ΕΤΗΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ "ΘΕΡΑΠΕΙ…

Τα Προγράμματα Ψυχικής και Κοινοτικής Υγείας του ΚΕΔΙΒΙΜ του Πανεπιστημίου Αιγαίου σε συνεργασία με την...

Παράταση διορίας μέχρι 29 Νοεμ…

Παράταση διορίας μέχρι 29 Νοεμβρίου 2019 για την κατάθεση δικαιολογητικών, που αφορούν την προκήρυξη 6...

Πρόσκληση για συμμετοχή σε Κοι…

Θέμα: Πρόσκληση για συμμετοχή σε Κοινωνικές και Εκπαιδευτικές Έρευνες  1. Οργάνωση Κοινωνικών Ερευνών  Τα Προγράμματα Ψυχικής και Κοινοτικής Υγείας...

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝ…

Ο Ειδικός Λογαριασμός Κονδυλίων Έρευνας του Πανεπιστήμιο Αιγαίου στο Πλαίσιο υλοποίησης του Έργου «ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΨΥΧΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ...

ΕΠΤΑΜΗΝΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ…

ΕΠΤΑΜΗΝΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΩΝ ΕΝΗΛΙΚΩΝ ΣΤΑ ΣΧΟΛΕΙΑ ΔΕΥΤΕΡΗΣ ΕΥΚΑΙΡΙΑΣ (ΣΔΕ) (420 ΩΡΩΝ) Τα Προγράμματα Ψυχικής και...

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ: ΕΤΗΣΙΟ Π…

Τα Προγράμματα Ψυχικής και Κοινοτικής Υγείας του ΚΕΔΙΒΙΜ του Πανεπιστημίου Αιγαίου ανακοινώνουν την έναρξη της...

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ: ΕΠΤΑΜΗΝΟ…

ΕΠΤΑΜΗΝΟ προγραμμα MASTERING WORD FOR BUSINESS(400ωρών) Τα Προγράμματα Συμβουλευτικής και Επαγγελματικής Ενδυνάμωσηςτου Πανεπιστημίου Αιγαίου ανακοινώνουν την έναρξη...

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ: ΕΠΤΑΜΗΝΟ…

ΕΠΤΑΜΗΝΟ πρόγραμμα MASTERING EXCEL FOR BUSINESS (400ωρών) Τα Προγράμματα Συμβουλευτικής και Επαγγελματικής Ενδυνάμωσηςτου Πανεπιστημίου Αιγαίου ανακοινώνουν την...

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ: ΕΠΤΑΜΗΝΟ…

ΕΠΤΑΜΗΝΟ προγραμμα MASTERING WORDpress (400ωρών) Τα Προγράμματα Συμβουλευτικής και Επαγγελματικής Ενδυνάμωσηςτου Πανεπιστημίου Αιγαίου ανακοινώνουν την έναρξη της...

Πρασσά Τερέζα

Πρασσά Τερέζα

Τεχνική Υποστήριξη

E-mail: Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.
Παρασκευή, 13 Μαΐου 2016 14:50

Μια καρδιά

Η γιαγιά στο μπαλκόνι κλαίει, ενώ σταυρώνει από ψηλά το αυτοκίνητο των παιδιών, που φεύγουν. Χριστουγεννιάτικα κουρέλια με τη λησμονημένη αίγλη έχουν μπλεχτεί στο δέντρο, που σκαρφαλώνει να κυριεύσει το σπίτι. Βράδυ στην Ιτέα και ο άνεμος εκδικητικός.

Μπροστά μου το ταξίδι μακραίνει από τους παράδρομους της σκέψης. Κι έξαφνα όλοι οι αποχαιρετισμοί και οι ήττες αντηχούν στο αντίο εκείνο της γριάς, που ξεπροβοδίζει την ίδια τη ζωή.

