Πρωτοποριακά Προγράμματα Ψυχικ…

Μοριοδοτούμενα Επαγγελματικά Προγράμματα Ψυχικής Υγείας Ιουνίου 2020 Πρωτοποριακά Προγράμματα με διπλή επιλογή: Δωρεάν για την γνώση Ή Με...

ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ ΕΤΗΣΙΟΥ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΙΚΟ…

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΚΕΝΤΡΟ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ  ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΨΥΧΙΚΗΣ & ΚΟΙΝΟΤΙΚΗΣ  ΥΓΕΙΑΣ Επιστημονικά Υπεύθυνος: Ευστράτιος Παπάνης, Μόνιμος Επίκουρος Καθηγητής Πανεπιστημίου...

Δωρεάν επιμόρφωση για πολίτες …

Αξιοποιήστε τις ατελείωτες ώρες περιορισμού με ΔΩΡΕΑΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΚΑΙ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗ ΕΝΔΥΝΑΜΩΘΕΙΤΕ ψυχολογικά με την ένταξη σας...

ΦΟΡΜΑ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ …

Αξιοποιήστε τις ατελείωτες ώρες περιορισμού με ΔΩΡΕΑΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΚΑΙ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗ ΕΝΔΥΝΑΜΩΘΕΙΤΕ ψυχολογικά με την ένταξη σας...

Σύντομο Ερωτηματολόγιο σχετικά…

Το ερωτηματολόγιο αποτελεί μια βασική και γρήγορη προσπάθεια καταγραφής των στάσεων του γενικού πληθυσμού σχετικά...

ΕΤΗΣΙΟ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ …

ΕΤΗΣΙΟ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΨΥΧΟΛΟΓΙΑ, ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΟΛΟΥΣ (436 ΩΡΩΝ) Τα Προγράμματα Ψυχικής και Κοινοτικής Υγείας...

ΜΗΝΙΑΙΟ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ…

Τα Προγράμματα Ψυχικής και Κοινοτικής Υγείας του ΚΕΔΙΒΙΜ του Πανεπιστημίου Αιγαίου ανακοινώνουν την έναρξη της...

Συνεργασίες/συμπράξεις με ιδιω…

Τα Προγράμματα Ψυχικής και Κοινοτικής Υγείας του Πανεπιστημίου Αιγαίου στα πλαίσια των ερευνητικών, επιμορφωτικών και...

ΕΤΗΣΙΟ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ:…

Τα Προγράμματα Ψυχικής και Κοινοτικής Υγείας του ΚΕΔΙΒΙΜ του Πανεπιστημίου Αιγαίου ανακοινώνουν την έναρξη της...

Τρίτη, 03 Μαΐου 2016 16:19

Εμπειρίες

Μαζέψτε τις εμπειρίες σαν πολύτιμο, διάσπαρτο θησαυρό. Ως τον καρπό της ελιάς, που στα πιο δύσβατα μέρη και στα αγκάθια έναν έναν ανακαλύπτεις. Βουτώντας τα χέρια σου στην παγωνιά και τις κακοτοπιές, κανένας να μην πάει χαμένος, όσο ελάχιστος κι αν είναι.

Οι πιο άξιοι από σας δημιουργήστε τις, με την επίγνωση πως μοναδικές κι αν φαίνονται της ζωής οι περιπλανήσεις, οι αιώνες περιγελούν τη σοφία τους. Γεμάτο το χώμα από ιστορίες και συναισθήματα, που πριν από σας παρόμοια υπήρξαν. Και που πριν χαθούν, με της οικουμένης ενώθηκαν τη μελωδία.

Οι πιο ταπεινοί στο τέλος θα καταλάβετε πώς δεν ήταν παρά αναμνήσεις μόνο. Περνούν κι αυτές και βιάζονται, όπως οι άνθρωποι, που απότομα λιγοστεύουν.

Γιατί, όσοι από αυτές κάτι διδαχθήκατε, χωρίς με πείσμα και αυταρέσκεια να επαναλαμβάνετε τα ίδια λάθη, θα μάθατε ότι τα χρόνια που κυλούν, επιτακτικά μια βεβαιότητα ορίζουν: Πως όσο περισσότερο ζεις, τόσο η εμπειρία συνοψίζεται σε δύο μονάχα λέξεις. Στο χρέος της αγάπης και στην πίστη, που την αναδεύει, σαν κάνει πως πάει να σβήσει. Βρέφη σε τούτο το ακρογιάλι εξοκείλαμε και με την αγνότητα του βρέφους το δρόμο του νόστου θα ξαναπάρουμε..

