Δωρεάν επιμόρφωση για πολίτες …

Αξιοποιήστε τις ατελείωτες ώρες περιορισμού με ΔΩΡΕΑΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΚΑΙ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗ ΕΝΔΥΝΑΜΩΘΕΙΤΕ ψυχολογικά με την ένταξη σας...

ΦΟΡΜΑ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ …

Αξιοποιήστε τις ατελείωτες ώρες περιορισμού με ΔΩΡΕΑΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΚΑΙ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗ ΕΝΔΥΝΑΜΩΘΕΙΤΕ ψυχολογικά με την ένταξη σας...

Σύντομο Ερωτηματολόγιο σχετικά…

Το ερωτηματολόγιο αποτελεί μια βασική και γρήγορη προσπάθεια καταγραφής των στάσεων του γενικού πληθυσμού σχετικά...

ΕΤΗΣΙΟ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ …

ΕΤΗΣΙΟ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΨΥΧΟΛΟΓΙΑ, ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΟΛΟΥΣ (436 ΩΡΩΝ) Τα Προγράμματα Ψυχικής και Κοινοτικής Υγείας...

ΜΗΝΙΑΙΟ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ…

Τα Προγράμματα Ψυχικής και Κοινοτικής Υγείας του ΚΕΔΙΒΙΜ του Πανεπιστημίου Αιγαίου ανακοινώνουν την έναρξη της...

Συνεργασίες/συμπράξεις με ιδιω…

Τα Προγράμματα Ψυχικής και Κοινοτικής Υγείας του Πανεπιστημίου Αιγαίου στα πλαίσια των ερευνητικών, επιμορφωτικών και...

ΕΤΗΣΙΟ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ:…

Τα Προγράμματα Ψυχικής και Κοινοτικής Υγείας του ΚΕΔΙΒΙΜ του Πανεπιστημίου Αιγαίου ανακοινώνουν την έναρξη της...

Πανεπιστήμιο Δυτικής Αττικής: …

Το ΚΕΔΙΒΙΜ του Πανεπιστημίου Δυτικής Αττικής ανακοινώνει την έναρξη της διαδικασίας υποβολής αιτήσεων για το...

Νέα Επαγγελματικά Μοριοδοτούμε…

Τα Προγράμματα Ψυχικής και Κοινοτικής Υγείας του ΚΕΔΙΒΙΜ του Πανεπιστημίου Αιγαίου ανακοινώνουν την έναρξη της...

Παπάνης Ευστράτιος

Παπάνης Ευστράτιος

Επίκουρος Καθηγητής Κοινωνιολογίας Πανεπιστημίου Αιγαίου

E-mail: Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.
Δευτέρα, 16 Μαΐου 2016 19:46

Ηγεσία και Κοινωνικά Κινήματα

Η κοινωνική μεταβολή προκύπτει από τις ανάγκες και όχι από την ιδεολογία. Από την κοινωνική ανισότητα κι όχι από τη γενική φτώχεια.

Η πολιτική σκέψη μορφοποιείται αργότερα, συνήθως από τον ηγέτη, για να στεγάσει στις θεωρίες και στις αναφορές της, ετερόκλητες απόψεις, ατομικές κοσμοθεωρίες, αλλά κυρίως την αντίληψη, τους στόχους και το σχεδιασμό του αρχηγού. Οι περισσότεροι ηγέτες δε μοιάζουν με τους οπαδούς.

Προέρχονται από την ανώτερη μέση τάξη, είναι μορφωμένοι, αρσενικού γένους, διακινδυνεύουν, προβλέπουν, διαθέτουν οικονομικούς πόρους ή τη δεξιότητα να ανευρίσκουν πηγές ενίσχυσης, έχουν ελεύθερο χρόνο και κοινωνικές διασυνδέσεις. Μα, κυρίως, έντονο εκπαιδευτικό κεφάλαιο και πάθος για όσα πρεσβεύουν, ακόμα κι αν είναι παράλογα.

Οι οπαδοί δρουν υπό την επήρεια της ψυχολογίας της μάζας, δεν κατέχουν το γνωστικό υπόβαθρο ώστε να συστηματοποιήσουν και να γενικεύσουν τις πεποιθήσεις τους, στενάζουν από τις μέριμνες της καθημερινότητας και βασίζονται στην προσωπική εμπειρία, που δεν μπορεί να συνοψίσει τις αποχρώσεις του συνόλου. Με χαρά παραχωρούν το δικαίωμα της εκπροσώπησής τους στον ηγήτορα, επιμερίζοντας την ευθύνη και το βάρος της λήψης αποφάσεων. Έτσι, αποπροσωποποιούνται, χάνονται μέσα στην ορμή του κινήματος και σταδιακά αποδέχονται την κατάληψη της εξουσίας από εκείνους που μπορούν να σχεδιάζουν, να συνομιλούν με την υπόλοιπη κοινωνία, να ελέγχουν τα υποσυστήματα και τις δυναμικές της ομάδας τους, να εμπνέουν αφοσίωση, να προβλέπουν τα αποτελέσματα των ενεργειών τους.