Πώς του ανθρώπου η καρδιά φτιαγμένη είναι να αγαπά τα κοντινά και τα οικεία. Και καθώς με την εμπειρία φτερά βγάζει, δειλά, σαν πρώτο πέταγμα, να αγαπά μαθαίνει εκείνα, με τα οποία να ταυτιστεί μπορεί. Κι αν ποτέ ξεπεράσει τα νέφη της δυσπιστίας και του δισταγμού τις αναταράξεις, τον ήλιο αντικρίζει της διαφορετικότητας και μοναδική νιώθει μέσα από το αλλότριο και το ξένο. Μα τιμή σε εκείνες τις καρδιές, που εξαρχής αγαπούν την ιδέα της αγάπης, χωρίς αντικείμενο, χωρίς προσδοκία, με τη βεβαιότητα της απώλειας. Χαρά σε εκείνες, που χνούδι ξέρουν οι δυνατές φτερούγες ότι είναι. Σαν χριστουγεννιάτικο κουρέλι, που τραντάζεται στον άνεμο ένα βράδυ του Φλεβάρη Κι έτσι εκτοξεύονται πέρα από κάθε βαρύτητα και καταναγκασμό, γιατί ενώνονται με το θάνατο.

 

Ευστράτιος Παπάνης, Επίκουρος Καθηγητής Κοινωνιολογίας Πανεπιστημίου Αιγαίου

 

Παρασκευή, 13 Μαΐου 2016 14:48

Ο χορός των λέξεων

Κάθε πρωί λέξεις ανακατεμένες με τη μνήμη της νύχτας και την πολυσημία των ονείρων ίπτανται στο δωμάτιο.

Ανακατεύονται, συνδυάζονται, παραλλάσσονται, εξαφανίζονται, λικνίζονται, αιωρούνται, ακροβατούν. Αναποδογυρίζουν αντικείμενα και βεβαιότητες, διεισδύουν σταπροσχήματα, απειλούνμε κατάρες, σκορπίζουν ευχές. Οι σκιές τους στον τοίχο λεηλατούν τις ηλιαχτίδες. Παρασύρουν τη σκόνη, μετεωρίζονταιστα κενά, εκτοξεύουν τον καπνό του τσιγάρου, δυσεύρετο θυμίαμα, για να αναστήσουν μύθους παρηκμασμένους. Σχηματίζουν νοήματα, συνηθισμένα ή ανείπωτα, γητεύουν έννοιες, αποδεσμευμένες από τους ήχους τους. Χορεύοντας αλλοιώνουν την εκφορά τους. Ορθρινή προσευχή, φωνήματα αιολικά, ρήματα λησμονημένα, ιδέες που εκλιπαρούν κάποιος να τις προφέρει, για να πάρουντη θνητήσου υπόσταση. Γίνονται μουσική, σημασία, γρίφος και παράνοια. Κάθε πρωί λέξεις αλήτισσες πασχίζουν να συναρμολογήσουν τις άρρητές σου συνέπειες και με εκβιάζουν με τους ρυθμούς του ονόματός σου, που τόσο αγάπησα.

Ευστράτιος Παπάνης, Επίκουρος Καθηγητής Κοινωνιολογίας Πανεπιστημίου Αιγαίου

 

Παρασκευή, 13 Μαΐου 2016 13:29

Ετεροκαθορισμοί

Υπάρχουν άνθρωποι που ετεροκαθορίζονται και άλλοι που τον εαυτό τους ως σημείο αναφοράς για την ερμηνεία του κόσμου έχουν.

Οι πρώτοι συνήθως επικαλούνται το συναίσθημα και οι υπόλοιποι τη λογική. Οι μεν μιλούν για σχέσεις, επικοινωνία, αλληλεπιδράσεις και οι δε για αξιακά συστήματα, θεσμούς, σχέδια, στόχους

Επίτευξη η βάση της αυτοεκτίμησης για την μια ομάδα, αρμονία και ισορροπία για την άλλη. Πίσω και από τις δυο θεωρήσεις κρύβεται η δυστυχία ή η ικανοποίηση, αν δεν τηρηθεί ο χρυσός κανόνας του μέτρου.

Αν κάπου ξεγελάστηκαν οι γυναίκες, ακόμα και οι πιο χειραφετημένες, είναι η αδυναμία πολλών εξ αυτών να θεωρήσουν την προσωπικότητά τους αυτόνομη, ολοκληρωμένη, ανεξάρτητη από παιδιά, συζύγους, εραστές, κοινωνικά δίκτυα. Αν κάτι κάνει πολλούς άνδρες αναίσθητους είναι η ανικανότητά τους να εσωτερικεύσουν την έννοια ενός εαυτού, που αφήνεται να πάρει τη μορφή και την κουλτούρα των ανθρώπων, που συναναστρέφονται. Ζήτημα παιδείας και στερεοτύπων και τα δυο μπορούν κάποτε να αντιστραφούν ή να εκλείψουν.. Ή απλώς ρόλοι συμπληρωματικοί, που θα καλούν το αρσενικό και το θηλυκό στην ένωση και στη σύγκρουση.

