Πρωτοποριακά Προγράμματα Ψυχικ…

Μοριοδοτούμενα Επαγγελματικά Προγράμματα Ψυχικής Υγείας Ιουνίου 2020 Πρωτοποριακά Προγράμματα με διπλή επιλογή: Δωρεάν για την γνώση Ή Με...

ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ ΕΤΗΣΙΟΥ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΙΚΟ…

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΚΕΝΤΡΟ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ  ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΨΥΧΙΚΗΣ & ΚΟΙΝΟΤΙΚΗΣ  ΥΓΕΙΑΣ Επιστημονικά Υπεύθυνος: Ευστράτιος Παπάνης, Μόνιμος Επίκουρος Καθηγητής Πανεπιστημίου...

Δωρεάν επιμόρφωση για πολίτες …

Αξιοποιήστε τις ατελείωτες ώρες περιορισμού με ΔΩΡΕΑΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΚΑΙ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗ ΕΝΔΥΝΑΜΩΘΕΙΤΕ ψυχολογικά με την ένταξη σας...

ΦΟΡΜΑ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ …

Αξιοποιήστε τις ατελείωτες ώρες περιορισμού με ΔΩΡΕΑΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΚΑΙ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗ ΕΝΔΥΝΑΜΩΘΕΙΤΕ ψυχολογικά με την ένταξη σας...

Σύντομο Ερωτηματολόγιο σχετικά…

Το ερωτηματολόγιο αποτελεί μια βασική και γρήγορη προσπάθεια καταγραφής των στάσεων του γενικού πληθυσμού σχετικά...

ΕΤΗΣΙΟ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ …

ΕΤΗΣΙΟ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΨΥΧΟΛΟΓΙΑ, ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΟΛΟΥΣ (436 ΩΡΩΝ) Τα Προγράμματα Ψυχικής και Κοινοτικής Υγείας...

ΜΗΝΙΑΙΟ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ…

Τα Προγράμματα Ψυχικής και Κοινοτικής Υγείας του ΚΕΔΙΒΙΜ του Πανεπιστημίου Αιγαίου ανακοινώνουν την έναρξη της...

Συνεργασίες/συμπράξεις με ιδιω…

Τα Προγράμματα Ψυχικής και Κοινοτικής Υγείας του Πανεπιστημίου Αιγαίου στα πλαίσια των ερευνητικών, επιμορφωτικών και...

ΕΤΗΣΙΟ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ:…

Τα Προγράμματα Ψυχικής και Κοινοτικής Υγείας του ΚΕΔΙΒΙΜ του Πανεπιστημίου Αιγαίου ανακοινώνουν την έναρξη της...

Παπάνης Ευστράτιος

Παπάνης Ευστράτιος

Επίκουρος Καθηγητής Κοινωνιολογίας Πανεπιστημίου Αιγαίου

E-mail: Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.
Κυριακή, 21 Αυγούστου 2016 16:29

Η εικόνα σου

Θυμάμαι τον πατέρα να με σηκώνει για να σε φιλήσω.

Κι αργότερα στις μύτες των ποδιών ψηλώνοντας, να σε φτάσω πάσχιζα. Μόνος, χωρίς τη βοήθεια των μεγάλων, να ακουμπήσω τ’ ακρόχειλα στο περίγραμμά σου. Τα χέρια μου γαντζωμένα τρυγούσαν το βασιλικό, το τριαντάφυλλο και τη συμπόνια. Τα μάτια σου δέονταν την παράκλησή μου και τόσο γλυκιά μού φαινόσουν, που ποτέ δεν μπόρεσα να σου ψελλίσω παρά «σ’ αγαπώ».

Με τις ιστορίες της ζωής σου καθόριζα τις στιγμές μου, το καλοκαίρι, την άνοιξη, το χειμώνα, το φθινόπωρο, τις διακοπές, το σχολείο, την εναλλαγή. Και χωρίς να το καταλάβω, με τις μεταβολές των καιρών ανεξίτηλα συνδέθηκες. Κι έγινες σύντροφος στην απόγνωση, στη θλίψη, στο μεγαλείο και στην ταπείνωση.