Ευστράτιος Παπάνης

Κατηγορία Φιλοσοφία
Τρίτη, 03 Μαΐου 2016 16:12

Θηλυκότητα

Θηλυκότητα είναι η τέχνη του να συντηρείς εσκεμμένα κάποια χαρακτηριστικά, που για αιώνες έχουν συνδεθεί με το γυναικείο φύλο, είτε ως μύθοι είτε ως παράδοση είτε ως προσδοκία, χωρίς να διακυβεύεται η προσωπικότητα και οι επιλογές, τη στιγμή, που η μάζα τα απαξιώνει ως αναχρονιστικά.

Θηλυκότητα είναι η τέχνη του να γίνεσαι ποθητή, αλλά όχι προκλητική, παίζοντας με τις ιδιότητες και αφήνοντας το αίσθημα του ανικανοποίητου, που θα κορεσθεί μόνο σταδιακά, αν κάποιος αποδειχθεί ικανός να σε κερδίσει.

Θηλυκότητα είναι η τέχνη της φιλαρέσκειας, δίχως έπαρση, της καλαισθησίας χωρίς εμμονή, της επίγνωσης των θέλω, χωρίς φλυαρία, ο συνδυασμός της τρυφερότητας με το δυναμισμό, της ευφυίας με την αφέλεια, η ικανότητα να κάνεις όσους πλησιάζουν να φαντάζονται και να μαντεύουν, ξέροντας πως ποτέ δε θα σε κατέχουν.

Θηλυκότητα είναι οι εμπειρίες, που δεν κατονομάζονται, τα αντίθετα που συναινούν με το χρόνο, η αγνότητα που έγινε σύνεση, η ευγένεια, όταν οι υπόλοιπες γίνονται αθυρόστομες, η προθυμία εκεί που οι άλλες επικαλούνται δικαιώματα και η διεκδίκηση, όταν κάποιες δειλιάζουν παρά τις μεγαλοστομίες τους.

Θηλυκότητα είναι η τέχνη του να χαρίζεσαι ως δώρο αποκλειστικά σε εκείνους που για σένα αγωνίστηκαν, η μαγεία του να αποκαλύπτεις λίγα και να πυροδοτείς πολλά, ο ρομαντισμός, που δε γίνεται γλυκανάλατος, η αυτοπεποίθηση, που δε μετατρέπεται σε θρασύτητα.

Θηλυκότητα είναι η σεξουαλική διαθεσιμότητα με τη σωφροσύνη της άρνησης, η αυτονομία, που γίνεται συγκατάβαση, το κάλλος, που εμποτίζεται από το μέτρο..

Η θηλυκότητα είναι, δυστυχώς, μια ξεχασμένη από τις πολλές τέχνη…

Ευστράτιος Παπάνης

Όλες οι κοινωνιολογικές θεωρήσεις, που διατείνονται πως η ιδιοκτησία είναι η πηγή απάντων των κακών, δύσκολα μπορούν να βρουν πρακτική εφαρμογή των αρχών τους, επειδή η έννοια αυτή φαίνεται πως είναι σύμφυτη με την ανθρώπινη ανάπτυξη και συνδέεται με την αντίληψη της κατοικίας-φωλιάς, το συναίσθημα της ασφάλειας και χαλάρωσης, τη θέση στην ιεραρχία και την οριοθέτηση του απαραβίαστου προσωπικού χώρου.

Η υπέρβασή της προϋποθέτει άρση των ανθρώπινων αδυναμιών και κοινωνικές σχέσεις αρτιότερες από τις σημερινές, που μόνο σε υποθετικές αγγελικές, αναρχικές ή πρωτόγονες κοινότητες περιγράφονται. Η κατάλυση των συνόρων, των κτημάτων, της περιουσίας και της μεταβίβασης τους, όσο λογική κι αν φαίνεται, εξαιτίας του αναπότρεπτου θανάτου, αποτελεί τη βάση των περισσοτέρων πολιτισμών, νοηματοδοτεί την οικονομία και είναι κίνητρο για την εξέλιξη του είδους.

Αν και τόσο σημαντικός, ο όρος αυτός σπάνια περιλαμβάνεται αναλυτικά στα εγχειρίδια της εξελικτικής ψυχολογίας, παρότι κάθε γονιός μπορεί να διαβεβαιώσει πως η λέξη ´δικό μου´ πολύ νωρίς αποκτά θεμελιώδη σημασία και η νηπιαγωγός γρήγορα θα καταλάβει ότι η ακριβής οργάνωση των αντικειμένων του μαθητή αποτρέπει πολλές συγκρούσεις ή προλαμβάνει ζητήματα μικροκλοπών και κατάχρησης.