Ευστράτιος Παπάνης

Παρασκευή, 13 Μαΐου 2016 13:25

Όταν

Όταν εκείνοι που σε έφεραν στον κόσμο φεύγουν, το σύνδεσμο με τον κόσμο, που άρρηκτο νόμισες, μαζί τους παίρνουν. Στο χώμα τις δικές σου ρίζες κουβαλούν οι αγαπημένοι, που χρόνια πριν, στο χώμα της γέννησης με φροντίδα είχαν αποθέσει.

Ξεριζωμός ο θάνατος σαν τίναγμα απριλιάτικου λουλουδιού από τη γη που το ομορφαίνει. Μαρασμός, που με τον αναπάντεχο μετεωρισμό και την ψευδάισθηση, ενηλικιώνει. Τυχερός αν φρόντισες τα κλαδιά σου γερά να περιπλέξεις σε άλλων τη δύναμη, σε στιβαρούς κορμούς και σε εναγκαλισμούς, που τη φθίση απαλύνουν. Να γαντζωθείς σε σχέσεις και φροντίδες και αγάπη, που για αρκετό καιρό θα σε κρατήσουν, τώρα που δεν μπορείς μόνος σου να ρουφήξεις τη δύναμη της λάσπης, που σε σχημάτισε. Μα οι λογαριασμοί σου με τον ουρανό έχουν αρχίσει. ´Οσους λωτούς κι αν σε κεράσει η καθημερινότητα, η πόρτα για σένα ψηλά έχει ανοίξει και περιμένει το δικό σου νόστο. Και ο άνεμος, που κάποτε θα σαρώσει τα μπολιάσματα με τη ζωή, τις πρώτες του δίνες και ριπές έχει στον ορίζοντα αρχίσει να φυσάει.

Ευστράτιος Παπάνης, Επίκουρος Καθηγητής Κοινωνιολογίας Πανεπιστημίου Αιγαίου

Η ιστορία ενός σύγχρονου στίγματος

Παρά το τεράστιο ποσοστό των ανθρώπων (περίπου το 85% του πληθυσμού) που έχουν μολυνθεί από τον ιό HPV [Human Papilloma Virus-ιός των ανθρωπίνων θηλωμάτων-] οι ψυχολογικές συνέπειες μετά τη διάγνωση είναι σοβαρές επειδή οι περισσότεροι έχουν παντελή άγνοια των συνεπειών του στην υγεία.

Κάθε σεξουαλικώς μεταδιδόμενο νόσημα, ακόμα και στην εποχή της ελευθεριότητας του σεξ, αποτελεί στίγμα, ειδικά σε κοινωνίες με χαμηλή ανεκτικότητα, η οποία επιτείνεται από προκαταλήψεις και στερεοτυπικές αντιλήψεις.

Το τεράστιο ποσοστό που λαμβάνει μορφή πανδημίας δεν αποτρέπει από την ενοχή, τη ντροπή, την αγωνία για την εξέλιξη της νόσου, τη μυστικοπάθεια και τη δαιμονοποίηση.

Η σύνδεσή του ιού με τη σεξουαλικότητα κάνει απευθείας αναφορές στην ηθική, στον κοινωνικό έλεγχο και προκαλεί αντιδράσεις όπως άρνηση, απώθηση, εκλογίκευση και στρέβλωση των ερωτικών σχέσεων.

Οι κυριότερες αντιδράσεις είναι:

Απώθηση: το τραυματικό γεγονός απωθείται στο υποσυνείδητο σα να μην έχει συμβεί ποτέ.

Άρνηση της κατάστασης, η οποία εκλαμβάνεται ως τραυματική και επομένως η σημασία της μπορεί να αγνοηθεί ή να υποτιμηθεί κι έτσι το νόημά της ενδέχεται να αλλοιωθεί.

Ενοχή και μεταμέλεια για τις ερωτικές επιλογές.

Ανούσιες ενέργειες, όπως η προσπάθεια διακρίβωσης από ποιο σύντροφο προήλθε η ασθένεια.

