ΕΤΗΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ "ΘΕΡΑΠΕΙ…

Τα Προγράμματα Ψυχικής και Κοινοτικής Υγείας του ΚΕΔΙΒΙΜ του Πανεπιστημίου Αιγαίου σε συνεργασία με την...

Παράταση διορίας μέχρι 29 Νοεμ…

Παράταση διορίας μέχρι 29 Νοεμβρίου 2019 για την κατάθεση δικαιολογητικών, που αφορούν την προκήρυξη 6...

Πρόσκληση για συμμετοχή σε Κοι…

Θέμα: Πρόσκληση για συμμετοχή σε Κοινωνικές και Εκπαιδευτικές Έρευνες  1. Οργάνωση Κοινωνικών Ερευνών  Τα Προγράμματα Ψυχικής και Κοινοτικής Υγείας...

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝ…

Ο Ειδικός Λογαριασμός Κονδυλίων Έρευνας του Πανεπιστήμιο Αιγαίου στο Πλαίσιο υλοποίησης του Έργου «ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΨΥΧΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ...

ΕΠΤΑΜΗΝΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ…

ΕΠΤΑΜΗΝΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΩΝ ΕΝΗΛΙΚΩΝ ΣΤΑ ΣΧΟΛΕΙΑ ΔΕΥΤΕΡΗΣ ΕΥΚΑΙΡΙΑΣ (ΣΔΕ) (420 ΩΡΩΝ) Τα Προγράμματα Ψυχικής και...

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ: ΕΤΗΣΙΟ Π…

Τα Προγράμματα Ψυχικής και Κοινοτικής Υγείας του ΚΕΔΙΒΙΜ του Πανεπιστημίου Αιγαίου ανακοινώνουν την έναρξη της...

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ: ΕΠΤΑΜΗΝΟ…

ΕΠΤΑΜΗΝΟ προγραμμα MASTERING WORD FOR BUSINESS(400ωρών) Τα Προγράμματα Συμβουλευτικής και Επαγγελματικής Ενδυνάμωσηςτου Πανεπιστημίου Αιγαίου ανακοινώνουν την έναρξη...

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ: ΕΠΤΑΜΗΝΟ…

ΕΠΤΑΜΗΝΟ πρόγραμμα MASTERING EXCEL FOR BUSINESS (400ωρών) Τα Προγράμματα Συμβουλευτικής και Επαγγελματικής Ενδυνάμωσηςτου Πανεπιστημίου Αιγαίου ανακοινώνουν την...

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ: ΕΠΤΑΜΗΝΟ…

ΕΠΤΑΜΗΝΟ προγραμμα MASTERING WORDpress (400ωρών) Τα Προγράμματα Συμβουλευτικής και Επαγγελματικής Ενδυνάμωσηςτου Πανεπιστημίου Αιγαίου ανακοινώνουν την έναρξη της...

Οι συναισθηματικές τους σχέσεις είναι ασταθείς, εύθραυστες, πιεστικές. Το κάθε λεπτό ικανοποίησης το πληρώνουν αργότερα με αμφιβολία, θυμικές μεταπτώσεις, φόβο εγκατάλειψης, ανασφάλεια, πόνο. Η αυτοεικόνα τους παρουσιάζει αναπάντεχες διακυμάνσεις χωρίς προφανή αιτία.

Παρορμητικοί, ενθουσιάζονται σαν παιδιά, δίνονται ολόψυχα σε καταστάσεις, πρόσωπα, για να απογοητευθούν σύντομα. Συνυπάρχουν με το φόβο της απόρριψης, ο οποίος τους αποπροσανατολίζει, αλλοιώνει τα δεδομένα, παρερμηνεύει τα κίνητρα. Μια αθέλητη απερισκεψία από την πλευρά του φίλου, του συντρόφου, μια ασήμαντη αργοπορία σε ραντεβού, μία παράβλεψη κάποιας επετείου, μια διφορούμενη λέξη και πυροδοτείται ο τρόμος της προδοσίας. Δεν είμαι αρκετά καλός, γι’ αυτό με υποτιμούν. Η απειλή της μειονεξίας τους κάνει επιθετικούς, συγκρουσιακούς, άδικους, εκδικητικούς. Η τιμωρία για τον πταίσαντα είναι δυσανάλογη της πράξης του. Η απαξίωση για εκείνο που τους συνεπήρε, συντριπτική.