Ο ηγετικός ρόλος συνήθως αλλάζει καθώς το κίνημα ακμάζει ή παρακμάζει, αλλά στα τελικά του στάδια πολύ λίγο ομοιάζει με την αρχική ιδεολογία, που παρακίνησε πολλούς στην ανάληψη πολιτικής ή επαναστατικής δράσης. Μοίρα κάθε κοινωνικής εναλλακτικής που καταλαμβάνει την εξουσία, να αποκτά τα χαρακτηριστικά αυτής, ώστε να καθίσταται κατεστημένο και καταπιεστικό για πολλούς μόρφωμα.

Τα χαρακτηριστικά του ηγέτη και ιδιαίτερα το χάρισμα συνήθως αποδίδεται από τους οπαδούς ή την ιστορία πολύ αργότερα και ιδιαίτερα αν ο αγώνας για καταξίωση των μεταβολών που ευαγγελίζεται, είναι νικηφόρος. Η ψυχολογία της έσω-ομάδας είναι καταλυτική, σύμφυτη με την ανάγκη της ανθρωπότητας να εξιδανικεύει τους αρχηγούς και να έλκεται από επικές πράξεις.

Ο ηγέτης ενορχηστρώνει την κινητικότητα των κοινωνικών ομάδων, κατευθύνει τη δράση, συνομιλεί με τα Μ.Μ.Ε., πείθει, εφευρίσκει επιχειρήματα, διασυνδέει την επιμέρους ιδεολογία με τα εθνικά και συλλογικά οράματα, ανακαλύπτει κοινά σημεία ανάμεσα σε παγκόσμια και τοπικά γεγονότα, αλλά πρωτίστως επιστρατεύει το συναίσθημα, για να εξυπηρετήσει λογικούς στόχους και προοπτικές.

Οι σκοποί του κινήματος υπερβαίνουν το άτομο, τον ανθρωπισμό, το συγκεκριμένο, το περιστασιακό, και οι συνέπειες πολλές φορές δημιουργούν αθώα και ανύποπτα θύματα, που ποτέ δε ρωτήθηκαν εάν ασπάζονται την ιδεολογία, τη ριζοσπαστική σκέψη, το καινοτόμο και το ιδανικό.
Η δυνατότητα του ηγέτη να διαμορφώνει αξίες και να αμφισβητεί άλλες αποτελεί το πιο επικίνδυνο όπλο.α

Οι μεγάλες αξίες και τα ιδανικά τα υψηλά, καταρρέουν από τις ευτελείς λέξεις και τα ανάξια έργα της μέρας.

Τα συναισθήματα τα σαρωτικά προδίδουν την ορμή τους, όταν πρέπει να γίνουν απόφαση.

Ακόμα και οι πράξεις θυσιάζουν ξεδιάντροπα το νόημα μπροστά στα αδιέξοδα των σκοπών τους.

Όλα όσα αποκάλεσα σπουδαία, ποτέ δε λησμόνησαν τη χωμάτινη απαρχή τους.

Κι αν αθάνατο είναι εκείνο, που από γενιά σε γενιά αμόλευτο διαιωνίζεται και το χρόνο ή τη μνήμη άθυρμα στην αλήθεια του κρατά, άλλο τέτοιο πέρα από το θάνατο δε γνώρισα.

Τώρα ψάχνω, πριν εγκαταλείψω, να βρω μια βεβαιότητα, άλλοθι στα ύστερα της ύπαρξης.

Μα εκείνη δεν είναι παρά μια αχνή μελωδία. Που για λίγο πήγε να αντηχήσει στη βοή του σύμπαντος κι αμέσως έγινε παραφωνία στην κραταιότητα των άστρων

Ευστράτιος Παπάνης, Επίκουρος Καθηγητής Κοινωνιολογίας Πανεπιστημίου Αιγαιου

 

Σελίδα 32 από 32
Top
We use cookies to improve our website. By continuing to use this website, you are giving consent to cookies being used. More details…