Στις μονογαμικές σχέσεις: αλληλοκατηγορία, υποψία για απιστία, κλονισμός της εμπιστοσύνης και διάλυση του δεσμού.  

Ανεπαρκής έρευνα και άγνοια, από τους πάσχοντες, που οδηγεί σε παρανοήσεις, οι οποίες επιτείνονται από τη μοναχική αναζήτηση πληροφοριών στο διαδίκτυο.

Οι ψυχολογικές συνέπειες γίνονται πιο αλγεινές εξαιτίας της αδυναμίας των ιατρών να επικοινωνήσουν αποτελεσματικά με τους πάσχοντες.

Ο χειρότερος από τους μηχανισμούς άμυνας είναι η προβολή, η οποία οδηγεί σε αρνητικές κρίσεις και κατηγορίες για τους άλλους, οι οποίοι έφεραν τον πάσχοντα/την πάσχουσα σ’ αυτή την κατάσταση.

Οι ψευδείς αντιλήψεις σχετικά με τον ιό αφορούν στην προσωποποίησή του (εγώ φταίω για ό,τι μου συνέβη), στην εσωτερίκευσή του (πάσχω από μια επονείδιστη ασθένεια, έκανα κάτι κακό και ο Θεός με τιμωρεί), τη μεγιστοποίησή των συνεπειών (θα πάθω καρκίνο), την υπερβολή (δεν πρόκειται ποτέ να απαλλαγώ από τον ιό), την κατάθλιψη (έχει καταστραφεί η σεξουαλική μου ζωή), την εκδίκηση (κι εγώ με τη σειρά μου θα μεταδώσω τον ιό σε όσους περισσότερους μπορώ), την ντροπή για το σώμα και τη γενετήσια λειτουργία (πολλές γυναίκες, αν και έχουν υποστηρικτικό σύζυγο, για μεγάλα διαστήματα αρνούνται το σεξ)  

Επειδή το προφυλακτικό προσφέρει μόνο 70% προστασία, η επιφυλακτικότητα σχετικά με τη σεξουαλική δραστηριότητα επιτείνεται.

Δεδομένου ότι ο οικογενειακός προγραμματισμός και οι ιατρικές εξετάσεις δεν είναι υποχρεωτικές και στο σχολείο η σεξουαλική διαπαιδαγώγηση είναι ανεπαρκής, η εξάπλωση του ιού τα επόμενα χρόνια προβλέπεται να είναι ραγδαία, αλλά η ψυχολογική περιπέτεια των εμπλεκομένων θα γίνει ακόμα πιο οδυνηρή.

Παρά το φαινομενικό προοδευτισμό των κοινωνιών, η ανισοκατανομή της εξουσίας εξακολουθεί να οδηγεί σε στιγματισμό, περιθωριοποίηση και απομόνωση.

Ο HPV μπορεί να χρησιμοποιηθεί για κοινωνικό έλεγχο και απειλή για οποιαδήποτε παρέκκλιση. Κατά τη διάρκεια των αιώνων, οι στιγματισμένοι αρχικά εντοπίζονταν κι έπειτα η διαφορετικότητα γινόταν ορμή για εκφοβισμό των υπολοίπων μελών της κοινωνίας. Η σύγκριση με τους μη πάσχοντες τονίζει την υπεροχή, την ηθική ανωτερότητα ή την παραδειγματική τιμωρία όσων ήταν ύποπτοι για παραβίαση των κανόνων. Ο αρχικός στιγματισμός οδηγούσε σε προκαταλήψεις και ρατσισμό και η αναπλαισίωση με ηθικές νόρμες σε γενικευμένους χαρακτηρισμούς απαξίωσης και διαπόμπευσης.

Η ασθένεια επομένως επηρεάζει τις διαπροσωπικές και κοινωνικές σχέσεις του ατόμου και ξεφεύγει από την αρχική οριοθέτηση της ώστε να καταστεί επικίνδυνη για το κοινωνικό σύνολο.

Το στίγμα δεν αφορά μονάχα τους ασθενείς αλλά και όσους συσχετίζονται με αυτούς και όσους επιχειρούν να τους υποστηρίξουν ενώ ολόκληρη η οικογένεια ταυτίζεται με το πρόσωπο του πάσχοντα/της πάσχουσας και τις αρνητικές αναπαραστάσεις γι’ αυτόν.