Άνθρωποι των αντιθέτων ρέπουν προς την κατάχρηση, την έξαρση, το υπερβολικό. Εύκολα εξαρτώνται, μεθούν, απέχουν ή ρισκάρουν στο σεξ, πειραματίζονται δίχως δικλείδες ασφαλείας, ακροβατούν στο παράλογο, πέφτουν σε κατάθλιψη, νιώθουν το κενό να τους περιτριγυρίζει. Και κάνουν τα πάντα για να το αποφύγουν: Θα συναντηθούν με τον πρώτο άγνωστο που τους κολάκεψε στο Facebook, θα πιουν υπερβολικά σε ένα μπαρ, θα δοκιμάσουν μία άγνωστη ουσία, θα ενδυθούν τα χαρακτηριστικά και τις προτιμήσεις του άλλου, για να τους αποδεχθεί. Αλίμονο, όμως, αν δεν ανταποκριθεί στις τυραννικές προσδοκίες τους.

Οι κυκλοθυμίες είναι έντονες, δεν βασίζονται σε πραγματικά γεγονότα, αλλά σε λάθος εκτίμηση αυτών. Έρμαια της φαντασίας τους και της περίπλοκης ψυχοσύνθεσης, πρώτα ζουν συμβολικά και μεταφέρουν τις οπτασίες ή τους εφιάλτες στην καθημερινότητα. Συνηθισμένη τους έκφραση ‘ Δεν υπάρχω, όλα είναι μάταια’. Ένα ποσοστό από αυτούς θα αποπειραθεί να αυτοκτονήσει, μερικές φορές για να προκαλέσει το ενδιαφέρον των άλλων.

Παραδίδουν γη και ύδωρ σε όσους αγαπούν, αλλά υποφέρουν από έλλειμμα αγάπης. Λατρεύουν όσους τους δώσουν προσοχή υπό την αίρεση να είναι πάντα κοντά. Κι αν αυτό δεν γίνει εφικτό, η μεταστροφή είναι ακαριαία και απόλυτη. Εξάλλου, η δυσφορία είναι βασικό χαρακτηριστικό τους, που συνοδεύεται από άγχος, κρίσεις πανικού, αυτοτραυματισμούς και περιόδους ηρεμίας. Αποτελούν το 2% του γενικού πληθυσμού. 75% από αυτούς είναι γυναίκες.

Ευστράτιος Παπάνης, Επίκουρος Καθηγητής Κοινωνιολογίας Πανεπιστημίου Αιγαίου

Κατηγορία Προσωπικότητα
Τρίτη, 03 Μαΐου 2016 17:10

Βαβέλ

Σε κάθε διαφωνία ο καθένας από τους συνομιλητές θεωρεί ανά πάσα στιγμή ότι κατέχει την αλήθεια και κατά συνέπεια έχει το δίκιο με το μέρος του.

Η σχέση αλήθειας και δικαιοσύνης, παρόλα αυτά, δεν είναι αναγκαστικά αιτιακή, δεδομένου ότι η πρώτη περιγράφει με λογικούςόρους και αρχές μια πρόταση ή κατάσταση, ενώ ηδεύτερη αναφέρεται σε ζητήματα ηθικής και κοινωνικής τάξης και εξορθολογίζει τις σχέσεις των ανθρώπων, μέχρι να επιτευχθεί μια κοινώς αποδεκτή ισορροπία. Με λίγα λόγια, αυτός που κατέχει μια αλήθεια δεν έχει κατ´ανάγκη δίκαιο.