Η διάθεση του παιδιού να μοιραστεί δε γίνεται εξαιτίας μιας πρόωρης ηθικής προσωπικότητας, αλλά συνδέεται με την ανάγκη του να γίνει αποδεκτό, το αίσθημα ισορροπίας, που έχει ενσωματώσει, τον κορεσμό ή στέρηση υλικών αγαθών, την περιχαράκωση του εαυτού, τη μίμηση. Πάντως η διαφοροποίηση των παιδιών ως προς αυτό το χαρακτηριστικό, καθόλου δε μπορεί να προκαθορίσει τελεσίδικα την στάση του απέναντι στα υλικά αγαθά κατά την ενήλικη ζωή. Η ψυχανάλυση θέλοντας να ερμηνεύσει τα αίτια της παθολογικής τσιγκουνιάς και κατοχής πραγμάτων, ομιλεί για καθήλωση στο πρωκτικό στάδιο με νοσηρή άσκηση ελέγχου, που ικανοποιείται μόνο με την ασφυκτική ιδιοκτησιακή σχέση με το περιβάλλον.

Ήδη από την ηλικία των δύο ετών το παιδί τείνει να προσδιορίζει το ζωτικό του χώρο και τα αντικείμενα, που τον αποτελούν και να διαπιστώνει πως η ιδιοκτησία υφίσταται, χωρίς να είναι απαραίτητη η παρουσία του κατόχου. Ας μην ξεχνάμε ότι λίγο πριν κάθε τι ήταν προέκταση του εγώ, τουλάχιστον, όσο η αντίληψη και οι αισθήσεις βεβαίωναν την παρουσία του αντικειμένου ή παιχνιδιού στην εμβέλειά του.

Οι έρευνες σε τρίχρονα νήπια επιβεβαιώνουν πως, παρά τη μικρή τους ηλικία, μπορούν εύκολα να ταξινομήσουν τα αντικείμενα σε κατασκευασμένα από ανθρώπους (κούκλες, κουζινικά, σεντόνια κλπ ) και σε φυσικά, (αστραπή, βουνό, θάλασσα). Στα πρώτα διεκδικούν την κυριότητα, ενώ για τα υπόλοιπα πιστεύουν πως κατά κάποιο τρόπο οι ιδιότητες τους συσχετίζονται με τα ίδια. Για παράδειγμα, η σελήνη λάμπει, για να φωτίσει το όμορφο φόρεμα ή για να βρει η Χιονάτη το δρόμο στο δάσος. Ο ανιμισμός και η προσωποποίηση, χαρακτηριστικά της μυθικής σκέψης (τα αποτελέσματα αποδίδονται σε ατεκμηρίωτες αιτίες, πχ η βροντή είναι τιμωρία του Δία) διαιωνίζονται ακόμα και σήμερα στην ενήλικη κουλτούρα πολλών, στα ζώδια και σε άλλες μεταφυσικές ερμηνείες, πχ το aidsτιμωρία του Θεού.

Αν τα αντικείμενα είναι άγνωστα, τα παιδιά αναστέλλουν τη διεκδίκηση κυριότητας, μέχρι να βεβαιωθούν πως είναι ακίνδυνα ή τεχνητά. Ο διαχωρισμός αυτός πάντως σταματά να ισχύει στην ωριμότητα, αν και πολλοί με αλαζονεία και βεβαιότητα περισσή νομίζουν πώς τα κτήματα τους ανήκουν, ενώ ολόκληρη η ανθρωπότητα επαίρεται πως ο πλανήτης είναι δικός της και μπορεί να τον καταστρέφει.

Στην ηλικία 2-3 ετών τα νήπια ξέρουν ποια αντικείμενα αν πάρουν, θα προκαλέσουν αναστάτωση στους γονείς ή συνομιλήκους και, αν πρόκειται για παιχνίδια αδελφών, τα αναζητούν επίμονα.

Η εμπέδωση της έννοιας της ιδιοκτησίας είναι συνυφασμένη με την ανάπτυξη της νοημοσύνης, αφού οι κοινωνίες φρόντισαν να εφαρμόσουν ένα σύνθετο και πολλές φορές στρεβλό σύστημα σχέσεων και οικονομικών συμβόλων. Πολλοί ενήλικες αδυνατούν να εξηγήσουν, παρά την εμπειρία, τη νομιμοποίηση, ηθική και λειτουργική, πολλών χρηματοοικονομικών προϊόντων, όπως τα παράγωγα.