Σε ονειρεύτηκα πολλές φορές. Ντυνόσουν ήχους, χρώματα, πρόσωπα, μουσικές, μνήμες. Έγινες μητέρα στη θέση όλων των μανάδων, πατρίδα που πάντα πύρωνε το νου, φίλη στις ξένες πολιτείες, απαντοχή στην απελπισία, έπαινος στην καταφρόνια, αχτίδα στο θανατερό σκοτάδι. Εκεί που οι άνθρωποι, η γνώση, η επιστήμη, η καρδιά λιγοψυχούσαν, στεκόσουν, παραστάτης ανυπέρβλητος. Κι όταν οι νεκροί μου πάλευαν με τη λήθη, γινόσουν το άσβεστο καντήλι που έφεγγε τη συνέχειά τους.

Κι έτσι έμαθα να σου μιλάω. Να σου διηγούμαι τους βοριάδες των παθών μου και να μου δωρίζεις τις νηνεμίες της γαλήνης σου. Τα δάκρυά σου να κατακαίνε τις αμφιβολίες και το χαμόγελό σου να διαλύει τις παγωνιές και τις προδοσίες.

Κι έτσι έμαθα να ικετεύω για τη μεγαλοσύνη σου. Σε αεροπλάνα την ώρα της δίνης, σε πέλαγα, που στροβιλίζονταν να καταπιούν τα πλοία, σε ιατρεία, την ώρα που ανακοίνωναν τη φριχτή ετυμηγορία.

Κι έτσι μου δίδαξες να σε ψάχνω σε κάθε άνθρωπο. Στο φονιά, στον ερημίτη, στο γέρο και στον εξόριστο. Στα μάτια των παιδιών τα δεητικά και στην καταισχύνη την αμετάκλητη. Στην ψυχρότητα των αλαζόνων και στις παραμυθίες τις απρόσμενες. Στα κίνητρα και στις συμπεριφορές, στην απαίτηση, στην επίδειξη, στην εξάντληση και στην ανάνηψη.

Και τώρα, που ο χρόνος διεκδικεί όσους αγάπησα και μένα, αφήνω την κόρη μου τα πόδια ψηλώνοντας μόνη της να σε φτάσει. Χωρίς βοήθεια, με σκαλοπάτι μοναδικό την αθωότητα και την αλήθεια.

Αυτήν, που γέννησες, Παναγία μου, και που στη ζωή μου την υπόλοιπη θα αναζητώ.

Κυριακή, 21 Αυγούστου 2016 16:26

Μόλυβος

Έρχεται η ώρα στη ζωή του ανθρώπου που οι ιδιότητες και οι κοινωνικοί ρόλοι - αλήθεια, με πόσες ματαιώσεις και προφάσεις και πνοή δεν αποκτήθηκαν - αρχίζουν να ασθμαίνουν το βήμα και να ζητούν την αποκαθήλωσή τους.

Είναι εκείνο το δειλινό που, καθώς ο ήλιος πυρπολεί την ανάμνηση και τον αβέβαιο ορίζοντα, ο νους δραπέτης αναμετρά τα περασμένα και ζητιανεύει στα μελλούμενα. Η μέρα απεκδύεται τα προσχήματα και τα χρώματα της νύχτας που επελαύνει, αντί να μαλακώνουν το άλγος, προοιωνίζουν το έρεβος της ανείπωτης οδύνης.

Και τότε, φερμένες από την αύρα τη μυρωμένη της αδέκαστης θάλασσας, ακούς να συνοδοιπορούν η ψυχή με τη Λάχεση, με αποτρόπαιο φορτίο στα χέρια τους τις νεκρές σου επιλογές και την ετυμηγορία όλων όσα προοριζόσουν να γίνεις και τα αρνήθηκες.