Όμως, οι διαφωνούντες πιστεύουν πως είναι χρέος τους ή ζήτημα τιμής ή επιρροής να πείσουν τον αντίπαλο για την ορθότητα των απόψεών του, αγνοώντας ότι:

–Δεν υπάρχει μία αλήθεια, επομένως και ο συνομιλητής κατέχειμια άλλη, αλλά εξίσου έγκυρη αντίληψη περί αυτής

–Η αλήθεια του καθενός φωτίζει διαφορετικό κομμάτι μιας αντικειμενικής πραγματικότητας και επισκιάζει τα υπόλοιπα. Μετατρέπεται έτσι σε ένα είδος εθελούσιας τυφλότητας, αν δεν ενωθεί με τις εμπειρίες αλήθειαςτου συνομιλητή

–Καμία περιγραφή αλήθειας δεν μπορεί να είναι πειστική, αν δε χρησιμοποιούνται πανομοιότυποι κώδικες επικοινωνίας, με ίδιες βιωματικές καταβολές, αν τα επιχειρήματα εκπορεύονται από προσωπικές αναφορές, εάν δε συνδέονται λογικά μεταξύ τους ή εάν προκύπτουν από μερική μόνο γνώση των δεδομένων ή εσκεμμένη απόκρυψή τους.

–Οι συνθήκες και οι περιστάσεις δημιουργούν δικά τους, μοναδικά και μη επαναλήψιμα τεκμήρια αλήθειας

–Οι συνομιλητές τις περισσότερες φορές επικεντρώνονται λανθασμένα στο ειδικό αποσυνδέοντας το από το πλαίσιο, μέσα στο οποίο αποκτά νόημα.

–Κάθε αλήθεια εμποτίζεται από τα κίνητρα αυτού που την διατυπώνει, τα οποία, λανθασμένα τις περισσότερες φορές και με προβολικό τρόπο μαντεύονται από το συνομιλητή.

–Στις καθημερινές συνομιλίες, πριν καν εδραιωθεί η εγκυρότητα μιας αλήθειας, οι συνέπειές της χρησιμοποιούνται ως αντεπιχειρήματα στα λόγια του άλλου.

–Στις ανθρώπινες σχέσεις ίδια αίτια προκαλούν διαφορετικά αποτελέσματα και η ιστορικότητα των συμπεριφορών κάποιου δεν προοιωνίζει, παρά μόνο ως ένδειξη, τη μελλοντική του αντίδραση.

–Κάθε άποψη, που εκφέρεται, αν και είναι πολυπαραγοντική, ως προς τους λόγους που την σχημάτισαν και αποτελεί πηγή χαοτικών πιθανών αποτελεσμάτων, εντούτοις παρουσιάζεται ως δογματική, σαφής και ερμηνευτικά απόλυτη, με σκοπό να καθηλώσει τον αντίπαλο.

–Οι συνομιλητές, κατά την αντιπαράθεση, ακροβατούν μεταξύ γενικού και μερικού, ανάμεσα στο λογικό και το συναισθηματικό, την κριτική των λόγων και την προσβολή της πηγής του μηνύματος και επαναφέρουν ως αποδείξεις στοιχεία και παραδείγματα, που δεν σχετίζονται αναλογικά με το προς συζήτηση θέμα.

Δυστυχώς, οι άνθρωποι με μεγάλη δυσκολία επικοινωνούν, επειδή τις περισσότερες φορές επιθυμούν απλά να παρουσιάσουν τον εαυτό τους επικαλούμενοι προσχηματικάτη την αναζήτηση της αλήθειας..

Το απλούστερο μοντέλο επικοινωνίας για επίλυση προβλημάτων (κι όχι για αυτοπροβολή ή για θεωρητική, ατέρμονη συζήτηση) περιλαμβάνει:

1. Ορισμό των εννοιών, όρων και παραμέτρων του ζητήματος. Διασάφηση του σκοπού και των προσδοκιών από τησυζήτηση

2. Συμφωνία για τη σπουδαιότητα του προβλήματος για όλα τα εμπλεκόμενα μέρη

3. Παρουσίαση όλων των δεδομένων, των αιτιών, που τα προκαλούν και των συνεπειών τους στον καθένα. Τα στοιχεία αυτά πρέπει να μεταφραστούν σε συμπεριφορές κι όχι σε χαρακτηρισμούς ή αξιωματικές κρίσεις

4. Ερμηνεία των συναισθημάτων, που συνοδεύουν τα γεγονότα αυτά

5. Παρουσίαση ρεαλιστικων λύσεων και κόστους (συναισθηματικού και πρακτικού) κατά την εφαρμογή τους.