Αναλογιστήκατε πόσο περίπλοκη είναι η συνειδητοποίηση της ανταλλακτικής αξίας του χρήματος- τα μικρά παιδιά πιστεύουν πως μπορούν να αποκτήσουν οτιδήποτε τους αρέσει χωρίς αντίτιμο και αργότερα θα προτιμήσουν τα μεταλλικά νομίσματα αντί των χαρτονομισμάτων, επειδή το χαρτί είναι λιγότερο φανταχτερό από τα κέρματα. Θα περάσουν χρόνια μέχρι να καταλάβουν πως ο πλούτος αντιπροσωπεύει θεωρητικά εργασία, με μύριες όμως παραχαράξεις, εξαιρέσεις και αδικίες. Για τους τετράχρονους, όποιος αγγίζει πρώτος ένα αντικείμενο, ασκεί νόμιμη κυριαρχία πάνω του και αυτό μπορεί να ισχύει ακόμα και για τα δώρα, που κάνουν. Η διδασκαλία κανόνων οριοθετεί τις καταστάσεις, αλλά πολλές φορές συνδέεται με αισθήματα απαξίωσης, προκατειλημμένης συμπεριφοράς υπέρ κάποιου άλλου παιδιού, ανισότητας, κλπ. Βρισκόμαστε στο στάδιο της ηθικότητας, που έχει να κάνει με την ποσότητα και η ολοκλήρωση του υπερεγώ αργεί ακόμα. κλπ.

Τα νήπια, αν και έχουν εικόνα περί των πραγμάτων που τους ανήκουν, συνήθως απορούν για τη μονιμότητα της κατοχής. Τι θα συμβεί αν δώσω σε ένα άλλο παιδάκι να παίξει με τη δική μου κούκλα. Εξακολουθώ να την έχω, αποκτά και ο φίλος δικαιώματα..Γιατί τα πράγματα του άλλου δεν τα έχω κι εγώ (εξάλλου, τα ξένα είναι πάντα πιο επιθυμητά από τα δικά τους). Τι θα συμβεί αν βρω στο δρόμο κάτι που μου αρέσει. Εκείνος που το έχασε εξακολουθεί να το κατέχει..Η έννοια της κοινοκτημοσύνης συνήθως αφορά την ´ περιουσία ´ των άλλων και όχι τη δική τους..

Το κεφάλαιο της αντίληψης της ιδιοκτησίας δεν εξαντλείται εδώ, αλλά ενίοτε, καθυστέρηση της ωριμότητάς της μπορεί να ερμηνεύσει φαινόμενα μικροκλοπών και εκφοβισμού στο σχολικό περιβάλλον. Οπωσδήποτε, η άσκηση βίας για την απόκτηση αγαθών συνεπάγεται άμεση ενίσχυση από το ίδιο το αγαθό, ενώ η ματαίωση ή αναστολή της επιθυμίας και ο κόπος για να κερδηθούν, συνδέεται με μελλοντική επαγγελματική επιτυχία.

Ευστράτιος Παπάνης, Επίκουρος Καθηγητής Κοινωνιολογίας Πανεπιστημίου Αιγαίου

 

Τρίτη, 03 Μαΐου 2016 16:01

Κυριακάτικο απόγευμα

Μοιάζει η ζωή μας με κυριακάτικο απόγευμα. Αμήχανα βαδίζουμε προς την κατάθλιψη, φορώντας ρούχα σφιχτά, κουμπωμένα, ερμητικά, σαν το αχρείαστο πουλόβερ που η μητέρα μάς επέβαλε, μήπως το βράδυ βγάλει ψύχρα.

Μοιάζει η ζωή μας με θλιβερό περίπατο στα μέρη, που ταξίδι δε θυμίζουν. Βαριεστημένα παρατηρούμε τις κυρίες με βαρύγδουπα φορέματα να σεριανίζουν σαν επιτάφιοι επιθυμίες απονεκρωμένες μαζί με παιδιά, που θέλουν να ξεφύγουν. Με σχόλια καυστικά ή γέλια ψεύτικα να μέμφονται τους πάντες. Σε τακούνια ψηλά, όσο το άλμα που δεν αποτόλμησαν, για να μην καταντήσουν δήμιοι της ζωής τους.