Τις βλέπεις να συντροφεύουν την εκδίκηση των ανθρώπων που αγνόησες στην ξέφρενη πορεία για καταξίωση, να συμμαχούν με τη θλίψη των απρόφερτων «σ’ αγαπώ» μιας συγκυρίας που τα εκλιπαρούσε, και να συμπορεύονται με τους στεναγμούς εκείνων που λιγόστεψαν τόσο απότομα, χωρίς να εξιλεωθούν και χωρίς να συγκατανεύσουν.

Με βία παραμερίζουν τα επιχειρήματα, τη συνήθεια και τις άμυνες και σου ζητούν να φανερώσεις την ουσία πίσω από τα φτιασιδώματα των συμβατικών απαντήσεων. Ο νους οπισθοχωρεί, περιγελά και εκφυλίζεται μέσα στους ίδιους του τους υπαινιγμούς.

Και ξαφνικά διαπιστώνεις με φρίκη και έξαψη και μεταμέλεια πως οι μύθοι του βίου σου καταρρέουν στο αχνοφέγγισμα μιας ηλιαχτίδας που δύει και στο νεφέλωμα μιας σύγχυσης που κατασπαράζει τις εικασίες σου. Και βλέπεις, με ενάργεια τώρα, πως είχες σφιχταγκαλιαστεί από νήματα αδύναμα και σάπια σκοινιά, για να κρατηθείς πάνω από την αδηφάγο άβυσσο, και πως όσα σε συνέδεαν με τον κόσμο τούτο, λιποτάκτες αποδείχτηκαν, της ανάγκης και της Μοίρας σου.

Είναι κάποια αμείλικτα δειλινά στο Μόλυβο, που ο ήλιος δε συγχωρεί και ο νοτιάς σού υπενθυμίζει πως συγγενεύεις περισσότερο με τους πεθαμένους, αφού όσα αγάπησες βρίσκονται πια μαζί τους.

Κυριακή, 21 Αυγούστου 2016 16:24

Graffiti: Μια κραυγή ενάντια στην κρίση

Τα graffiti είναι ένα κράμα οπτικής και λεκτικής έκφρασης, που ενσωματώνει το αισθητικό με το ακαλαίσθητο, το φανταχτερό με το ευφυές, το απαγορευμένο με την αστική παράδοση, την προσωπική αγωνία, που μετατρέπεται σε συλλογική, την ανωνυμία με την τεχνική που μαρτυρεί την ιδεολογική τοποθέτηση, η οποία πασχίζει να αφυπνίσει, να τέρψει, να προκαλέσει και τελικά να διατρανώσει την ταυτότητα του δημιουργού.

Παρέχει την ευκαιρία σε περιθωριακές ομάδες να εκφραστούν, σε παράτολμα ή αμφιλεγόμενα μηνύματα να διατυπωθούν και αναδεικνύει στη δημόσια σφαίρα ειδήσεις, περιστατικά, απόψεις, συνθήματα, που αγνοήθηκαν από τα Μ.Μ.Ε.. Ενίοτε σε κωδικοποιημένη μορφή, σηματοδοτεί όρια περιοχών, κατακεραυνώνει και γελοιοποιεί καταστάσεις, προειδοποιεί, αποτρέπει ή απλά υπάρχει ως μόδα, συρμός και γλώσσα της εφηβικής κουλτούρας.

Τα graffiti ανταγωνίζονται άλλα περιβαλλοντικά σημάδια αναγνώρισης και αποτελούν δραματοποιημένες μαρτυρίες καλλιτεχνών ή ανήσυχων πνευμάτων, που υπερβαίνουν το παράνομο, δεν υπογράφουν το δημιούργημά τους, αλλά ταυτόχρονα διαδίδουν την προσωπική ταυτότητα. Συνθήματα, που σε λίγες λέξεις πρέπει να περικλείσουν τα νοήματα και τις ανησυχίες μιας εποχής, μιας γενιάς, ενός ιστορικού, κοινωνικού, πολιτικού ή οικονομικού γεγονότος.