6. Διαπραγμάτευση και πιθανούς συμβιβασμούς από τον καθένα

7. Επιλογή της λύσης με πολλαπλασιαστικό και μακροπρόθεσμο όφελος για όλους

8. Ενημέρωση όλων των ατόμων, που μπορούν να συντείνουν στην επίλυση του προβλήματος

Ευστράτιος Παπάνης, Επίκουρος Καθηγητής Κοινωνιολογίας Πανεπιστημίου Αιγαίου

Τρίτη, 03 Μαΐου 2016 16:23

Ψυχολογία για αρχάριους

Πάρε το πιο απλό χορτάρι με ιδιότητες ιαματικές, βάλτο σε ένα σωληνάρι με φανφάρες γαλλικές.

Άρπαξε την πιο γνωστή αλήθεια και τύλιξέ την με ορολογία ψυχολογική κι έχεις φτιάξει μια θεωρία, που την ασπάζονται πολλοί.

Πάρε το πιο κοινό συναίσθημα και δώστου λίγη εμμονή και ανακάλυψες το πάθος, που το λατρεύουν οι θνητοί.

Βάλε μια ανοησία στο στόμα κάποιου στοχαστή κι έχεις πετύχει αοριστολογία, που ενστερνίζονται γνωστικοί.

Ντύσε κάθε κατεργάρη με στόμφο και αίγλη κοινωνική και σύντομα θα διαφεντεύει του τόπου την πολιτιστική ζωή.

Βάλε στο ψέμα λίγη οδύνη και μία δόση ρεαλισμού και πλήθη θα σπεύσουν να μιλήσουν για αποκάλυψη διαχρονική.

Γράψε ό, τι θες σ’ ένα βιβλίο και κάνε μια παραπομπή και μύριοι ηλίθιοι θα αναφωνήσουν εύγε τι τεκμηρίωση επιστημονική.

Κολάκεψε τον κάθε βλάκα και πάντα θα σε επικροτεί, αμφισβήτησε τον επηρμένο και ανελέητα θα επιτεθεί.

Ντύσε τους άχρηστους με αξίες και με επίφαση αρετής και τα ποντίκια θα γενούνε αετοί υψιπετείς

Αντισώματα στις ίδιες τους ορμόνες οι άνθρωποι να βρούνε δε μπορούν, μηρύκασε τις αυταπάτες και μέγα ηγέτη θα σε πουν.

Και τέλος δειξτους την οδό την ίσια και τη πίστη την ορθή και γολγοθάς σε περιμένει και σταύρωση μαρτυρική.

Ευστράτιος Παπάνης

 

Όλες οι κοινωνιολογικές θεωρήσεις, που διατείνονται πως η ιδιοκτησία είναι η πηγή απάντων των κακών, δύσκολα μπορούν να βρουν πρακτική εφαρμογή των αρχών τους, επειδή η έννοια αυτή φαίνεται πως είναι σύμφυτη με την ανθρώπινη ανάπτυξη και συνδέεται με την αντίληψη της κατοικίας-φωλιάς, το συναίσθημα της ασφάλειας και χαλάρωσης, τη θέση στην ιεραρχία και την οριοθέτηση του απαραβίαστου προσωπικού χώρου.

Η υπέρβασή της προϋποθέτει άρση των ανθρώπινων αδυναμιών και κοινωνικές σχέσεις αρτιότερες από τις σημερινές, που μόνο σε υποθετικές αγγελικές, αναρχικές ή πρωτόγονες κοινότητες περιγράφονται. Η κατάλυση των συνόρων, των κτημάτων, της περιουσίας και της μεταβίβασης τους, όσο λογική κι αν φαίνεται, εξαιτίας του αναπότρεπτου θανάτου, αποτελεί τη βάση των περισσοτέρων πολιτισμών, νοηματοδοτεί την οικονομία και είναι κίνητρο για την εξέλιξη του είδους.