Μοιάζει η ζωή μας με κολύμπι στη θάλασσα. Με τη δύναμη όλη της ψυχής μας παρασυρόμαστε στο γαλάζιο και τους ορίζοντες, μέχρι η γνώριμη φωνή με ανησυχία, επιτακτικά να μας πισωγυρίσει. Όχι στα βαθιά, μέχρι εκεί που πατώνεις..

Και δίπλα σύζυγοι πιστοί φορώντας τα γυαλιά τους να ρίχνουν κλεφτές ματιές στις νεαρές με τα μαγιώ, τάχα αδιάφοροι, αλλά μέσα τους βλαστημώντας την κατάληξή τους.

Πόσες φορές, έως και τώρα, που ο χρόνος θα έπρεπε κάτι να μας διδάξει, ποτέ από εκείνο το κυριακάτικο απόγευμα δεν λυτρωθήκαμε κι ακόμα στις κρίσιμες στιγμές πουλόβερ αχρείαστα επιζητούμε και τη φωνή τη γεμάτη ανησυχία να μας περιορίζει- μέχρι εκεί που πατώνεις.

 

Ευστράτιος Παπάνης

 

Κατηγορία Λογοτεχνία
Τρίτη, 03 Μαΐου 2016 15:48

Αμπελόκηποι

Στην παλιά γειτονιά στους Αμπελοκήπους η ίδια λαϊκή κάθε Σάββατο με τις φωνές, τις διαπραγματεύσεις και τις κυρίες με τα καροτσάκια. Ίδιοι οι επαίτες και οι φτωχοί μπροστά στην εκκλησία στην Πανόρμου, ίδιο το βλέμμα και οι μετάνοιες στην εικόνα την καρτερική.

Τα παιδιά σουτάρουν στην πλατεία και μαινόμενοι οι καταστηματάρχες τα καταδιώκουν. Πλανόδιοι μουσικοί με λιμασμένο ύφος και παράξενες μελωδίες εξαργυρώνουν τις συγχορδίες και χρεώνουν τους αυτοσχεδιασμούς τους. Παππούδες διηγούνται χρόνια περασμένα, που σε λίγο θα είναι τα δικά μας αγαπημένα. Ο λαχειοπώλης κραδαίνει τα εκατομμύρια και δεσποινίδες με σορτσάκια, περαστικές εμπνέουν πάθη ανήκεστα, νταλγκάδες άσβεστους και στερνούς.

Συνταξιούχοι εκπαιδευτικοί ρητορεύουν στις καφετέριες, και επιβιώσαντες από αναπάντεχα εγκεφαλικά στοχάζονται το κάθε βήμα, σα βρέφη που πρόωρα σηκώθηκαν από τα τέσσερα. Όλοι αγανακτούν για μια κρίση, που ποτέ δεν τελειώνει και μαγαζάκια ξεπετιούνται να στεγάσουν προσδοκίες που θα διαψευστούν.

Ξεπεσμένες αρχόντισσες σέρνουν τα μαλάματα, βαμμένα κουφάρια, καθώς παραγγέλνουν με στόμφο την ίδια πορτοκαλάδα και αναλύουν συνταγές μικρασιάτικες της γιαγιάς, τα μόνα κειμήλια από την καταστροφή, που κανεις δεν έχει ζήσει, αλλά πονάει, σαν κάτι αυγές, που ξυπνάς και θέλεις να κλάψεις..

Μπορεί να πεθαίνουν οι άνθρωποι, αλλά ο κόσμος ίδιος μένει. Γιατί ανακυκλώνονται οι ρόλοι σαν κληροδότημα και τα κίνητρα ίδια παραμένουν στους αιώνες. Κι έτσι ξεπέφτει η κάθε ύπαρξη σαν ξεθωριασμένη πετρούλα σε ψηφιδωτό, που κανεις δε γνωρίζει την αιτία και το σκοπό του. Σαν πετρούλα φθαρμένη, που ξεκόλλησε κι έσπευσαν να την αντικαταστήσουν μην αλλοιωθεί το παμπάλαιο σχέδιο. Κι έτσι χανόμαστε, αφήνοντας τους άλλους να προχωρούν, χωρίς να ξέρουν πως στην πραγματικότητα τόσες αναπνοές οδηγούν στο ίδιο σημείο και τόση ζωή γεραίρει την ίδια απαράλλαχτη σοφία.

Ευστράτιος Παπάνης

Κατηγορία Λογοτεχνία
Σελίδα 20 από 24
Top
We use cookies to improve our website. By continuing to use this website, you are giving consent to cookies being used. More details…