Δεν είναι πάντοτε εξοργισμένοι νέοι αυτοί που γράφουν σε τοίχους και δεν αποτελεί φαινόμενο της σύγχρονης εποχής αυτή η λαθραία μορφή έκφρασης. Υποσκελισμένα, μάλιστα, στις μέρες μας, από τους τοίχους τού Facebook, τα συνθήματα του Twitter, τα blogs και το διαδίκτυο, τα graffiti γίνονται μια συνωμοτική ιαχή, που χλευάζει την κρίση, τους πολιτικούς, το βόλεμα, τις αξίες, που οδήγησαν στην παρακμή. Παράλληλα, κινητοποιεί, ενθαρρύνει, σαρκάζει, κρίνει και παρωδεί, αποτελώντας πάντα τη σκέψη που δεν τολμήσαμε να προφέρουμε, το υποσυνείδητο μήνυμα που καθρεφτίστηκε στον τοίχο ενός κτηρίου, το εφαλτήριο που τεκμηριώνει και απελευθερώνει τη συλλογική συνείδηση.

Αντικρουόμενες οι προσεγγίσεις για την ψυχολογία και τον κοινωνικό ρόλο των graffiti. Βάνδαλοι για τους πολλούς όσοι βεβηλώνουν οικίες, ιστορικά μνημεία, πλατείες, και ήρωες μιας υποκουλτούρας, που συνέχει και διαπερνά τον αστικό χώρο για άλλους. Μεγαλομανιακά μερικές φορές και άλλοτε τόσο ταπεινά, που ζωγραφίζονται ακόμα και σε τουαλέτες και άλλα σημεία, που παραβιάζουν τον προσωπικό χώρο, για να κατοπτρίσουν έναν παράλληλο πολιτισμό, που δεν ομολογείται, αλλά υπάρχει και είναι έτοιμος να αποτελέσει μια εναλλακτική στα σημερινά αδιέξοδα.

Κυριακή, 21 Αυγούστου 2016 16:19

Μοιάζουν οι πρώτες αγάπες μου

Μοιάζουν οι πρώτες αγάπες μου με παιδικά παιχνίδια.

Απρόσμενα και ξεχασμένα κρύβονται σε μακρινά συρτάρια, σε σκονισμένες μνήμες καρτερούν, παρατημένα και άφωνα σε σπίτια, που πια δεν κατοικούνται.
Και ξαφνικά το καλοκαίρι, απ’ του μεσημεριού τις ακίνητες ώρες θολωμένος, καθώς η πλήξη αιωρείται με τη σκόνη, τον καπνό, τα οράματα, την αναστολή και λαμπυρίζει η φθορά στου ήλιου τις κάθετες, ξεστρατισμένες ακτίνες, τινάζεις τη ραστώνη από τα ρούχα σου και σπεύδεις, με σθένος ειρωνικό κι αναπάντεχο, να αναστήσεις το τρίξιμο, που δόνησε το απόκρυφο ντουλάπι.

Κι έτσι όπως ξεχύνεται το παρελθόν, η οσμή, τα έντομα, η θύμηση και ο χρόνος, κι οι αισθήσεις θωπεύουν την παιδική ηχώ, τη μουσική προσώπων που έχουν λείψει, τ’ αγγίζεις, τα μυρίζεις τα περιεργάζεσαι κι εκπυρσοκροτεί ο νους και η εύνοια και η νοσταλγία.
Και τότε, πια, ενδίδοντας καταλαβαίνεις - αλήθεια, πώς δεν το είχες τόσο καιρό νιώσει; - πως όσα με πάθος αγάπησες, σε δένουν με την παρακμή, το θάνατο, το τέλος. Σαν τη μετανοημένη ακτίνα του μεσημεριού, που πάει πίσω απ’ τη στέγη πια να δύσει, παίρνοντας μαζί της τη σκόνη, τον καπνό, τα οράματα και την ελπίδα όλη.