Εξ’ άλλου, ο πάσχων/η πάσχουσα έχοντας αντιληφθεί τις άκαμπτες στάσεις της κοινωνίας σχετικά με την ασθένεια πέφτει θύμα μιας ψυχολογικής διεργασίας που ονομάζεται αυτοστιγματισμός.

Με άλλα λόγια, εσωτερικεύει ως ενοχές τις αιτιάσεις, φοβάται τις πιθανές τιμωρίες, δεν μπορεί να χειριστεί τον κοινωνικό αποκλεισμό, με αποτέλεσμα να βιώνει από πριν την κατακραυγή και την καταδίκη. Η προσδοκία της τιμωρίας είναι πάντα πιο οδυνηρή από την ίδια την τιμωρία.

Το στίγμα που προέρχεται από τα σεξουαλικά νοσήματα δύσκολα εγείρει τη συμπάθεια των υπολοίπων, επειδή υπάρχει διάχυτη αίσθηση της υπαιτιότητας του πταίσαντος, δηλ. το άτομο επέλεξε μόνο του την κατάσταση στην οποία έχει περιέλθει ή χειρότερα η νόσος αποτελεί θεία τιμωρία για τις αμαρτίες του ίδιου ή της κοινωνικής ομάδας στην οποία ανήκει.

Αντίθετα, τα νοσήματα για τα οποία δεν υπάρχει προσωπική ευθύνη (π.χ. καρκίνος μαστού) η συμπάθεια των υπολοίπων μελών αυξάνεται.

Οι σεξουαλικώς μεταδιδόμενες ασθένειες απειλούν τον καθένα και γι’ αυτό εύκολα δαιμονοποιούνται. Η σύνδεσή τους με τον έρωτα, την ικανοποίηση και την ηδονή τις καθιστούν ταμπού, το οποίο δύσκολα θα συζητηθεί. Όσοι, λοιπόν, στερούνται σεξουαλικών εμπειριών αυξάνουν την κατακραυγή τους για να δικαιολογήσουν τα συμπλέγματά τους.

Η καταρράκωση της προσωπικότητας του στιγματισμένου οδηγεί στην αλλοίωση της αντίληψης του σώματος, της υγείας και στη θεαματική διασάλευση της αυτοεκτίμησής του.

Ο φόβος της κοινωνικής απαξίωσης συνδυαζόμενος με μηχανισμούς αυτοεκπληρούμενης προφητείας, αναστέλλει την ενεργητικότητα του ατόμου και οδηγεί στην περιθωριοποίησή και στην παραίτησή του από κάθε προσπάθεια ίασης. Σ’ αυτού του είδους τις ασθένειες ο άπαξ στιγματισμός είναι καταισχύνη εφ’ όρου ζωής.

Ο HPV έχει ακόμα ένα επικίνδυνο χαρακτηριστικό: είναι ασυμπτωματικός. Επομένως, ο πάσχων θα πρέπει να αντιμετωπίσει το δίλημμα αν θα αποκρύψει ολοκληρωτικά την κατάστασή του ή θα ενημερώσει εκείνους με τους οποίους έχει συνευρεθεί, ούτως ώστε να λάβουν τα απαραίτητα μέτρα. Το ίδιο ακριβώς ισχύει για την ενημέρωση των μελλοντικών συντρόφων, σχετικά με τις προφυλάξεις που θα πρέπει να πάρουν, με το φόβο πάντα της ενδεχόμενης απόρριψης.

Έρευνες αναφέρουν ότι η συσκότιση του γεγονότος, μπορεί να λάβει τη μορφή εκδίκησης προς μια κοινωνία ελάχιστα υποστηρικτική.

Τέλος, η δυνατότητα αποσιώπησης οδηγεί στη μεγαλύτερη εσωτερίκευση των συνεπειών του ιού, με αποτέλεσμα οι πάσχοντες να μην ξέρουν σε ποιον να απευθυνθούν ή να εκτονώσουν τα αρνητικά συναισθήματά τους.

του Ευστράτιου Παπάνη, Επίκουρου Καθηγητή Κοινωνιολογίας του Πανεπιστημίου Αιγαίου.

Σελίδα 9 από 18
Top
We use cookies to improve our website. By continuing to use this website, you are giving consent to cookies being used. More details…