Αν και τόσο σημαντικός, ο όρος αυτός σπάνια περιλαμβάνεται αναλυτικά στα εγχειρίδια της εξελικτικής ψυχολογίας, παρότι κάθε γονιός μπορεί να διαβεβαιώσει πως η λέξη ´δικό μου´ πολύ νωρίς αποκτά θεμελιώδη σημασία και η νηπιαγωγός γρήγορα θα καταλάβει ότι η ακριβής οργάνωση των αντικειμένων του μαθητή αποτρέπει πολλές συγκρούσεις ή προλαμβάνει ζητήματα μικροκλοπών και κατάχρησης.

Η διάθεση του παιδιού να μοιραστεί δε γίνεται εξαιτίας μιας πρόωρης ηθικής προσωπικότητας, αλλά συνδέεται με την ανάγκη του να γίνει αποδεκτό, το αίσθημα ισορροπίας, που έχει ενσωματώσει, τον κορεσμό ή στέρηση υλικών αγαθών, την περιχαράκωση του εαυτού, τη μίμηση. Πάντως η διαφοροποίηση των παιδιών ως προς αυτό το χαρακτηριστικό, καθόλου δε μπορεί να προκαθορίσει τελεσίδικα την στάση του απέναντι στα υλικά αγαθά κατά την ενήλικη ζωή. Η ψυχανάλυση θέλοντας να ερμηνεύσει τα αίτια της παθολογικής τσιγκουνιάς και κατοχής πραγμάτων, ομιλεί για καθήλωση στο πρωκτικό στάδιο με νοσηρή άσκηση ελέγχου, που ικανοποιείται μόνο με την ασφυκτική ιδιοκτησιακή σχέση με το περιβάλλον.

Ήδη από την ηλικία των δύο ετών το παιδί τείνει να προσδιορίζει το ζωτικό του χώρο και τα αντικείμενα, που τον αποτελούν και να διαπιστώνει πως η ιδιοκτησία υφίσταται, χωρίς να είναι απαραίτητη η παρουσία του κατόχου. Ας μην ξεχνάμε ότι λίγο πριν κάθε τι ήταν προέκταση του εγώ, τουλάχιστον, όσο η αντίληψη και οι αισθήσεις βεβαίωναν την παρουσία του αντικειμένου ή παιχνιδιού στην εμβέλειά του.

Οι έρευνες σε τρίχρονα νήπια επιβεβαιώνουν πως, παρά τη μικρή τους ηλικία, μπορούν εύκολα να ταξινομήσουν τα αντικείμενα σε κατασκευασμένα από ανθρώπους (κούκλες, κουζινικά, σεντόνια κλπ ) και σε φυσικά, (αστραπή, βουνό, θάλασσα). Στα πρώτα διεκδικούν την κυριότητα, ενώ για τα υπόλοιπα πιστεύουν πως κατά κάποιο τρόπο οι ιδιότητες τους συσχετίζονται με τα ίδια. Για παράδειγμα, η σελήνη λάμπει, για να φωτίσει το όμορφο φόρεμα ή για να βρει η Χιονάτη το δρόμο στο δάσος. Ο ανιμισμός και η προσωποποίηση, χαρακτηριστικά της μυθικής σκέψης (τα αποτελέσματα αποδίδονται σε ατεκμηρίωτες αιτίες, πχ η βροντή είναι τιμωρία του Δία) διαιωνίζονται ακόμα και σήμερα στην ενήλικη κουλτούρα πολλών, στα ζώδια και σε άλλες μεταφυσικές ερμηνείες, πχ το aidsτιμωρία του Θεού.

Αν τα αντικείμενα είναι άγνωστα, τα παιδιά αναστέλλουν τη διεκδίκηση κυριότητας, μέχρι να βεβαιωθούν πως είναι ακίνδυνα ή τεχνητά. Ο διαχωρισμός αυτός πάντως σταματά να ισχύει στην ωριμότητα, αν και πολλοί με αλαζονεία και βεβαιότητα περισσή νομίζουν πώς τα κτήματα τους ανήκουν, ενώ ολόκληρη η ανθρωπότητα επαίρεται πως ο πλανήτης είναι δικός της και μπορεί να τον καταστρέφει.