Μοιάζουν οι πρώτες αγάπες μου με το παιδικό το κλάμα.
Γοερό, θρηνητικό κι ανήμερο, καλεί σε εξέγερση και με διαμάντια πλημμυρίζει ανυποψίαστα τα ματάκια. Μα γρήγορα ο καημός θα ξεχαστεί, και θα εξατμιστεί σε μιας αγκαλιάς πονετικής το χάδι.
Όπως εκείνη η θαλπωρή μιας γυναικείας λίμνης, υπομονετικής, αφοσιωμένης κι ακούραστης, που με γαλήνη πάντα αντίβαρο, θα νανουρίζει συγκαταβατικά των πρώτων ερώτων τις παθιασμένες δίνες.

* Ο Ευστράτιος Παπάνης είναι επίκουρος καθηγητής Πανεπιστημίου Αιγαίου, πρόεδρος Ακαδημίας των Πολιτών.

Κυριακή, 21 Αυγούστου 2016 16:16

Χειμωνιάτικο τοπίο

Ανέδυε τόση θέρμη καθώς τον αγκάλιαζε. Περπατούσαν σφιχτοδεμένοι μες στο κρύο και τα συννεφάκια που έβγαζαν οι ανάσες τους, βιάζονταν να διαλυθούν από το βάρος του τελευταίου τους «σ’ αγαπώ»...

Οι σκιές τους προπορεύτηκαν, ψήλωσαν σε έναν τοίχο και κάλυψαν τις πατημασιές των περαστικών, που βεβήλωναν το άσπιλο του λευκού. Κάτι του ψιθύρισε και αγαλλίασε το σώμα της στην απάντηση. Το τρίξιμο των βημάτων τους αντανακλούσε την αρμονία της χειμωνιάτικης νυχτιάς και συντονισμένα επιβεβαίωνε τον αιώνιο δεσμό τους. Καθώς με πλησίαζαν, σταμάτησαν ξαφνικά και τα στόματά τους ενώθηκαν.
Δεν μπόρεσα παρά να παραδοθώ στην έξαρση των μορφών τους. Στη μέση του βίου πολλές φορές η αισθητική απόλαυση παρωδεί την πραγματική, χειροπιαστή ηδονή... μερικοί το ονομάζουν αυτό ωριμότητα, άλλοι μηχανισμό άμυνας κι άλλοι γηρατειά.

Χρόνια τώρα έβλεπα τις γυναίκες ως συνεργάτες, σπουδαστές, μητέρες, συζύγους άλλων και εκπαίδευσα τις ορμές να υποκλίνονται στον εσωτερικό τους κόσμο... τις άκουγα, τις καταλάβαινα, κι αυτή η υπέρμετρη κατανόηση εξαΰλωνε και καθαγίαζε τον πόθο... Άρχισα να γράφω γι’ αυτές και κατέληξα να ερωτεύομαι τις τέλειες απεικονίσεις της θηλυκότητας στο χαρτί.

Αναρωτήθηκα αν αυτό είναι μιζέρια ή εξέλιξη, όταν πέρασα δίπλα τους... Άνετος και πολιτισμένος, έστρεψα με διακριτικότητα το πρόσωπο αλλού. Και τότε κατάλαβα πως, ενώ τα χείλη της πύρωναν τα δικά του, τα γαλάζια της διαμάντια αιχμαλώτισαν την επίπλαστη αδιαφορία μου. Με κοίταζε, χωρίς αιδώ, προκαλώντας τις αναστολές, δίχως να ταπεινώσει το βλέμμα... ενώ οι νιφάδες έπλεκαν το εγκώμιο της λαγνείας τους στο σκοτάδι.

Πάντα φοβόμουν τις αγκαλιές και τις αναπνοές και τις προσηλώσεις των γυναικών... γιατί δεν μπορούσα να δω τις αιωρήσεις των ματιών τους και τους μαιάνδρους του λογισμού τους. Και πάντα η παγωνιά μιας χειμωνιάτικης νύχτας με παραπέμπει σε έρωτες που γίνονταν ιδανικοί, επειδή ποτέ δεν ολοκληρώνονταν. Σαν το λασπωμένο και αηδιαστικό χιόνι του αστικού τοπίου...

Σελίδα 12 από 32
Top
We use cookies to improve our website. By continuing to use this website, you are giving consent to cookies being used. More details…