουν αδιευκρίνιστα...

Δεν ανήκω εδώ...

Τα χάδια της μητέρας, τα φιλιά, τα παιχνίδια, τα γέλια, οι ζωγραφιές στο παιδικό δωμάτιο δε φτάνουν τις ρίζες της ζωής μου να δέσουν. Οι πνοές μου προσκαλούν το θάνατο και οι φωνές οι ξέγνοιαστες περιγράμματα του πόνου.

Δεν ανήκω εδώ. Αέρας τα όνειρά μου και οι αβέβαιες μουσικές, οι μισοτελειωμένες, θρήνος. Δεν ανήκω εδώ. Πρόσκαιρο το πέρασμα και ειρωνεία η γέννησή μου. Αφόρετα τα ρούχα στις ντουλάπες και τα αδιάβαστα βιβλία καταδίκες... Ένα μελανό «γιατί» έβαψε τα χείλη μου και στα χέρια έσταξε η πορφύρα της καρδιάς μου. Επωδοί τα στολίδια μου, σαν την αγάπη που δεν πρόλαβα να καταλάβω. Μοναχικός ο σταυρός, κυρτός και σκονισμένος θα εκλιπαρεί τα περαστικά αυτοκίνητα, τους διαβάτες, το χρόνο. Κάποτε υπήρξα. Και η φωτογραφία μου εκεί με το πλατύ χαμόγελο, που εξόργισε τη μοίρα.

Νταλίκες φωτισμένες έρχονται καταπάνω μου, επιτάφιοι φανταχτεροί, και ζωγραφίζουν τη νύχτα. Χρώματα πράσινα, μωβ, γαλάζια, κατάλευκα περιστρέφονται, ορμώντας να ανακόψουν την πορεία μου. Τραντάζεται στο πλησίασμά τους το αυτοκίνητο κι ο νους. Ξεφεύγει από το κρύο του Γενάρη, την παγωνιά της τωρινής ξένης ζωής, από το ψύχος του χρόνου. Στιγμές η ζωή, εξαφανίζεται στη στροφή μαζί με τις λάμψεις. Πώς βρέθηκα εδώ και γιατί η αλλοτινή πυρκαγιά γέννησε την οιμωγή της μοναξιάς και την κραυγή πως όλα είναι λάθος. Και την παραζάλη, που αναζητά τη θαλπωρή της πασχαλιάς στο χωριό, στη μονάκριβη πατρίδα. Στη μάνα γη, που και το πάθος του Κυρίου το ζέσταινε με τόση άνοιξη, που γινόταν χαρά, και έξαψη και ενθουσιασμός και ελπίδα.

Κι έπειτα σκοτάδι.

Στο 26ο χιλιόμετρο ένας βλοσυρός σταυρός περιμένει, καθώς οι ρόδες με σπρώχνουν έξω από το οδόστρωμα. Και ένα κοριτσίστικο προσωπάκι, πικρό απομεινάρι χαμένης ευτυχίας, μου ψιθυρίζει. Μια νυχτωδία ερημική, σκουπίδια στην άκρη της εθνικής και ένα κουφάρι σκύλου. Τα περήφανα, ολόλαμπρα αστέρια του χειμώνα πλησίασαν το χώμα να φωτίζουν σα διαμάντια την ύπαρξη, που συνεχίζεται πέρα από το θάνατο.

Σώθηκα κάτω από αδιευκρίνιστες συνθήκες.

Μα τώρα πια ξέρω πως οι άνθρωποι αγωνίζονται για τους νεκρούς τους και για ένα τόσο δα παιδικό χαμόγελο.

Σελίδα 12 από 32
Top
We use cookies to improve our website. By continuing to use this website, you are giving consent to cookies being used. More details…