Στην ηλικία 2-3 ετών τα νήπια ξέρουν ποια αντικείμενα αν πάρουν, θα προκαλέσουν αναστάτωση στους γονείς ή συνομιλήκους και, αν πρόκειται για παιχνίδια αδελφών, τα αναζητούν επίμονα.

Η εμπέδωση της έννοιας της ιδιοκτησίας είναι συνυφασμένη με την ανάπτυξη της νοημοσύνης, αφού οι κοινωνίες φρόντισαν να εφαρμόσουν ένα σύνθετο και πολλές φορές στρεβλό σύστημα σχέσεων και οικονομικών συμβόλων. Πολλοί ενήλικες αδυνατούν να εξηγήσουν, παρά την εμπειρία, τη νομιμοποίηση, ηθική και λειτουργική, πολλών χρηματοοικονομικών προϊόντων, όπως τα παράγωγα.

Αναλογιστήκατε πόσο περίπλοκη είναι η συνειδητοποίηση της ανταλλακτικής αξίας του χρήματος- τα μικρά παιδιά πιστεύουν πως μπορούν να αποκτήσουν οτιδήποτε τους αρέσει χωρίς αντίτιμο και αργότερα θα προτιμήσουν τα μεταλλικά νομίσματα αντί των χαρτονομισμάτων, επειδή το χαρτί είναι λιγότερο φανταχτερό από τα κέρματα. Θα περάσουν χρόνια μέχρι να καταλάβουν πως ο πλούτος αντιπροσωπεύει θεωρητικά εργασία, με μύριες όμως παραχαράξεις, εξαιρέσεις και αδικίες. Για τους τετράχρονους, όποιος αγγίζει πρώτος ένα αντικείμενο, ασκεί νόμιμη κυριαρχία πάνω του και αυτό μπορεί να ισχύει ακόμα και για τα δώρα, που κάνουν. Η διδασκαλία κανόνων οριοθετεί τις καταστάσεις, αλλά πολλές φορές συνδέεται με αισθήματα απαξίωσης, προκατειλημμένης συμπεριφοράς υπέρ κάποιου άλλου παιδιού, ανισότητας, κλπ. Βρισκόμαστε στο στάδιο της ηθικότητας, που έχει να κάνει με την ποσότητα και η ολοκλήρωση του υπερεγώ αργεί ακόμα. κλπ.

Τα νήπια, αν και έχουν εικόνα περί των πραγμάτων που τους ανήκουν, συνήθως απορούν για τη μονιμότητα της κατοχής. Τι θα συμβεί αν δώσω σε ένα άλλο παιδάκι να παίξει με τη δική μου κούκλα. Εξακολουθώ να την έχω, αποκτά και ο φίλος δικαιώματα..Γιατί τα πράγματα του άλλου δεν τα έχω κι εγώ (εξάλλου, τα ξένα είναι πάντα πιο επιθυμητά από τα δικά τους). Τι θα συμβεί αν βρω στο δρόμο κάτι που μου αρέσει. Εκείνος που το έχασε εξακολουθεί να το κατέχει..Η έννοια της κοινοκτημοσύνης συνήθως αφορά την ´ περιουσία ´ των άλλων και όχι τη δική τους..

Το κεφάλαιο της αντίληψης της ιδιοκτησίας δεν εξαντλείται εδώ, αλλά ενίοτε, καθυστέρηση της ωριμότητάς της μπορεί να ερμηνεύσει φαινόμενα μικροκλοπών και εκφοβισμού στο σχολικό περιβάλλον. Οπωσδήποτε, η άσκηση βίας για την απόκτηση αγαθών συνεπάγεται άμεση ενίσχυση από το ίδιο το αγαθό, ενώ η ματαίωση ή αναστολή της επιθυμίας και ο κόπος για να κερδηθούν, συνδέεται με μελλοντική επαγγελματική επιτυχία.

Ευστράτιος Παπάνης, Επίκουρος Καθηγητής Κοινωνιολογίας Πανεπιστημίου Αιγαίου

 

Σελίδα 7 από 7
Top
We use cookies to improve our website. By continuing to use this website, you are giving consent to cookies being used. More details…